Binnenmuurisolatie: Voordelen, Uitdagingen en Uitvoering

Inleiding

Isoleren van muren aan de binnenkant is een techniek die steeds vaker wordt overwogen door eigenaren van woningen, vooral in gevels die niet kunnen worden aangepast aan de buitenkant. Of het nu gaat om erfgoedgebouwen, woningen in historische stadsdelen of structurele beperkingen, binnenmuurisolatie biedt een praktische en efficiënte oplossing om warmteverlies te verminderen en energiekosten te verlagen. In dit artikel bespreken we de voordelen, de uitdagingen, de materialen en de werkwijze bij binnenmuurisolatie. Aan de hand van betrouwbare bronnen leggen we uit waarom binnenisolatie in sommige gevallen de enige realistische keuze is en hoe het het beste kan worden uitgevoerd om schade te voorkomen en optimaal resultaat te behalen.

Waarom Binnenmuurisolatie Kiezen?

Warmteverlies en Energiebesparing

Muren zijn na het dak de tweede belangrijkste bron van warmteverlies in een woning. Volgens diverse bronnen verliest een gemiddelde woning tussen de 20% en 40% van zijn warmte via de muren. Door deze te isoleren, kan het warmteverlies aanzienlijk worden beperkt. Dit heeft tot gevolg dat de energiekosten dalen, het wooncomfort verbetert en de levensduur van de woning verlengt.

Een studie van Eco Life Solutions laat zien dat huiseigenaren in Nederland gemiddeld tussen €330 en €650 per jaar kunnen besparen op hun energierekening door binnenmuurisolatie toe te passen. In enkele gevallen, zoals bij toepassing van PIR-isolatieplaten of biobased materialen, is zelfs een besparing van 30% op het gasverbruik mogelijk. Daarnaast blijft de woning in de winter warmer en in de zomer koeler, wat het klimaat in de woning aangenamer maakt.

Wanneer Binnenisolatie Aan de Orde is

Binnenmuurisolatie wordt vaak gekozen in de volgende situaties:

Wanneer spouwmuurisolatie niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij oude woningen zonder spouwmuren.
Wanneer de buitenkant van de woning niet veranderd mag worden, zoals bij monumentale woningen of woningen in gebieden met een beschermd stad- of dorpsgezicht.
Bij kleine ruimtes of onverwarmde ruimtes, zoals een berging of aanbouwkeuken.
Als de woning wordt voorbereid op een warmtepomp of warmtenet, waarbij de thermische isolatie van de woning moet worden verhoogd.

Deze situaties maken duidelijk dat binnenisolatie vaak geen keuze is, maar een noodzakelijke ingreep om de energieprestatie van de woning te verbeteren.

Uitdagingen bij Binnenmuurisolatie

Risico op Vochtproblemen

Een van de grootste uitdagingen bij binnenmuurisolatie is het risico op vochtproblemen. Wanneer de muren worden geïsoleerd aan de binnenkant, verandert de dampdrukverdeling in de muur, wat kan leiden tot condensatie op de muuroppervlakte. Dit kan op de lange termijn bouwschade veroorzaken, zoals schimmelvorming, vochtlekkage of verslechtering van het bouwmaterialen.

Daarom is het van groot belang om de isolatie correct uit te voeren, met aandacht voor het damp- en luchtdicht maken van de constructie. In het kader van binnenisolatie wordt vaak een dampremmende folie gebruikt, aangevuld met een luchtdichte afwerking zoals gipsplaten of stucwerk. Dit helpt bij het beheersen van de vochtbalans in de muur.

Beperkte Isolatiedikte

Een andere beperking van binnenmuurisolatie is de beperkte ruimte voor isolatiemateriaal. Aangezien de isolatie binnen de woning wordt aangebracht, wordt dit vaak gedaan in de vorm van een voorzetwand. Hierdoor wordt de leefruimte beperkt, wat bij kleine woningen van invloed kan zijn op de inrichting.

Buitenisolatie biedt vaak de mogelijkheid tot dikker isolatie, waardoor hogere isolatiewaarden behaald kunnen worden. Dit maakt buitenisolatie in vele gevallen efficiënter, maar niet altijd haalbaar.

Uitvoering is Expertenwerk

Het plaatsen van binnenmuurisolatie vereist niet alleen technische kennis, maar ook een goed begrip van de bouwfysica. Het kiezen van het juiste isolatiemateriaal, het voorzien van een luchtdichte afwerking en het rekenen op de juiste dampdruk zijn cruciale stappen die beter uitgevoerd worden door ervaren professionals.

Katrien Biesbroeck, expert in ecologische bouwmaterialen bij Eurabo, benadrukt dat binnenisolatie een delicate oplossing is. Een verkeerde uitvoering kan meer schade veroorzaken dan het bespaart.

Werkwijze: Hoe Wordt Binnenmuurisolatie Uitgevoerd?

Er zijn twee hoofdmaanen van binnenmuurisolatie:

1. Isolatie met Voorzetwanden

De meest gebruikte methode bij binnenmuurisolatie is de constructie van een voorzetwand. Dit gebeurt door een houten of metalen raamwerk te bevestigen aan de draagmuur, waarin het isolatiemateriaal wordt geplaatst. Vervolgens wordt dit raamwerk afgedekt met gipsplaten, spaanplaten of andere wandmaterialen.

