In ziekenhuizen en zorginstellingen zijn maatregelen van isolatie van essentieel belang om infectieoverdracht te voorkomen. Isolatie kan van toepassing zijn bij patiënten met verminderde weerstand of bij het voorkomen van de verspreiding van bacteriën en virussen. Een essentieel onderdeel van deze maatregelen is het gebruik van beschermende kleding. In dit artikel worden de richtlijnen en aanbevelingen voor het gebruik van beschermende kleding bij isolatie in detail besproken, op basis van gegevens uit betrouwbare bronnen.
Inleiding: de rol van beschermende kleding bij isolatie
Isolatie wordt ingezet om ziekteverwekkers te voorkomen of te beperken in hun verspreiding binnen een ziekenhuisomgeving. Patiënten die opgenomen zijn met een verhoogd risico op infecties, of die zelf dragers zijn van ziekteverwekkers zoals MRSA (methicillineresistente Staphylococcus aureus), vormen een risico voor andere patiënten en medewerkers. Om dit risico te beheersen, worden isolatiemaatregelen genomen, waaronder het gebruik van specifieke beschermende kleding.
Het doel van deze kleding is om medische en zorgpersoneel, evenals bezoekers, te beschermen tegen contact met lichaamsvloeistoffen, druppeltjes en aërosolen die ziekteverwekkers kunnen bevatten. Tevens helpt het om te voorkomen dat de zorgverlener zelf infectieverwekkers verspreidt naar andere patiënten of oppervlakken. De richtlijnen voor het aan- en uitdragen van deze kleding zijn strikt en variëren afhankelijk van het type isolatie dat is van toepassing.
Typen isolatie en hun maatregelen
Er zijn verschillende vormen van isolatie, elk met hun eigen vereisten voor het gebruik van beschermende kleding. De maatregelen zijn doorgaans aangegeven op een kleurkaart die op de deur van de isolatiekamer is bevestigd. Hieronder volgen de meest voorkomende vormen van isolatie en de bijbehorende beschermingsmaatregelen.
Aërogene isolatie
Aërogene isolatie wordt gebruikt om de verspreiding van ziekteverwekkers via de lucht te voorkomen. Dit is van toepassing op ziekten zoals tuberculose of ziekteverwekkers die zich via aërosolen verspreiden.
Maatregelen: - De patiënt wordt op een eenpersoonskamer met sluis verpleegd. - De deur van de kamer blijft dicht. - De kleurkaart op de deur is oranje. - Zowel ziekenhuismedewerkers als bezoekers moeten een masker dragen. - Bij het verlaten van de isolatiekamer moet men de handen desinfecteren met handalcohol.
Beschermende kleding bij aërogene isolatie: - Masker - In sommige gevallen zijn handschoenen en een beschermende jas ook vereist. - Het is belangrijk om de kleding correct aan te trekken, te gebruiken en daarna zorgvuldig uit te trekken om contaminatie te voorkomen.
Strikte isolatie
Strikte isolatie wordt ingezet om de verspreiding van bacteriën en virussen via handen, voorwerpen en druppeltjes te voorkomen. Deze vorm van isolatie is vaak van toepassing op patiënten met verminderde weerstand of op patiënten die MRSA dragen.
Maatregelen: - De patiënt wordt op een eenpersoonskamer verpleegd. - De kleurkaart op de deur is rood of roze. - De deur blijft dicht. - Afspraken over verplaatsing of onderzoek worden aan het einde van de dag gepland om het aantal contacten te beperken.
Beschermende kleding bij strikte isolatie: - Handschoenen - Masker - Beschermende jas - Halterschort - In sommige gevallen ook een beschermende bril - Deze kleding moet eenmalig gebruikt worden om de verspreiding van ziekteverwekkers te voorkomen.
Proces van aan- en uitdragen: 1. Aan de sluis: - Handschoenen aantrekken - Overschort aantrekken - Mond-neus-masker aantrekken - Muts opdoen 2. In de kamer: - Contact met patiënt en oppervlakken 3. Bij verlaten van de kamer: - Handschoenen uitdoen en handen desinfecteren - Overschort afvouwen binnenstebuiten en weggooien of opberren - Muts en masker verwijderen en weggooien - Handen opnieuw desinfecteren
Druppelisolatie
Druppelisolatie wordt toegepast wanneer er sprake is van ziekteoverdracht via druppels, bijvoorbeeld bij hoesten of niezen. Dit type isolatie is bijvoorbeeld van toepassing bij ziekten zoals influenzavirussen of corona.
