Het verbeteren van het geluidsniveau binnen een auto is een onderdeel van de algemene comfortverbetering die zowel rijplezier als communicatie in het voertuig kan vergroten. Een van de meest effectieve manieren om geluid binnen een auto te dempen is het isoleren van het schutbord, dat de scheidingswand vormt tussen de motorruimte en de passagierscabine. In dit artikel worden de principes van geluidsisolatie in het algemeen, met een focus op schutbordisolatie, besproken. Daarnaast worden praktische stappen, materialen en aanbevelingen voor de implementatie van geluidsisolatie in het schutbord gegeven.
Wat is geluidsisolatie en waarom is het belangrijk?
Geluidsisolatie is de techniek om geluid te dempen of te absorberen om het transport van geluid tussen ruimten te beperken. In een auto kan dit van toepassing zijn op bijvoorbeeld geluid uit de motor, uitlaat, banden en omgevingsgeluiden. Geluidsisolatie draagt bij aan het verbeteren van het rijcomfort en het verlagen van vermoeidheid door het verminderen van geluidsoverlast. Het is tevens gunstig voor de geluidskwaliteit van het interne audiosysteem, omdat het voorkomt dat het interieur als een klankkast werkt.
Belang van schutbordisolatie
Het schutbord is de interne scheidingswand tussen de motorruimte en de passagierscabine. Omdat het dicht bij de motor ligt, is het schutbord vaak de belangrijkste plek waar motorgeluid de passagiersruimte in treedt. Isolatie van dit schutbord is daarom een essentiële stap in het proces van geluidsisolatie van een auto. Door het schutbord goed te isoleren, kan het geluidsniveau binnen de auto aanzienlijk worden verlaagd, wat het rijcomfort en de veiligheid (door verbeterde concentratie) positief beïnvloedt.
Materialen voor geluidsisolatie
Tijdens het isolatieproces worden verschillende soorten materialen gebruikt. Deze kunnen worden ingedeeld in drie categorieën: ondreuningsmaterialen, isolerende materialen en absorberende materialen. Elk van deze materialen speelt een specifieke rol in het dempen van geluid.
Ondreuningsmaterialen
Ondreuningsmaterialen dempen geluid door trillingen te onderdrukken. Deze materialen zijn doorgaans stijf en zwaar en worden gebruikt om resonantie en rammelgeluiden te voorkomen. Typische toepassingen van ondreuningsmaterialen zijn:
- Portieren (plaatstaal, frame & deurpaneel)
- Bodem, kofferbak en het dak
- Achterklep
- Kunstof en hardboard panelen in de auto
Een veelgebruikt ondreuningsmateriaal is Silent Coat ontdreuningsplaten, beschikbaar in diktes van 2, 3 en 4 mm. Deze platen dempen rammelende interieurdelen en verminderen storende geluiden.
Isolerende materialen
Isolerende materialen zijn bedoeld om windgeruis, omgevingsgeluid en reflecties van luidsprekers te dempen. Deze materialen voorkomen dat geluid de cabine binnendringt en werken daarmee mee aan een betere akoestiek binnen de auto. Typische toepassingen van isolerende materialen zijn:
- Portieren en zijpanelen (tegen het plaatwerk)
- Hemel
- Kofferdeksel
- Vloer
- Wielkasten (van buitenaf)
Een voorbeeld is Silent Coat Noise Isolator isolerende platen, beschikbaar in diktes van 6 en 10 mm. Deze platen zijn uitstekend geschikt voor het isoleren van windgeruis en omgevingsgeluid.
