In de bouw en renovatie sector speelt de begaanbaarheidsklasse van isolatiemateriaal een cruciale rol bij het kiezen van het juiste isolatiemateriaal voor een dak of vloerconstructie. Deze klasse bepaalt of het isolatiemateriaal geschikt is om op te lopen of onder te houden, bijvoorbeeld bij het onderhouden van installaties of het plaatsen van PV-panelen. In dit artikel geven we een overzicht van de begaanbaarheidsklasse van isolatiemateriaal, inclusief de technische kenmerken en toepassingen. We baseren ons uitsluitend op de gegevens uit de beschikbare bronnen.
Inleiding
De begaanbaarheidsklasse van isolatiemateriaal is vastgelegd in de Europese norm EN-826. Deze norm is vooral van belang bij het isoleren van platte daken en zoldervloeren, waar het vaak noodzakelijk is om op het isolatiemateriaal te lopen of waar de dakconstructie belast wordt door installaties of zonnestroompanelen. De klasse bepaalt hoe sterk het isolatiemateriaal is en of het geschikt is voor bepaalde toepassingen.
In de praktijk worden isolatiematerialen ingedeeld in klasse A t.e.m. E, waarbij A het sterkst is en E het zwakst. Het kiezen van de juiste begaanbaarheidsklasse is essentieel om zowel de functionele als esthetische eisen van een dak of vloerconstructie te kunnen voldoen. In dit artikel bespreken we de technische kenmerken van isolatiematerialen en de invloed van de begaanbaarheidsklasse op de toepassing.
Technische Kenmerken van Isolatiematerialen
Om de begaanbaarheidsklasse van een isolatiemateriaal te beoordelen, zijn verschillende technische kenmerken van belang. Deze worden onder andere bepaald door de druksterkte, de λ-waarde, de brandklasse en de dampdiffusiecoëfficiënt. In de volgende paragrafen geven we een overzicht van deze kenmerken.
Druksterkte en Begaanbaarheidsklasse
De druksterkte van een isolatiemateriaal geeft aan hoeveel belasting het materiaal aankan. Deze waarde wordt uitgedrukt in kPa (kiloPascal). In de Europese norm EN-826 worden isolatiematerialen ingedeeld in begaanbaarheidsklassen van A t.e.m. E, waarbij klasse A het hoogst belaste materiaal is en klasse E het minst belaste.
Volgens de beschikbare gegevens is bijvoorbeeld de PIR-isolatie van Bauder voorzien van een druksterkte van ≥ 120 kPa bij 10% vervorming en valt deze binnen de begaanbaarheidsklasse C. Deze isolatie is geschikt voor toepassing in geballaste, mechanisch bevestigde en verlijmde dakbedekkingssystemen. In vergelijking daarmee heeft Eurothane® Bi-4 een druksterkte van ≥ 150 kPa, wat ook valt binnen de klasse C, maar met een iets hogere belastbaarheid.
LiteTop is een andere dakisolatie, die een lagere druksterkte heeft en daardoor beperkt beloopbaar is. De begaanbaarheidsklasse van LiteTop is B, wat betekent dat het minder geschikt is voor actieve toepassingen zoals het plaatsen van PV-panelen of het onderhouden van installaties. Desondanks is deze isolatie zeer geschikt voor daken waar beperkte beloopbaarheid voldoende is.
Lambda Waarde (λ)
De λ-waarde of warmtegeleidingscoëfficiënt geeft aan hoe goed een materiaal warmte geleidt. Hoe lager de λ-waarde, hoe beter het isolatievermogen. Voor PIR-isolatie is een λ-waarde van 0,022 W/mK genoemd, wat aangeeft dat dit een zeer efficiënte isolatie is. Eurothane® Bi-4 heeft een iets hogere λ-waarde van 0,026 W/mK, wat iets minder efficiënt is, maar nog steeds een goede isolatieprestatie oplevert. LiteTop heeft een λ-waarde van 0,037 W/mK, wat aangeeft dat dit minder efficiënt is dan PIR- of Eurothane-isolatie.
De λ-waarde bepaalt hoeveel isolatiemateriaal nodig is om een bepaalde Rc-waarde (warmteweerstand) te bereiken. Bijvoorbeeld een 40 mm PIR-isolatieplaat levert een Rc-waarde van 1,8, terwijl een 40 mm Eurothane® Bi-4 plaat een Rc-waarde van 1,50 oplevert.
Brandklasse
De brandklasse van isolatiemateriaal bepaalt hoe brandbaar het materiaal is. Materialen worden ingedeeld in brandklasse A1 (niet brandbaar), A2 (praktisch niet brandbaar), B (heel moeilijk brandbaar), C (brandbaar), D (goed brandbaar), en E (zeer brandbaar). Daarnaast wordt er ook gekeken naar de rookontwikkeling en druppelvorming. Deze kenmerken worden weergegeven als S1 (geringe rookproductie), S2 (gemiddeld), en S3 (groot), en d1 (geen productie van brandende delen), d2 (delen branden < 10 sec), en d3 (delen branden > 10 sec).