Maatregelen: - De patiënt wordt op een eenpersoonskamer verpleegd. - De kleurkaart op de deur is grijze of grijs/roze. - De deur blijft dicht. - Zowel medewerkers als bezoekers moeten een masker dragen. - In sommige gevallen zijn handschoenen en een beschermende jas ook vereist.
Beschermende kleding bij druppelisolatie: - Masker - Eventueel handschoenen, beschermende jas of beschermbril - De kleding moet eenmalig gebruikt worden en correct aangebracht zijn.
Richtlijnen voor het gebruik van beschermende kleding
Het juiste gebruik van beschermende kleding is cruciaal om infecties te voorkomen. Hieronder volgen richtlijnen die zijn afgeleid van de bronnen.
1. Beschermende kleding en handelingen
Beschermende kleding wordt niet cliëntgebonden gebruikt, maar handelinggebonden. Dit betekent dat kleding éénmalig gebruikt wordt bij een bepaalde zorghandeling. Nadat deze kleding is gebruikt, is de buitenzijde gecontamineerd en moet deze verwijderd worden.
Belangrijke richtlijnen: - Handschoenen, schorten en jassen mogen slechts éénmalig gebruikt worden. - Het is belangrijk om te beseffen dat beschermende kleding niet herbruikbaar is, ook als het op het oog schijnbaar schoon is. - Zowel zorgverleners als bezoekers moeten deze richtlijnen volgen.
2. Het correcte aan- en uitdragen van kleding
Het verkeerd aan- of uitdragen van beschermende kleding kan leiden tot contaminatie. De volgende stappen zijn aan te raden bij het aan- en uitdragen van kleding bij isolatie:
Aantrekken: - Begin met het aantrekken van de handschoenen. - Vervolgens het overschort (of isolatiejas). - Daarna het masker en tenslotte de muts.
Uitdragen: - De handschoenen worden als eerste verwijderd, gevolgd door handdesinfectie. - Het overschort of de jas wordt binnenstebuiten gevouwd en verwijderd. - Muts en masker worden verwijderd en in het afval gedaan. - Tenslotte wordt er opnieuw handdesinfectie uitgevoerd.
Rol van bezoekers bij isolatie
Bezoekers kunnen ook een rol spelen in de verspreiding van ziekteverwekkers. Het is daarom belangrijk dat zij zich aan de richtlijnen houden wanneer ze de kamer van een patiënt in isolatie betreden.
Maatregelen voor bezoekers: - Bezoekers hoeven in de meeste gevallen geen maatregelen te nemen bij het betreden van de kamer, tenzij de verpleging anders heeft aangeraden. - Bij het verlaten van de kamer is handdesinfectie verplicht. - Bezoekers die meer bezoeken in het ziekenhuis plannen, moeten deze eerst afleggen voor ze naar de patiënt in isolatie gaan.
Specifieke richtlijnen voor MRSA-patiënten
MRSA is een bacterie die resistent is tegen veel antibiotica. Het is daarom belangrijk om bij MRSA-patiënten extra voorzichtig te zijn. De richtlijnen voor het aan- en uitdragen van beschermende kleding zijn dan ook strikt.
Aanbevelingen: - Zorgverleners moeten een beschermende jas, handschoenen, een masker en een muts dragen. - De kleding moet eenmalig gebruikt worden. - Bij het uitdragen moet men zorgvuldig zijn om de kleding niet te verontreinigen. - De richtlijnen kunnen variëren per ziekenhuis, dus is het verstandig om de instructies van de infectiepreventieafdeling op te volgen.
Conclusie
Beschermende kleding is een essentieel onderdeel van isolatiemaatregelen in ziekenhuizen en zorginstellingen. Het juist en correcte gebruik ervan helpt om infectieoverdracht te voorkomen en zowel medewerkers als patiënten te beschermen. De richtlijnen voor het aan- en uitdragen van deze kleding zijn afhankelijk van het type isolatie dat wordt toegepast en variëren per situatie. Het is belangrijk om deze richtlijnen strikt op te volgen om risico’s te beperken.
Zowel zorgverleners als bezoekers moeten zich bewust zijn van hun rol bij het voorkomen van infecties. Het gebruik van beschermende kleding is niet alleen een maatregel, maar een verantwoordelijkheid die draagt bij aan een veilige zorgomgeving.