In Nederland is het gebruik van geluiddempende vloeren een belangrijk onderdeel van de bouw- en woningbouwpraktijk, vooral in appartementen en bovenwoningen. De zogenaamde 10 dB-norm speelt hierbij een centrale rol, zowel voor bouwers als bewoners. Deze norm legt eisen op aan de mate van geluidsreductie die een vloer moet kunnen garanderen om aan de wettelijke en reglementaire eisen te voldoen. Het doel van deze norm is om geluidsoverlast, zoals voetstappen of schuivend meubilair, te beperken en zo de woningcomfort te waarborgen.
In dit artikel bespreken we de 10 dB-norm voor geluiddempende vloeren in detail. We leggen uit wat de norm inhoudt, hoe deze wordt gemeten en getest, welke soorten vloeren en isolatiematerialen ervoor geschikt zijn, en hoe bouwers en bewoners ervoor kunnen kiezen om aan de eisen te voldoen. Aan het einde geven we een overzicht van relevante bronnen en certificeringen die hierbij van belang zijn.
Wat is de 10 dB-norm?
De 10 dB-norm is een technische eis die is vastgelegd in reglementen van Verenigingen van Eigenaren (VvE) en in huurcontracten, vooral in appartementen. Deze norm is ontwikkeld en gestandaardiseerd door de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG). Ze stelt dat een vloer in combinatie met de ondervloer minimaal 10 decibel (dB) aan contactgeluid moet dempen.
Contact- en luchtgeluidsisolatie
De 10 dB-norm betreft contactgeluidsisolatie, wat geluiden zoals voetstappen, schuivend meubilair of vallend voorwerp betreft. Daarnaast zijn er ook eisen voor luchtgeluidsisolatie, waarbij de vloer minstens 52 dB aan luchtgeluid moet dempen. Luchtgeluid omvat geluiden zoals muziek, gesprekken en tv-gebruik. De combinatie van deze twee soorten geluidsreductie is essentieel voor een comfortabele en rustige woonomgeving.
Dikte van de vloer
Daarnaast zijn er ook eisen voor de fysieke dikte van de vloer. Een vloer moet minstens 10 mm dik zijn, inclusief de ondervloer. Deze eis is van toepassing op alle appartementen en zorgt ervoor dat de vloer voldoende massief is om geluid te dempen. In vrijstaande woningen of koopwoningen is het meestal niet verplicht om aan de 10 dB-norm te voldoen. Hier is er dus meer vrijheid in de keuze van vloerbedekking.
Hoe wordt de 10 dB-norm gemeten en getest?
Het testen van een vloer op de 10 dB-norm is een complex proces dat uitgevoerd wordt in geaccrediteerde akoestische laboratoria. De test betreft zowel de ondervloer als de bovenvloer in combinatie. Hierbij wordt de Δllin (delta Llin) of ΔLw (delta Lw) gebruikt, afhankelijk van de regelgeving in de regio.
Δllin en ΔLw
In Nederland wordt de Δllin-waarde gebruikt, die de verbetering in contactgeluidsisolatie aangeeft. Een Δllin-waarde van 10 dB komt overeen met een ΔLw-waarde van ongeveer 21 dB. De ΔLw-waarde is de Europese maatstaf en wordt vaak gebruikt in internationale contexten. Het is belangrijk om deze waarden niet door elkaar te houden, omdat ze verschillende meetmethoden en standaarden betreffen.
De keuze voor Δllin is gemaakt omdat lage tonen meer doordringen in de vloer, en in Nederland is het daarom essentieel om deze frequenties ook te meten.
Testproces van ondervloeren
Het testproces wordt als volgt uitgevoerd:
- Sample selectie: Een representatief monster van de ondervloer wordt geselecteerd.
- Combinatie met bovenvloer: De ondervloer wordt in combinatie geplaatst met een bovenvloer.
- Belasting en meting: De vloer wordt belast op een betonnen referentievloer. Gewichten worden op vastgestelde punten geplaatst om de geluidsverbetering te meten.