Voorbeeld: Eurothane® Bi-4 heeft een brandklasse F volgens EN 13501-1, wat betekent dat het niet is ingedeeld in de officiële Euroklassen, maar wel een bepaalde brandweerstand heeft. PIR-isolatie van Bauder heeft een brandklasse E, wat aangeeft dat het zeer brandbaar is. LiteTop heeft een Eurobrandklasse B (End use), wat betekent dat het heel moeilijk brandbaar is bij normale gebruikscondities.
De brandklasse is van belang bij het kiezen van het isolatiemateriaal, vooral in gebouwen waar brandveiligheid van groot belang is. Bijvoorbeeld in woningen of utiliteitsgebouwen met een groendak en PV-panelen kan de brandklasse van invloed zijn op de toegang tot subsidies of verzekeringen.
Dampdiffusiecoëfficiënt (μ)
De dampdiffusiecoëfficiënt geeft aan hoe goed een materiaal waterdamp kan doorlaten. Dit is belangrijk voor de vochtbeheersing in de bouw. Materialen met een hoge μ-waarde (meer dan 10) zijn weinig doorlatend voor waterdamp, terwijl materialen met een lage μ-waarde (minder dan 1) vrij doorlatend zijn.
Hoewel de dampdiffusiecoëfficiënt niet expliciet vermeld is in de meeste beschikbare gegevens, is het een essentieel kenmerk bij het ontwerpen van de dampremmende laag van een dakconstructie. Deze laag moet in combinatie worden gekozen met het isolatiemateriaal om vochtproblemen te voorkomen.
Toepassingen van Isolatiemateriaal
Het kiezen van het juiste isolatiemateriaal hangt af van verschillende factoren, waaronder de Rc-waarde, de begaanbaarheidsklasse, de brandklasse, en de toepassing. In de volgende paragrafen geven we een overzicht van de toepassingen van verschillende isolatiematerialen.
PIR-isolatie
PIR-isolatie is een zeer efficiënte isolatie met een lage λ-waarde van 0,022 W/mK en een Rc-waarde van 1,8 bij een dikte van 40 mm. Deze isolatie is geschikt voor gebruik in geballaste, mechanisch bevestigde en verlijmde dakbedekkingssystemen. De begaanbaarheidsklasse van deze isolatie is C, wat betekent dat het geschikt is voor toepassingen waar belasting op het dak verwacht kan worden, zoals het plaatsen van PV-panelen of onderhoud van installaties.
PIR-isolatie is echter niet geschikt voor alle toepassingen. De brandklasse van PIR-isolatie is E, wat aangeeft dat het zeer brandbaar is. Hierdoor kan het niet worden gebruikt in gebouwen waar brandveiligheid van groot belang is. Bovendien is PIR-isolatie vochtgevoelig, wat betekent dat het niet geschikt is voor gebruik in natte omgevingen of constructies waar vochtinsluiting kan optreden.
Eurothane® Bi-4
Eurothane® Bi-4 is een thermische isolatieplaat die speciaal is ontworpen voor gebruik in platte daken. Deze isolatie heeft een λ-waarde van 0,026 W/mK en een Rc-waarde van 1,50 bij een dikte van 40 mm. De begaanbaarheidsklasse is C, wat betekent dat het geschikt is voor toepassingen waar belasting op het dak verwacht kan worden.
Eurothane® Bi-4 is voorzien van een gebitumineerd glasvlies aan beide zijden, wat het geschikt maakt voor gebruik in bitumineuze dakbedekkingssystemen. De isolatie is ook geschikt voor andere bevestigingsmethoden, zoals verlijmen of mechanisch bevestigen. De brandklasse van Eurothane® Bi-4 is F, wat aangeeft dat het niet is ingedeeld in de officiële Euroklassen, maar wel een bepaalde brandweerstand heeft.
LiteTop
LiteTop is een zeer voordelijke dakisolatie met een lage λ-waarde van 0,037 W/mK. Deze isolatie is geschikt voor gebruik in vlakke en licht hellende dakconstructies (tot 15°) van woningen en utiliteitsgebouwen. De begaanbaarheidsklasse van LiteTop is B, wat betekent dat het minder geschikt is voor toepassingen waar belasting op het dak verwacht kan worden. Toch is het geschikt voor daken waar beperkte beloopbaarheid voldoende is.
LiteTop is vochtongevoelig, wat betekent dat het niet geschikt is voor gebruik in natte omgevingen of constructies waar vochtinsluiting kan optreden. De brandklasse van LiteTop is B-s1, d0, wat betekent dat het heel moeilijk brandbaar is bij normale gebruikscondities en dat het geen druppels produceert.