Absorberende materialen
Absorberende materialen zijn bedoeld om "overtollige" geluiden zoals bandengeluiden, afrolgeluiden, motorgeluid en uitlaatgeluiden te absorberen. Ze werken als een spons die geluid opneemt en is doeltreffend in holle, droge ruimtes. Typische toepassingen van absorberende materialen zijn:
- Hemel
- Deurpanelen
- Wielkasten
- Schutbord (binnenzijde van de auto)
- Subwooferkisten
- Speakerkasten
Een veelgebruikt absorberend materiaal is Silent Coat Sound Absorber platen, verkrijgbaar in diktes van 7, 15 en 35 mm. Deze platen zijn gemakkelijk te vormen en kunnen worden gebruikt in diverse delen van de auto.
Praktische stappen voor het isoleren van het schutbord
Het isoleren van het schutbord kan op eigen houtje worden gedaan, maar vereist wel enige handigheid. Hieronder worden de stappen beschreven die kunnen worden gevolgd bij het isoleren van het schutbord van een auto zoals bijvoorbeeld de Toyota Avensis 2007.
Stap 1: Voorbereiding
Voor het aanbrengen van isolatiemateriaal is het belangrijk dat het schutbord schoon en droog is. Eventuele loszittende delen moeten worden bevestigd of verwijderd. Dit voorkomt dat het isolatiemateriaal niet goed op het oppervlak kan worden geplaatst.
Stap 2: Aanbrengen van ontdreuningsplaten
Begin met het aanbrengen van ontdreuningsplaten op het schutbord. Deze platen zorgen ervoor dat trillingen en rammelgeluiden worden onderdrukt. Zorg dat de platen op de juiste manier worden bevestigd en dat er geen ruimte overblijft waarin geluid kan resoneren.
Stap 3: Aanbrengen van isolerende platen
Vervolgens worden isolerende platen aangebracht om windgeruis en omgevingsgeluid te dempen. Deze platen moeten zo verwerkt worden dat ze het schutbord afsluiten en het transport van geluid blokkeren. Zorg dat de platen stevig worden bevestigd en dat er geen losse randen of vrije ruimte overblijft.
Stap 4: Aanbrengen van absorberende platen
Als laatste stap worden absorberende platen aangebracht. Deze platen zorgen ervoor dat overtollige geluiden worden opgenomen en voorkomen dat deze in de cabine worden weerspiegeld. Zorg dat deze platen op de juiste manier worden bevestigd en dat er geen ruimte overblijft waarin geluid kan resoneren.
Aanbevolen materialen voor schutbordisolatie
Bij de keuze van het juiste isolatiemateriaal voor het schutbord zijn er verschillende factoren van belang, zoals brandveiligheid, dikte, vormbaarheid en akoestische eigenschappen. Hieronder worden enkele aanbevolen materialen genoemd.
Vibraflex Extreme
Vibraflex Extreme is een zwaar type ontdreuningsplaat dat speciaal ontworpen is voor het dempen van trillingen en rammelgeluiden. Deze platen zijn geschikt voor het isoleren van het schutbord en worden vaak aanbevolen door experts.
Silent Coat Sound Absorber
Silent Coat Sound Absorber is een absorberend materiaal dat zeer effectief is in het opnemen van geluid. Het is verkrijgbaar in verschillende diktes en is gemakkelijk te vormen. Dit maakt het geschikt voor gebruik op het schutbord, waar het geluid van de motor kan worden geabsorbeerd.
Autobodem geluidsisolatie
Een speciale vorm van absorberend materiaal is autobodem geluidsisolatie. Deze is gemaakt van synthetisch materiaal en is onverrotbaar. Het is geschikt voor het isoleren van het schutbord, omdat het zowel geluid absorbeert als brandvertragend is. Dit maakt het geschikt voor gebruik in een voertuig.
Veiligheid en regelgeving
Bij het kiezen van isolatiemateriaal is het belangrijk om rekening te houden met veiligheidsvoorschriften. In de auto-industrie zijn er specifieke normen voor brandvertragende materialen. Autobodem geluidsisolatie is bijvoorbeeld gemaakt volgens de Duitse auto-industrie en voldoet aan de normen FMVSS 302 en DIN 75200.