- Berekening: De meetwaarden worden berekend tot één getal, wat de geluidsverbetering in dB aangeeft.
- Certificering: Als het resultaat minimaal 10 dB is, kan de ondervloer gecertificeerd worden.
Deze testen worden uitgevoerd door erkende laboratoria, zoals TÜV Rheinland, die ook de certificering geven aan producten die aan de eisen voldoen.
Welke vloeroplossingen voldoen aan de 10 dB-norm?
Er zijn verschillende vloerconstructies en materialen die geschikt zijn om aan de 10 dB-norm te voldoen. Welke oplossing het beste werkt, hangt af van de bestaande vloerstructuur en de wettelijke eisen van de VvE.
Zwevende dekvloer
Een zwevende dekvloer is een constructie waarbij een loopvloer (zoals cement of anhydriet) vrij is van muren en leidingen, en op veerkrachtig materiaal rust. Deze vloer is ontworpen om akoestisch te isoleren en wordt vaak gebruikt in appartementen die zijn gebouwd na 2003. De zwevende dekvloer heeft een eigen resonantie en biedt goede geluidsreductie.
Een belangrijke aandachtspunt is dat op een zwevende dekvloer niet extra verende ondervloeren of folie/foamlagen mogen worden aangebracht. Dit omdat het toevoegen van twee verende lagen de akoestische prestaties negatief kan beïnvloeden.
Vaste dekvloer
In sommige gevallen wordt er gekozen voor een vaste dekvloer. Deze bestaat meestal uit een zware betonnen draagvloer van meer dan 800 kg/m². In dergelijke gevallen is het verstandig om de bewoner te laten kiezen voor een ondervloer die extra geluidsreductie biedt. Dit kan in de vorm van verende ondervloerplaten of akoestische folies. Deze oplossingen zijn getest en certificeerd op de 10 dB-norm.
Houten vloeren
In woningen die zijn gebouwd voor 1950 zijn vaak houten vloeren aanwezig. Deze vloeren kunnen ook worden voorzien van geluiddempende oplossingen, maar het testen en certificeren van deze oplossingen vereist een andere aanpak dan bij betonvloeren. De NSG heeft specifieke handreikingen opgesteld voor dergelijke situaties, aangevuld met voorbeelden van geschikte vloerbedekkingen.
Keuze van vloerbedekking en isolatiemateriaal
De keuze van vloerbedekking speelt een cruciale rol in het voldoen aan de 10 dB-norm. Zowel harde vloeren (zoals hout, parket of vinyl) als zachte vloeren (zoals tapijt) kunnen geschikt zijn, mits de juiste ondervloer wordt toegepast.
Harde vloeren
Voor harde vloeren is het essentieel om een ondervloer te kiezen die getest en gecertificeerd is op de 10 dB-norm. Vandaag de dag zijn er voor iedere soort harde vloer oplossingen beschikbaar die in combinatie met de vloerbedekking voldoen aan de Ico-waarde van +10 dB. Deze producten zijn meestal beschikbaar bij leveranciers zoals Unifloor B.V., die over ruim 35 NSG-certificaten beschikken.
Zachte vloeren
Zachte vloeren zoals tapijt of kussentapijt zijn van nature geluiddempender. Echter, ook hier is het belangrijk om te controleren of de onderliggende vloerstructuren aan de 10 dB-norm voldoen. In sommige gevallen kan de geluidsreductie van de ondervloer verder worden verbeterd door de juiste vloerbedekking te kiezen.
Certificering en controle van ondervloeren
Het is belangrijk om te weten dat niet alle ondervloeren automatisch aan de 10 dB-norm voldoen. Er zijn certificeringen en labels die bewoners en bouwers kunnen gebruiken om te verifiëren of een ondervloer geschikt is.
