Inleiding
De Rc-waarde is een cruciale maat voor de thermische isolatie-eigenschappen van een bouwconstructie. Het geeft aan hoe goed een scheidingsconstructie, zoals een muur, dak of vloer, warmte kan vasthouden. In het kader van het Bouwbesluit en de energieregels die daarmee gepaard gaan, zijn er minimumeisen aan Rc-waarden voor zowel nieuwbouw als renovatieprojecten. PIR-isolatie (Polyisocyanurate) is een efficiënt isolatiemateriaal dat vaak wordt toegepast bij Rc-waarden van 4.5. Deze Rc-waarde is voldoende voor veel renovatieprojecten, maar niet altijd geschikt voor nieuwbouw.
In dit artikel bespreken we de eigenschappen van PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5, waar het goed is toepasbaar, en welke alternatieven er zijn. We geven ook inzicht in de berekening van Rc- en Rd-waarden en hoe deze in het bouwbesluit worden toegepast. Daarnaast leggen we uit waarom het kiezen van het juiste isolatiemateriaal belangrijk is voor zowel energiebesparing als comfort in woningen.
Wat is PIR-isolatie?
PIR-isolatie staat voor Polyisocyanurate, een synthetisch isolatiemateriaal dat veel wordt gebruikt in de bouwsector. Het is een harsgebaseerd materiaal dat wordt geproduceerd door een chemische reactie tussen polyol en isocyanaat. Het resultaat is een isolatiemateriaal dat zeer compact is en een hoge Rc-waarde kan bieden, zelfs in relatief dunne platen.
PIR-isolatie wordt vaak gekozen voor projecten waarbij ruimte een rol speelt, omdat het in vergelijking met andere isolatiematerialen zoals glaswol of EPS (Expandeerd Polystyreen) minder dikte nodig heeft om dezelfde Rc-waarde te bereiken. Bovendien is het een materiaal met goede brandwerendheid en goede druksterkte, wat het geschikt maakt voor zowel plafond- als wandisolatie.
Rc-waarde 4.5 en toepassing in renovatieprojecten
De Rc-waarde van 4.5 is een veel voorkomende isolatiewaarde in renovatieprojecten. Het is een waarde die voldoet aan de eisen die gelden voor bestaande woningen die worden geïsoleerd, maar niet aan de strengere eisen die gelden voor nieuwbouw.
In renovatieprojecten zijn de eisen die gelden lager dan in nieuwbouw. Dit komt doordat nieuwbouwprojecten aan hogere eisen moeten voldoen in het kader van het Bouwbesluit en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Bij nieuwbouwprojecten zijn de eisen voor Rc-waarden bijvoorbeeld voor daken 6.3, voor vloeren 3.7 en voor gevels 4.7. Bij renovatieprojecten is dit respectievelijk 2.0, 2.5 en 1.3.
Daarom is PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 een geschikt keuze voor renovatieprojecten, zoals het isoleren van spouwmuren, plafonds of hellende daken. Het biedt voldoende isolatie zonder dat extra dikte nodig is, wat het bijzonder geschikt maakt voor projecten waarbij ruimte een rol speelt.
Toepassingsvoorbeelden van PIR-isolatie Rc 4.5
In de praktijk worden verschillende typen PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 gebruikt, afhankelijk van de toepassing. Hieronder geven we enkele voorbeelden:
Spouwisolatie: Voor het isoleren van spouwmuren zijn Eurowall spouwisolatie platen een veelgebruikte keuze. Deze platen zijn ontworpen om in de spouw van de muur te worden geplaatst en bieden een Rc-waarde van 4.5. Ze zijn geschikt voor zowel interne als externe isolatie en bieden goede warmteweerstand.
Plafondisolatie: Voor het isoleren van plafonds, vooral in hellende daken, worden PIR + Fermacell plafondpanelen vaak gebruikt. Deze panelen combineren PIR-isolatie met een gipsplaat en zijn geschikt voor toepassing in zowel nieuwbouw als renovatieprojecten.
Vloerisolatie: PIR + Gips AK platen zijn een goede keuze voor vloerisolatie in renovatieprojecten. Ze bieden een Rc-waarde van 4.5 en zijn geschikt voor toepassing in bijvoorbeeld kruipruimtes of vloeren boven kelders.
Elk van deze producten is ontworpen voor een specifieke toepassing en moet overeenkomen met de eisen van het bouwbesluit. Het is daarom belangrijk om bij het kiezen van isolatiemateriaal rekening te houden met de specifieke eisen van het project en de toegestane Rc-waarden.
Rc-waarde versus Rd-waarde
Bij het kiezen van isolatiemateriaal is het belangrijk om te onthouden dat er twee soorten isolatiewaarden zijn: de Rd-waarde (de isolatiewaarde van het materiaal) en de Rc-waarde (de isolatiewaarde van de gehele constructie).
Rd-waarde geeft aan hoe goed een bepaald isolatiemateriaal zelf warmte kan vasthouden. Het wordt berekend door de dikte van het materiaal te delen door de lambdawaarde (λ), ook wel warmtegeleidingscoëfficiënt genoemd. Hoe lager de λ-waarde, hoe hoger de Rd-waarde, en hoe beter het isolatiemateriaal.
Rc-waarde geeft aan hoe goed de gehele constructie (inclusief het isolatiemateriaal, muur, plafond, etc.) warmte kan vasthouden. Bij het Bouwbesluit gelden eisen aan de Rc-waarden van de gehele constructie, niet alleen aan het isolatiemateriaal zelf.