De stappen zijn als volgt:

Raamwerk plaatsen: Houten latten van 7x55 mm worden bevestigd aan de draagmuur. Deze latten vormen de basis voor de voorzetwand.
Damp-open folie aanbrengen: De latten worden bedekt met damp-open folie, die horizontaal wordt aangebracht, waarbij de banen elkaar overlappen.
Regels monteren: Bovenop de damp-open folie worden regels van 50x50 mm gemonteerd.
Isolatiemateriaal plaatsen: Tussen de regels wordt het isolatiemateriaal (zoals steenwol of glaswol) ingevuld.
Wandafwerking: De voorzetwand wordt afgedekt met gipsplaten of een ander wandmateriaal en daarna gestucwerkt of verfd.

2. Isolatie met Multipor- of Gipsplaten

Een alternatieve methode is het gebruik van gips- of spaanplaten die direct op de muren worden gelijmd. Deze platen bevatten een isolatielaag en zijn gemakkelijker in te passen in ruimtes waar de beschikbare ruimte beperkt is.

Deze methode heeft de volgende voordelen:

Gemakkelijke uitvoering: Er is geen noodzaak voor een apart raamwerk of voorzetwand.
Diktebesparing: De platen nemen minder ruimte in, waardoor de leefruimte niet zo sterk beperkt wordt.
Natuurlijke vochtregulatie: De platen zijn damp-open en ondersteunen een natuurlijke vochtregulatie in de muur.

De warmtegeleidingscoëfficiënt van deze platen is 0,045 W/mK, wat vergelijkbaar is met andere isolatiematerialen.

Welk Isolatiemateriaal Kiezen?

Steenwol

Voordelen:
- Goede geluidsisolatie
- Brandwerend
- Minder gevoelig voor jeuk en irritatie dan glaswol
Nadelen:
- Bevat fijne vezels die kunnen inademen worden
- Moet met veilige kleding en beschermingsmiddelen worden verwerkt

Glaswol

Voordelen:
- Goedkoop
- Goede warmte-isolatie
Nadelen:
- Kan jeuk en irritatie veroorzaken
- Minder geluidsisolerend dan steenwol

PIR-isolatieplaten

Voordelen:
- Zeer goede warmte-isolatie
- Diktebesparing
- Stabiel en duurzaam
Nadelen:
- Minder geluidsisolerend
- Minder ecologisch dan houtvezel of biobased materialen

Biobased Isolatie

Voordelen:
- Ecologisch vriendelijk
- Natuurlijke vochtregulatie
- Minder schadelijk voor de mens en het milieu
Nadelen:
- Vaak durend
- Minder standaard aanwezig in de markt

Houtvezelplaten

Voordelen:
- Natuurlijke materialen
- Goede vochtregulatie
- Duurzaam en ecologisch
Nadelen:
- Vaak duurder
- Vereist professionele uitvoering

Kosten van Binnenmuurisolatie

De kosten van binnenmuurisolatie variëren afhankelijk van de grootte van de woning, het type isolatiemateriaal en de complexiteit van de uitvoering. Een schatting van Eco Life Solutions geeft aan dat een huishouden gemiddeld tussen €400 en €500 per jaar bespaart op de energierekening. Uit de kosten voor de isolatie zelf moet men echter rekening houden met:

Materiaalkosten: Vanaf €50/m² tot €150/m², afhankelijk van het isolatiemateriaal.
Arbeidskosten: Vanaf €100/m² tot €200/m², afhankelijk van de complexiteit.
Totale kosten per m²: €150 tot €350/m².

In een gemiddelde woning van 100 m² zou dit tussen €15.000 en €35.000 uitkomen. De terugverdientijd van de investering ligt rond de 10 tot 15 jaar, afhankelijk van de besparing en de energieprijzen.

Samenvatting van Voordelen en Nadelen

Voordelen

Aanzienlijke energiebesparing (€330 – €650 per jaar)
Verbetering van wooncomfort en thermische prestaties
Ideaal voor woningen waar buitenisolatie niet mogelijk is
Meerdere isolatiematerialen beschikbaar, waaronder duurzame en ecologische opties
Geen verandering van de buitenkant van de woning

Nadelen

Risico op vochtproblemen bij verkeerde uitvoering
Beperkte ruimte voor isolatie, wat de leefruimte kan beïnvloeden
Expertenwerk vereist voor correcte uitvoering
Duurder dan spouwmuurisolatie in sommige gevallen
Langer terugverdientijd dan buitenisolatie

Conclusie

Binnenmuurisolatie is een waardevolle maatregel voor eigenaren van woningen waar buitenisolatie niet mogelijk is. Het biedt een efficiënte manier om warmteverlies te beperken, energiekosten te verlagen en wooncomfort te verbeteren. Echter, het vereist zorgvuldige voorbereiding en professionele uitvoering om vochtproblemen te voorkomen en schade aan de muur te beperken.

Wanneer het goed wordt uitgevoerd, is binnenisolatie een betrouwbare manier om de energieprestatie van een woning te verbeteren. Door het kiezen van het juiste isolatiemateriaal, het voorzien van een luchtdichte afwerking en het rekenen op een dampregulatie, kan binnenmuurisolatie langdurige voordelen bieden. Het is een ingreep die niet alleen de woning duurzamer maakt, maar ook de waarde ervan kan verhogen.