Metselwerk nathouden: Aandachtspunten en oplossingen voor vochtproblemen in de fundering en gevelconstructie
Het nathouden van metselwerk is een veelvoorkomend probleem in de woningbouw en de woningbeleggingsmarkt. Metselwerk is niet waterdicht en is gevoelig voor vochtinwerking, wat kan leiden tot schimmel, slijtage, vermindering van de isolatieprestatie en zelfs structuurproblemen. In dit artikel bespreken we hoe vocht in metselwerk ontstaat, welke aandachtspunten er zijn bij de fundering en de gevelconstructie, en welke oplossingen beschikbaar zijn om nathouden en vochtproblemen te voorkomen of te herstellen.
We baseren ons uitsluitend op de beschikbare bronnen, waarbij we gelet op betrouwbaarheid prioriteit geven aan informatie van betrouwbare bronnen zoals betrouwbaarbaksteen.nl en rolithshop.nl.
Wat is nathouden van metselwerk?
Nathouden van metselwerk verwijst naar het optreden van vocht in de metselstenen, mortel of spouw van een metselconstructie. Het nathouden kan zowel op de buitenkant als binnenkant van de muur gebeuren en is vaak het gevolg van:
- Grondwaterinwerking via de fundering;
- Niet waterdicht metselwerk;
- Ontbreken van een waterkerende muurafdekking;
- Onjuiste ventilatie van de luchtspouw;
- Koudebruggen die condensatie veroorzaken;
- Onvoldoende isolatie;
- Niet correcte uitzetting van dilatatievoegen.
Het probleem van nathouden is niet alleen esthetisch onaangenaam, maar ook schadelijk voor de duurzaamheid van de constructie. Buitenmetselwerk dat niet correct gedetailleerd is, kan vocht opnemen via de mortel en de poriën van de bakstenen. Binnenmetselwerk kan nathouden als het gevolg is van condensatie door luchtstroomverstoringen of fouts in de isolatie.
Aandachtspunten bij de fundering
De fundering is de basis van elke gevelconstructie en speelt een cruciale rol bij het nathouden van metselwerk. Het nathouden begint vaak bij de aansluiting tussen fundering en metselwerk. De CUR-aanbeveling 93-2 "Detailleren met baksteen" geeft duidelijke richtlijnen voor het detailontwerp van deze aansluiting.
1. Voorkomen van vochtinwerking vanuit de grond
Een essentieel aandachtspunt is het voorkomen van vochtinwerking vanuit de grond. Metselwerk sluit aan op de fundering, waarbij contact met grondwater niet kan worden uitgesloten. Het is daarom belangrijk om de fundering goed af te dichten en een vochtwerende laag aan te brengen. Indringend vocht kan het thermisch isolatiemateriaal langdurig bevochtigen, wat leidt tot verlies van isolatiewaarde en condensatieproblemen.
2. Koudebrugonderbreking
Koudebruggen zijn een veelvoorkomende oorzaak van condensatie in metselwerk. Deze koudebruggen ontstaan bij slecht gedetailleerde aansluitingen, zoals bij de fundering of in spouwconstructies. Het gebruik van een bredere of diepere spouw of het inbouwen van een koudebrugonderbreking kan helpen bij het voorkomen van nathouden. Een koudebrugonderbreking is een technische oplossing die ervoor zorgt dat warmte niet ongewenst verloopt door de constructie.
3. Ventilatie van de luchtspouw
De CUR-aanbeveling 93-2 stelt ook voorzieningen aan zoals de waterkerende muurafdekking, het dakoverstek met een buiten het muurvlak gelegen goot, de ventilerende luchtspouw en dilatatievoegen in metselwerk. Een ventilerende luchtspouw is essentieel om de luchtstroom door de spouw te waarborgen. Deze ventilatie helpt bij het afvoeren van eventueel opgehoopte vocht en vermindert het risico op condensatie.
Detaillering van metselwerk en gevelconstructie
Een correct gedetailleerde gevelconstructie is essentieel om nathouden te voorkomen. Metselwerk moet niet alleen structuur en stabiliteit bieden, maar ook waterafstotend zijn en goed geventileerd. De CUR-aanbeveling 93-2 geeft aanwijzingen voor het detailleren van metselwerk in het gemetselde buitenspouwblad. Hieronder sommen we enkele belangrijke punten op:
1. Waterkerende muurafdekking
De waterkerende muurafdekking is een essentieel onderdeel van een gevelconstructie. Deze laag beschermt het metselwerk tegen directe regeninwerking. Het nathouden van metselwerk kan worden voorkomen door het aanbrengen van een waterkerende laag, zoals een bitumenafdekkingsmembraan of een waterafstotend verf. Deze laag moet goed aansluiten op de fundering en het dakoverstek.
2. Dakoverstek en goot
Een voldoende groot dakoverstek is belangrijk om regenwater af te leiden van het metselwerk. Het dakoverstek moet zodanig ontworpen zijn dat regenwater buiten het metselvlak valt. Bovendien is het aan te raden om de goot buiten het muurvlak te plaatsen om vochtinwerking via de goot te voorkomen.
3. Dilatatievoegen
Dilatatievoegen zijn nodig om de uitzetting van metselwerk te compenseren. Deze voegen zijn ook essentieel om het nathouden te voorkomen. Wanneer de voegen niet voldoende zijn of slecht gedetailleerd, kan vocht via deze openingen de muur binnendringen. Het gebruik van een elastische mortel of een voegvermengsel dat waterafstotend is, kan helpen bij het voorkomen van nathouden.