NSG-geluidkeurmerk
De NSG biedt een geluidkeurmerk aan voor ondervloeren die aan de 10 dB-norm voldoen. Dit keurmerk is geldig voor vijf jaar en wordt uitgegeven na een test in een erkend akoestisch laboratorium. De NSG controleert bedrijven die gebruikmaken van dit keurmerk en zorgt zo voor kwaliteitsborging.
TÜV Rheinland-keurmerk
Het TÜV Rheinland-keurmerk is een vrijwillige certificering die consumenten helpt om de beste ondervloeren te kiezen. Ondervloeren met dit keurmerk zijn getest op de 10 dB-norm en kunnen worden gecertificeerd. Het certificaat is te vinden in de Certipedia online certificaten database.
Waarom certificering belangrijk is
Certificering is belangrijk om ervoor te zorgen dat de ondervloer inderdaad aan de eisen voldoet. Dit is vooral relevant voor bewoners van appartementen die moeten aantonen aan de VvE dat hun vloer aan de reglementaire eisen voldoet. Een gecertificeerde ondervloer maakt het eenvoudiger om aan deze eisen te voldoen en eventuele geschillen te voorkomen.
Praktijkvoorbeelden en toepassing in projecten
Er zijn verschillende projecten in Nederland waarin de 10 dB-norm succesvol is toegepast. Voorbeelden zijn de appartementencomplexen zoals de Wijnheave in Rotterdam, Montevideo in Rotterdam, Draai in Dordrecht en Sicilieboulevard in Rotterdam. In deze projecten is er samen gewerkt met bedrijven zoals Sfeermakers met vloeren om zowel bewoners als VvE te informeren over de juiste oplossingen.
In dergelijke projecten is het essentieel dat de bouwers, aannemers en bewoners goed onderlegd zijn over de 10 dB-norm en de toepasbare vloeroplossingen. Door gebruik te maken van gecertificeerde producten en een duidelijke communicatie, is het mogelijk om aan de eisen te voldoen en eventuele geluidsoverlast te voorkomen.
Kaders en reglementen van VvE
De Vereniging van Eigenaren (VvE) speelt een belangrijke rol bij het opstellen van reglementen die van toepassing zijn op appartementen. In veel reglementen is de 10 dB-norm opgenomen als eis voor de geluiddemping van vloeren. Het is belangrijk dat deze eisen duidelijk zijn en dat er geen verwarring ontstaat door oude of verkeerde formuleringen.
De NSG heeft handreikingen opgesteld om dit te voorkomen. Deze handreikingen bevatten voorbeelden van formuleringen die geschikt zijn voor gebruik in huishoudelijke reglementen. Het is aan te raden voor VvE om deze handreikingen te gebruiken bij het opstellen of bijwerken van hun reglementen.
Conclusie
De 10 dB-norm is een essentieel onderdeel van de bouw- en renovatiepraktijk in Nederland, vooral in appartementen en bovenwoningen. Deze norm stelt eisen aan de geluidsreductie van vloeren en zorgt zo voor een betere woonomgeving. Het testen en certificeren van ondervloeren is een complex proces dat uitgevoerd wordt in erkende laboratoria. Voor bewoners is het belangrijk om te weten of hun vloer aan de eisen voldoet, en voor bouwers en aannemers is het essentieel om gecertificeerde producten te kiezen.
De keuze van de juiste vloerbedekking en isolatiemateriaal hangt af van de bestaande vloerstructuur en de wettelijke eisen. Door gebruik te maken van zwevende dekvloeren, zware betonnen vloeren of gecertificeerde ondervloeren, is het mogelijk om aan de 10 dB-norm te voldoen. Ook is het belangrijk om rekening te houden met de toepassing van deze norm in verschillende soorten woningen en bouwsystemen.
Met behulp van NSG-certificeringen, TÜV Rheinland-keurmerken en handreikingen van de NSG is het voor bouwers, aannemers en bewoners mogelijk om zowel wettelijk als akoestisch voldoende opgeloste vloeren te kiezen. Dit zorgt voor een comfortabele woonomgeving, waarbij geluidsoverlast zo ver mogelijk wordt beperkt.