Inleiding
Bij het uitvoeren van constructiedetailwerken in AutoCAD is het nauwkeurig weergeven van isolatie in doorsneden en aanzichten essentieel voor een duidelijke communicatie met betrekking tot energieprestaties, materialen en thermische isolatie. Het correct tekenen van zachte isolatiearceringen is hierbij een belangrijke technische opgave. In de beschikbare bronnen worden verschillende technieken en aanpakken besproken om dit te realiseren. Dit artikel biedt een overzicht van de meest gebruikte methoden, de voordelen en beperkingen van elk, en richt zich op de technische uitvoering binnen AutoCAD en aanverwante software zoals AutoCAD LT, Civil 3D en BricsCAD.
Het doel is om professionals, zelfbouwers en technische tekenaars een duidelijk en feitelijke uitleg te geven over hoe zachte isolatiearceringen in AutoCAD kunnen worden getekend, met nadruk op praktische toepassingen, technische parameters en mogelijke problemen.
Technische benaderingen voor het tekenen van isolatiearceringen
Er zijn meerdere manieren om isolatiearceringen te genereren in AutoCAD. De keuze van de methode hangt af van factoren zoals de versie van de software, de gewenste schaal, de vereisten van de opdrachtgever, en de mate van detail die vereist is. In de volgende subsecties worden de meest gebruikte technieken uitgebreid besproken.
1. Het HATCH-commando: standaard en aangepaste patronen
Een veelgebruikte methode is het gebruik van het HATCH-commando. In AutoCAD zijn er standaard arceerpatronen beschikbaar, zoals bijvoorbeeld INSUL en NET. Hoewel deze patronen niet altijd ideaal zijn voor het weergeven van zachte isolatiematerialen, kunnen ze wel als uitgangspunt dienen.
Een alternatief is het creëren van een aangepast patroon in de vorm van een .pat-bestand. Dit biedt de mogelijkheid om een arceringspatroon te definiëren dat specifiek is afgestemd op de dikte en hellingshoek van de isolatielaag. Typisch wordt een zigzag-achtig patroon gebruikt, gedefinieerd op basis van een hart-op-hart (h.o.h.) afstand en een hellingshoek van 60 en -60 graden. Deze techniek is goed toepasbaar voor een visuele weergave van isolatiemateriaal in doorsneden.
Voordelen: - Eenvoudige implementatie via het HATCH-commando. - Aangepaste patronen kunnen worden opgeslagen en hergebruikt. - Visueel duidelijke weergave van isolatie in doorsneden.
Beperkingen:
- Het schrijven van een aangepast .pat-bestand vereist technische kennis.
- Het patroon gedraagt zich mogelijk niet correct bij meerdere schalen in één model.
- Het is niet altijd eenvoudig om het patroon dynamisch aan te passen aan verschillende isolatiediktes.
2. Het gebruik van complexe lijntypen (PLINE)
Een tweede methode is het gebruik van complex lijntypen, zoals het BATTING-lijntype. Dit is een standaard lijntype in AutoCAD dat het uiterlijk van isolatieachtige materialen redelijk goed benadert. De lijntype-schaal bepaalt de fijnheid van het patroon. Voor een betere weergave kan de Linetypescale worden aangepast aan de dikte van de isolatielaag, gecombineerd met een specifieke schaalwaarde.
De formule voor het berekenen van de schaal is als volgt:
Linetypescale = Isolatiedikte × 0,049
Dit biedt een automatische aanpassing van het patroon aan de dikte van de isolatie. De methode is vooral geschikt voor 2D-tekeningen, waarbij het lijntype visueel duidelijk moet zijn.
Voordelen: - Dynamische aanpassing van het patroon aan de dikte van de isolatie. - Eenvoudig te gebruiken in 2D-tekeningen. - Het lijntype verschijnt direct bij het tekenen van een lijn of polyline.
Beperkingen: - Het lijntype gedraagt zich mogelijk anders in 3D-weergaven of bij schaalverschillen. - Het is niet altijd mogelijk om het lijntype dynamisch te veranderen per object. - De weergave kan onregelmatig zijn bij complexere modellen of viewport-schalen.
3. Dynamische blokken (Dynamic Blocks)
Een andere interessante en snelle oplossing is het gebruik van dynamische blokken (Dynamic Blocks). Dit is een ingebouwde functie in AutoCAD waarmee een blok interactief wordt gemaakt. In het geval van isolatiearceringen kan een dynamisch blok worden ontworpen dat automatisch aanpast aan de dikte van de isolatielaag.
De techniek bestaat uit het tekenen van een basispatroon dat kan worden herschaald op basis van de gewenste dikte. Dit wordt gedaan via het ClassicInsert- of INSERT-commando, waarbij het blok op een specifieke schaal wordt geplaatst. Een voordeel is dat het blok automatisch aangepast kan worden aan de isolatiedikte, zonder dat er handmatig wijzigingen zijn nodig.
Voordelen: - Zeer snelle implementatie bij herhaalde toepassingen. - Automatische aanpassing aan de dikte van de isolatie. - Dynamisch gedrag maakt het gebruik efficiënt en nauwkeurig.
Beperkingen: - Het maken van een dynamisch blok vereist technische kennis. - Niet beschikbaar in AutoCAD LT. - De weergave kan afwijken in viewport-schalen of bij uitvoer naar andere formats.