Problemen met kalkmorsel en voegherstel
Een belangrijk aspect van het nathouden van metselwerk is de conditie van de voegen. Wanneer de voegen slecht zijn of gedeeltelijk zijn ingevulde met andere materialen dan kalkmortel, kan vocht eenvoudig via deze openingen in de muur treden. Het herstellen van voegen met kalkmortel is daarom een essentieel onderdeel van de herstelwerken aan metselwerk.
1. Hoeveelheid kalkmortel
Volgens de informatie uit bron 3 is 20 kg kalkmortel ongeveer voldoende voor 3 tot 4 vierkante meter voegwerk op een metselmuur met voegen van 8 mm breed en 16 mm diep. De exacte hoeveelheid kan echter variëren afhankelijk van de grootte van de stenen, de diepte en breedte van de voegen. Het is daarom aan te raden om de benodigde hoeveelheid nauwkeurig te berekenen voordat het herstel begint.
2. Veiligheid en toepassing
Kalkmortel is bijtend en vereist daarom veiligheidsmaatregelen. Het is aan te raden om altijd oogbescherming, beschermende handschoenen en kleding te dragen. Daarnaast is het belangrijk om ervaring te hebben of voldoende vakbekwaam personeel aan te sturen. Het gebruik van kalkmortel vereist zorgvuldig plannen, vooral om vorstschade te voorkomen. Het uithardingsproces van luchtkalkmortel duurt tot een maand per millimeter dikte. Dit betekent dat voor een morteldiepte van 20 mm het uitharden 20 maanden kan duren.
Productieproces van bakstenen en gevelmaterialen
Het nathouden van metselwerk hangt ook af van de kwaliteit van de gebruikelijke materialen, zoals bakstenen. Het productieproces van bakstenen speelt daarom een rol bij het nathouden en de duurzaamheid van metselwerk.
1. Voorbewerking van klei
De productie van bakstenen begint met het voorbewerken van klei. Tijdens deze fase wordt de klei gereinigd, verkleind, bevochtigd en eventueel toegevoegd aan andere stoffen zoals kalksteen of zand. Deze stappen zorgen ervoor dat de klei homogeen en voldoende vervormbaar is voor het vormgeven. Het proces bevat ook de opslag van de klei, waarbij eventuele humusresten verrotten.
2. Vormgeving van bakstenen
De vormgeving van bakstenen kan op verschillende manieren gebeuren, zoals handvormen, handvormautomaat, vormbakmachine of strengpersmachine. Elke methode heeft haar eigen kenmerken en invloed op de porositeit en mechanische sterkte van de baksteen. De CUR-aanbeveling 93-2 benadrukt het belang van het correcte gedrag van de bakstenen tijdens het drogen en bakken.
3. Tunneloven en efficiëntie
De verbranding van bakstenen gebeurt in een tunneloven, die bestaat uit drie zones: opwarmzone, stookzone en koelzone. De tunneloven is efficiënt en stookt continu, wat zorgt voor een hoge kwaliteit en uniformiteit van de bakstenen. De verbetering van technieken heeft geleid tot een rationeler gebruik van energie (aardgas) en een vermindering van verbrandingslucht.
Verpakking en transport
Na de productie worden de bakstenen verpakt en getransporteerd naar de afnemers. Het Verpakkingsconvenant streeft naar een minimale hoeveelheid verpakkingsmateriaal. Bakstenen zijn goed te verplaatsen en op te slaan als onverpakte deelbare pakketten. Het transport en opslag zijn daarom belangrijke factoren bij de duurzaamheid en kwaliteit van de bakstenen.
Conclusie
Nathouden van metselwerk is een complex probleem dat meerdere oorzaken kan hebben, zoals funderingsproblemen, onjuiste ventilatie, koudebruggen of slecht herstel van voegen. Het correct gedetailleerde ontwerp van de fundering en de gevelconstructie is essentieel om nathouden te voorkomen. Een waterkerende muurafdekking, voldoende ventilatie van de luchtspouw en het gebruik van een koudebrugonderbreking zijn effectieve maatregelen. Ook het herstellen van voegen met kalkmortel is belangrijk voor de duurzaamheid van metselwerk. De kwaliteit van de bakstenen en het productieproces spelen eveneens een rol in het nathouden en de duurzaamheid van metselwerk. Door aandacht te besteden aan deze aandachtspunten kan nathouden effectief worden voorkomen of hersteld.
Bronnen
Related Posts
-
Schoon metselwerk reinigen binnen: Technieken, voordelen en tips
-
Schoon metselwerk oud laten lijken: Technieken, materialen en tips voor een antieke uitstraling
-
Schoonmaken van metselwerk binnen: technieken, tips en onderhoudsvaardigheden
-
Scheuren in metselwerk: oorzaken, herkenning en aanpak
-
Ronde Inbouwdozen voor Metselwerk: Toepassingen, Specificaties en Keuzegids
-
Ronda Metselwerken: Expert in Metsel- en Lijmwerkzaamheden
-
Het Stellen van Rond Metselwerk: Uitdagingen, Technieken en Aanbevelingen
-
Rezon Metselwerken B.V.: Een Profiel van Activiteiten en Organisatie