Kiezen van de Juiste Begaanbaarheidsklasse
Het kiezen van de juiste begaanbaarheidsklasse van isolatiemateriaal is essentieel om zowel de functionele als esthetische eisen van een dak of vloerconstructie te kunnen voldoen. In de volgende paragrafen geven we enkele richtlijnen voor het kiezen van de juiste begaanbaarheidsklasse, afhankelijk van de toepassing.
Toepassing in Platte Daken
Voor platte daken waar PV-panelen of installaties worden geplaatst, is een begaanbaarheidsklasse C of hoger aan te raden. Deze klasse zorgt ervoor dat het isolatiemateriaal voldoende belastbaar is om de installaties te dragen en om onderhoud te kunnen uitvoeren. In dit geval is PIR-isolatie of Eurothane® Bi-4 een geschikte keuze, omdat deze isolatiematerialen voldoende belastbaar zijn en geschikt zijn voor gebruik in mechanisch bevestigde of verlijmde dakbedekkingssystemen.
Voor platte daken waar beperkte beloopbaarheid voldoende is, kan LiteTop een goede keuze zijn. Deze isolatie is voordeliger in prijs en heeft een goede warmte-isolatieprestatie. Echter, het is minder geschikt voor toepassingen waar intensieve belasting verwacht kan worden.
Toepassing in Zolderdaken
Voor zolderdaken is een begaanbaarheidsklasse C of hoger aan te raden, omdat het vaak noodzakelijk is om op het dak te lopen voor onderhoud of inspectie. In dit geval is PIR-isolatie of Eurothane® Bi-4 een geschikte keuze, omdat deze isolatiematerialen voldoende belastbaar zijn en geschikt zijn voor gebruik in mechanisch bevestigde of verlijmde dakbedekkingssystemen.
Voor zolderdaken waar beperkte beloopbaarheid voldoende is, kan LiteTop een goede keuze zijn. Deze isolatie is voordeliger in prijs en heeft een goede warmte-isolatieprestatie. Echter, het is minder geschikt voor toepassingen waar intensieve belasting verwacht kan worden.
Toepassing in Vloeren
Voor vloeren boven kruipruimtes of direct op de ondergrond is een begaanbaarheidsklasse C of hoger aan te raden, omdat het vaak noodzakelijk is om op de vloer te lopen voor onderhoud of inspectie. In dit geval is PIR-isolatie of Eurothane® Bi-4 een geschikte keuze, omdat deze isolatiematerialen voldoende belastbaar zijn en geschikt zijn voor gebruik in mechanisch bevestigde of verlijmde vloerconstructies.
Voor vloeren waar beperkte beloopbaarheid voldoende is, kan LiteTop een goede keuze zijn. Deze isolatie is voordeliger in prijs en heeft een goede warmte-isolatieprestatie. Echter, het is minder geschikt voor toepassingen waar intensieve belasting verwacht kan worden.
Conclusie
De begaanbaarheidsklasse van isolatiemateriaal is een essentieel criterium bij het kiezen van het juiste isolatiemateriaal voor een dak of vloerconstructie. Deze klasse bepaalt of het isolatiemateriaal geschikt is om op te lopen of waar het moet kunnen dragen op installaties of PV-panelen. De technische kenmerken van isolatiematerialen, zoals de druksterkte, λ-waarde, brandklasse en dampdiffusiecoëfficiënt, zijn van groot belang bij het bepalen van de juiste begaanbaarheidsklasse.
In de praktijk zijn isolatiematerialen ingedeeld in begaanbaarheidsklassen van A t.e.m. E, waarbij klasse A het sterkst is en klasse E het zwakst. Het kiezen van de juiste begaanbaarheidsklasse hangt af van de toepassing en de eisen aan de dak- of vloerconstructie. In dit artikel hebben we de technische kenmerken van verschillende isolatiematerialen besproken, inclusief hun begaanbaarheidsklasse, en gegeven richtlijnen voor het kiezen van de juiste begaanbaarheidsklasse.
De keuze voor een bepaalde isolatie en begaanbaarheidsklasse heeft invloed op de functionele, esthetische en financiële aspecten van een project. Het is daarom aan te raden om deze keuze zorgvuldig te nemen en eventueel professionele advies in te winnen bij het ontwerpen van een dak- of vloerconstructie.
Bronnen
- Handelbouwadvies.nl - RC isolatie waarde bouwbesluit
- Deskundig-isoleren.be - Kenmerken isolatiematerialen
- Dakconcurrent.nl - PIR-isolatie 40 mm
- Reticelinsulation.com - Eurothane Bi-4
- Bewi-isobouw.nl - Litetop dakisolatie plat dak
- Bouwwereld.nl - Goed beloopbare dakisolatie voor een verzekerbaar PV-dak