Het is daarom belangrijk om bij het kiezen van isolatiemateriaal rekening te houden met de Rc-waarde van de gehele constructie. Dit betekent dat ook andere lagen van de muur of het plafond mee moeten worden meegenomen in de berekening.
Berekening van Rc- en Rd-waarden
De Rd-waarde wordt berekend met de volgende formule:
Rd = dikte in meter / λ-waarde
Bijvoorbeeld: een PIR-isolatieplaat van 10 cm dikte (0.1 m) met een λ-waarde van 0.022 heeft een Rd-waarde van 4.54 (0.1 / 0.022 = 4.54). Deze Rd-waarde is dus hoger dan de Rc-waarde van 4.5 die nodig is voor een renovatieproject.
De Rc-waarde is een samenvatting van de isolatie-eigenschappen van de gehele constructie. Bijvoorbeeld: een muur bestaat uit een buitenlaag van baksteen (λ = 0.84), een isolatielaag van PIR (λ = 0.022) en een binnenlaag van gipsplaat (λ = 0.16). De Rc-waarde wordt dan berekend door de Rd-waarden van elk van deze lagen bij elkaar op te tellen.
Het is belangrijk om te weten dat bij het kiezen van isolatiemateriaal vaak alleen rekening wordt gehouden met de Rd-waarde van het isolatiemateriaal zelf. Dit is echter niet voldoende om zeker te zijn dat de Rc-waarde van de gehele constructie aan de bouweisen voldoet. Het is daarom verstandig om bij de berekening ook rekening te houden met de Rd-waarden van alle lagen van de constructie.
PIR-isolatie in het bouwbesluit
Het bouwbesluit stelt eisen aan de energieprestaties van woningen, inclusief de Rc-waarden van de gehele constructie. Deze eisen zijn van toepassing op zowel nieuwbouw als renovatieprojecten.
In tabel 1.1 van bron 2 zijn de historische Rc-waarden voor verschillende bouwjaarklassen opgenomen. Deze tabel laat zien hoe de eisen aan Rc-waarden zijn veranderd in de loop van de tijd. Voor vloeren, gevels en daken zijn de eisen aan Rc-waarden voor nieuwbouwprojecten veel strenger dan voor renovatieprojecten.
In 2021 zijn de eisen voor nieuwbouwprojecten bijvoorbeeld:
- Vloer: Rc-waarde van 3.7
- Gevel: Rc-waarde van 4.7
- Dak: Rc-waarde van 6.3
Voor renovatieprojecten zijn deze waarden:
- Vloer: Rc-waarde van 2.5
- Gevel: Rc-waarde van 1.3
- Dak: Rc-waarde van 2.0
PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 voldoet dus aan de eisen voor gevelisolatie in renovatieprojecten, maar niet aan de eisen voor nieuwbouw. Het is daarom belangrijk om bij het kiezen van isolatiemateriaal te controleren of de Rc-waarde van de gehele constructie voldoet aan de eisen van het bouwbesluit.
Keuze van het juiste isolatiemateriaal
Bij het kiezen van isolatiemateriaal zijn er meerdere factoren van invloed, zoals de Rc-waarde, de dikte van het materiaal, de toepassing, en de beschikbare ruimte. Het is belangrijk om te weten welke Rc-waarde nodig is voor het project en welke Rc-waarde het materiaal kan bieden.
Bij PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 is het bijvoorbeeld mogelijk om dit materiaal te gebruiken voor spouwisolatie of plafondisolatie in renovatieprojecten. Het is echter niet geschikt voor nieuwbouwprojecten waar een Rc-waarde van 4.7 of hoger nodig is.
Het is daarom verstandig om bij de aankoop van isolatiemateriaal te controleren of het materiaal voldoet aan de eisen van het bouwbesluit. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan door de Rc-waarde van de gehele constructie te berekenen en te controleren of deze voldoet aan de eisen.
Samenvatting
PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 is een geschikt keuze voor renovatieprojecten, zoals het isoleren van spouwmuren, plafonds of hellende daken. Het biedt voldoende isolatie zonder dat extra dikte nodig is, wat het bijzonder geschikt maakt voor projecten waarbij ruimte een rol speelt.
Het is belangrijk om te weten dat er twee soorten isolatiewaarden zijn: de Rd-waarde en de Rc-waarde. De Rd-waarde geeft aan hoe goed het isolatiemateriaal zelf warmte kan vasthouden, terwijl de Rc-waarde geeft aan hoe goed de gehele constructie geïsoleerd is. Bij het Bouwbesluit gelden eisen aan de Rc-waarden van de gehele constructie, niet alleen aan het isolatiemateriaal zelf.
Het kiezen van het juiste isolatiemateriaal is belangrijk voor zowel energiebesparing als comfort in woningen. Het is daarom verstandig om bij de aankoop van isolatiemateriaal te controleren of het materiaal voldoet aan de eisen van het bouwbesluit. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan door de Rc-waarde van de gehele constructie te berekenen en te controleren of deze voldoet aan de eisen.
PIR-isolatie met een Rc-waarde van 4.5 is dus een geschikt keuze voor renovatieprojecten, maar niet altijd geschikt voor nieuwbouwprojecten. Het is belangrijk om bij het kiezen van isolatiemateriaal rekening te houden met de specifieke eisen van het project en de toegestane Rc-waarden.