Brandvertragende eigenschappen
Isolatiematerialen moeten brandvertragend zijn om risico’s op brand en giftige rookontwikkeling te beperken. Materialen die voldoen aan FMVSS 302 en DIN 75200 zijn aanbevolen voor gebruik in voertuigen.
Hittebestendigheid
Bij het kiezen van isolatiematerialen moet ook rekening worden gehouden met de hittebestendigheid. Sommige materialen zijn niet geschikt voor gebruik in een motorruimte of bij hoge temperaturen. Het is daarom belangrijk om een materiaal te kiezen dat geschikt is voor gebruik in het voertuig en die de hitte van de motor kan verdragen.
Problemen voorkomen: lekkende uitlaat
Bij het isoleren van het schutbord is het ook belangrijk om te controleren of er sprake is van lekkende uitlaat. Een lekkende uitlaat kan extra geluid veroorzaken en moet worden hersteld voordat het schutbord kan worden geïsoleerd. Hieronder worden enkele tips gegeven om te controleren of er sprake is van een lekkende uitlaat.
Hoe herken je een lekkende uitlaat?
Een lekkende uitlaat kan worden herkend aan het volgende:
- Een brommend geluid bij het starten van de motor
- Een zichtbaar lek in de uitlaat, vaak omgeven door roest
- Een rammelend geluid wanneer de motor draait
- Een gevoel van lucht of uitlaatgassen in de cabine
Hoe te controleren of de uitlaat lek is
Een eenvoudige manier om te controleren of de uitlaat lek is, is het afdekken van het uiteinde van de uitlaat met een oude doek. Vervolgens kan de motor worden gestart en wordt geluisterd naar eventuele geluiden die duiden op een lek. Als het geluid verdwijnt bij het afdekken van de uitlaat, is er waarschijnlijk sprake van een lek.
Veelvoorkomende fouten
Bij het isoleren van het schutbord zijn er een paar veelvoorkomende fouten die kunnen worden voorkomen. Deze fouten kunnen leiden tot een minder effectieve geluidsisolatie of zelfs schade aan het voertuig.
Onjuiste bevestiging van isolatiemateriaal
Een veelvoorkomende fout is het onjuist bevestigen van het isolatiemateriaal. Dit kan leiden tot losse delen of ongelijke verdeling van het materiaal. Het is belangrijk dat het isolatiemateriaal stevig wordt bevestigd en dat er geen losse delen overblijven.
Niet rekening houden met hittebestendigheid
Een andere veelvoorkomende fout is het kiezen van een isolatiemateriaal dat niet geschikt is voor gebruik in een motorruimte of bij hoge temperaturen. Dit kan leiden tot beschadiging van het isolatiemateriaal of zelfs brandgevaar.
Niet controleren op lekkende uitlaat
Een verder veelvoorkomende fout is het niet controleren op lekkende uitlaat voordat het schutbord wordt geïsoleerd. Een lekkende uitlaat kan extra geluid veroorzaken en moet worden hersteld voordat het schutbord kan worden geïsoleerd.
Conclusie
Het isoleren van het schutbord is een essentiële stap in het proces van geluidsisolatie van een auto. Door het schutbord goed te isoleren, kan het geluidsniveau binnen de auto aanzienlijk worden verlaagd, wat het rijcomfort en de veiligheid positief beïnvloedt. Het gebruik van de juiste materialen is van groot belang om de gewenste akoestische verbetering te bereiken. Ondreuningsmaterialen, isolerende materialen en absorberende materialen spelen elk hun eigen rol in het dempen van geluid. Bij het kiezen van isolatiematerialen is het belangrijk om rekening te houden met veiligheidsvoorschriften, zoals brandvertragende en hittebestendige eigenschappen. Ook is het belangrijk om te controleren op eventuele lekkende uitlaat, die extra geluid kunnen veroorzaken en moeten worden hersteld voordat het schutbord kan worden geïsoleerd.