4. AutoLISP/VisualLISP
Voor geavanceerde gebruikers die programmeervaardigheden hebben, biedt AutoLISP/VisualLISP een krachtige manier om aangepaste commando’s te schrijven voor het tekenen van isolatiearceringen. Deze aanpak is vooral geschikt voor het genereren van complexe patronen of het automatiseren van het proces binnen AutoCAD.
In het voorbeeld uit de bron wordt een routine beschreven die specifiek is afgestemd op het tekenen van isolatiepatronen zoals bij afschotdakplaten. De routine kan worden aangepast om verschillende isolatiediktes en schalen aan te passen.
Voordelen: - Volledige controle over het ontwerp en gedrag van het patroon. - Automatisering van herhaalde taken. - Efficiënt bij het genereren van meerdere arceringen.
Beperkingen: - Vereist programmeerkennis. - Niet beschikbaar in AutoCAD LT. - Moeilijkheid bij het onderhouden en delen van LISP-routines.
Gebruik van aangepaste patronen en het opslaan van .pat-bestanden
Een belangrijke technische overweging bij het gebruik van aangepaste arceerpatronen is het opslaan van deze patronen als .pat-bestanden. Dit is essentieel voor het hergebruik in andere tekeningen en voor het delen van patronen binnen een organisatie.
De .pat-bestanden moeten worden opgeslagen in een map waar AutoCAD automatisch naar kijkt. Voor Windows 10-gebruikers is dit doorgaans:
C:\Users\<Gebruiker>\AppData\Roaming\Autodesk\AutoCAD <versie>\R<versie>.0\enu\Support
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat het opzetten van het User Coordinate System (UCS) een essentieel onderdeel is van het proces. Door het UCS evenwijdig aan het te arceren vlak in te stellen, wordt het arceringspatroon correct georiënteerd.
Stappenplan voor het toepassen van een aangepast arceerpatroon:
1. Plaats het UCS evenwijdig aan het te arceren vlak.
2. Gebruik het -HATCH-commando en kies het aangepaste patroon.
3. Vul de schaal in op basis van de dikte van de isolatie.
4. Stel het UCS terug naar de wereldcoördinaten (World).
Dynamische arceringen in Revit
In Revit is het soms lastig om isolatiearceringen goed te laten uitlijnen in bepaalde schalen. Dit is te wijten aan de automatische weergave van arceringen in model- of draftingmodus. Gebruik van extra tools kan hierbij helpen om de arceringen beter in te stellen, zodat ze in de gewenste schaal worden weergegeven.
Een voorbeeld is het gebruik van een speciale tool die automatisch arceringen genereert op basis van de dikte van de isolatie en de schaal van de viewport. Deze tool kan worden gebruikt om het arceringsproces te automatiseren en te verkleinen.
Werkwijze in Revit: 1. Start het commando voor arceringsaanpassing. 2. Kies of het een Drafting of Model arcering is. 3. Vul de dikte van de isolatie en de schaal in. 4. Stel de opslaglocatie van het bestand in. 5. Kies voor het genereren van de arcering.
Beperkingen en aandachtspunten
Hoewel de beschikbare technieken effectief zijn, zijn er ook beperkingen en aandachtspunten die worden genoemd in de bronnen:
- Het gebruik van dynamische blokken is niet beschikbaar in AutoCAD LT.
- Aangepaste arceringspatronen vereisen technische kennis en kunnen niet altijd direct worden gebruikt.
- Het gebruik van het
BATTING-lijntype kan leiden tot visuele onregelmatigheden bij schaalverschillen. - Het gebruik van AutoLISP vereist programmeerkennis en werkt niet in alle AutoCAD-versies.
- Het opslaan van
.pat-bestanden vereist het correct instellen van de paden waar AutoCAD automatisch naar kijkt.
Toepassing in de praktijk
Bij het tekenen van isolatiearceringen in AutoCAD is het essentieel om rekening te houden met de schaal van de tekening, de dikte van de isolatielaag, en de vereisten van de opdrachtgever. De keuze van een methode hangt hierin direct af van de beschikbare software, de vereisten van het project, en de ervaring van de gebruiker.
Voor zelfbouwers en amateur-technische tekenaars, is het gebruik van aangepaste patronen of het HATCH-commando meestal de makkelijkste manier. Voor professionele constructeurs en architecten zijn dynamische blokken en LISP-routines geschikter, aangezien deze methoden efficiëntie en automatisering bieden.
Conclusie
Het tekenen van zachte isolatiearceringen in AutoCAD is een essentieel onderdeel van het communiceren van thermische isolatiematerialen in constructiedetailwerken. De beschikbare methoden, zoals het gebruik van het HATCH-commando, complexe lijntypen, dynamische blokken en AutoLISP-routines, bieden elk hun eigen voordelen en beperkingen. De keuze van de juiste methode hangt af van factoren zoals softwareversie, projectvereisten en technische kennis. Het is belangrijk om aandacht te besteden aan de schaal, het opslaan van aangepaste patronen en het gebruik van het UCS voor nauwkeurige weergave.
Voor zowel beginners als ervaren gebruikers is het verstandig om te experimenteren met verschillende technieken om te zien welke het best werkt voor hun specifieke toepassing. Het gebruik van aangepaste patronen en dynamische blokken kan de efficiëntie en precisie van het tekenproces aanzienlijk verbeteren.