Het isoleren van kelders is essentieel om energie te besparen, de leefcomfort te verbeteren en schimmelvorming te voorkomen. Een veelgebruikt en effectief isolatiemateriaal voor deze toepassing is XPS-isolatie, ook wel bekend als blauwplaat. Dit artikel geeft een gedetailleerde overzicht van de toepassing van blauwplaat bij kelderisolatie, met aandacht voor de voordelen, technische eigenschappen, installatieprocessen en kosten. Alles wat u als woningbouwer, renovatie- of bouwprofessional moet weten over XPS-isolatie voor kelderwanden, -vloeren en -plafonds vindt u hier.
Wat is XPS-isolatie?
XPS-isolatie staat voor geëxtrudeerd polystyreen, een kunststof hardschuim met een gesloten cellenstructuur. De isolatieplaten worden vaak blauw geleverd, maar kunnen ook in andere kleuren zoals groen of roze voorkomen, afhankelijk van de fabrikant. De blauwe kleur is vooral bekend in Nederland en België als blauwplaat. Dankzij de gesloten cellenstructuur is XPS-isolatie uiterst vochtbestendig, een essentiële eigenschap bij kelderisolatie.
De platen zijn gemakkelijk in te zetten en beschikken bovendien over een hoge druksterkte, waardoor ze geschikt zijn voor toepassing in zwaar belaste constructies, zoals vloeren, daken en kelderwanden. XPS-isolatie wordt vaak gebruikt in combinatie met een dampscherm om condensatievocht te voorkomen.
Toepassing van XPS-isolatie bij kelderwanden
Bij het isoleren van kelderwanden is het belangrijk om rekening te houden met eventuele vochtproblemen, zoals schimmelvorming of vochtplekken. Deze moeten eerst worden opgelost voordat de isolatie wordt toegepast.
Nieuwbouwprojecten
Bij nieuwbouw wordt XPS-isolatie meestal geplaatst tussen de waterdichte wanden en de grond. Dit zorgt voor een volledig sluitende isolatieschil die warmteverlies effectief voorkomt. De hoge druksterkte van de platen maakt ze geschikt voor gebruik onder grondniveau, waar ze moeten meewerken tegen aangedragen grondwater en eventuele druk van de omgevende grond.
Renovatieprojecten
Bij bestaande woningen is het meestal de bedoeling om de kelderwanden te isoleren aan de binnenzijde. In dat geval moet de ondergrond eerst droog zijn, eventuele vochtproblemen zijn opgelost en een vakman brengt de XPS-isolatieplaten aan. Deze worden meestal verlijmd op de kelderwanden of worden geplaatst tussen metalen voorzetwanden.
Na de isolatie is het essentieel om een dampscherm aan te brengen. Dit voorkomt condensatie aan de koude kant van de keldermuren, wat anders kan leiden tot schimmelvorming en vochtproblemen.
Voordelen van XPS-isolatie voor kelderwanden
- Hoge druksterkte: XPS-isolatieplaten kunnen drukveranderingen verdragen, waardoor ze geschikt zijn voor zwaar belaste constructies.
- Vochtbestendigheid: De gesloten cellenstructuur zorgt ervoor dat de isolatieplaten praktisch waterdicht zijn, wat essentieel is bij kelderisolatie.
- Goede thermische isolatie: XPS-isolatie heeft een goede warmteweerstand (Rd-waarde), wat draagt bij aan een lagere warmte-uitstraling en een hogere energie-efficiëntie.
- Eenvoudige installatie: De platen zijn makkelijk te snijden en te plaatsen, zowel voor professionals als voor DIY-ers.
- Langdurige prestaties: Vanwege hun chemische samenstelling en bouwvorm zorgen XPS-platen voor een langdurige isolatieprestatie zonder vervorming of afbraak.
XPS-isolatie voor kelderplafond
Het isoleren van het kelderplafond is ook mogelijk met XPS-isolatie, vooral als het plafond glad is en geen leidingen of andere obstakels bevat. Hierbij worden harde isolatieplaten gebruikt die goed bestand zijn tegen vocht, zoals XPS, EPS of PUR.
Het nadeel van deze methode is dat het in kleine kelderruimtes soms moeilijker is om de platen te hanteren dan bijvoorbeeld PUR-schuim. Daarnaast vereist het verankeren van isolatieplaten op het plafond vaak een professionele uitvoering, wat de arbeidskosten kan opdrijven in vergelijking tot PUR-schuim.
Alternatief: PUR-schuim
Een snellere en efficiëntere methode is het gebruik van PUR-schuim. Dit is een spuitisolatie die direct op het plafond wordt aangebracht en snel harddraait. Het voordeel is dat het naadloos wordt aangebracht, zonder koudebruggen, en het is goed bestand tegen vocht. Daarnaast vereist deze methode weinig ruimte, wat ideaal is voor kleine kelders of ruimtes met beperkte toegang.
Richtprijs voor kelderplafondisolatie
- Isolatieplaten: € 20 à 45 per m², excl. btw, incl. plaatsing
- PUR-schuim: € 25 à 35 per m², incl. btw en plaatsing
XPS-isolatie voor keldervloeren
Het isoleren van de keldervloer met XPS-isolatie is een effectieve manier om warmteverlies te voorkomen en de thermische prestaties van de kelder te verbeteren. Hierbij wordt de XPS-isolatieplaat op de onderkant van de vloer geplaatst, gevolgd door een stortlaag van beton of andere vaste materialen.
Voordelen van XPS-isolatie voor vloeren
- Vermijd koudebruggen: XPS-isolatie zorgt voor een continue isolatieschil die koudebruggen voorkomt.
- Zwaar belaste constructies: Omdat XPS-platen een hoge druksterkte hebben, zijn ze geschikt voor gebruik in zwaar belaste vloeren, zoals bijvoorbeeld in parkeergarages of bij industriële toepassingen.
- Voorkom vochtinbrenging: De vochtbestendige eigenschappen zorgen voor een droogere vloerconstructie, wat essentieel is bij kelders.
Technische kenmerken
- Druksterkte: XPS-isolatieplaten hebben minimaal een druksterkte van 250 kPa, wat voldoende is voor de meeste vloerconstructies. Voor extreem zware belasting kan men platen met een druksterkte van 500 kPa of 700 kPa kiezen.
- Warmteweerstand: De Rd-waarde van XPS-isolatie varieert afhankelijk van de dikte en de productievariant. Een typische waarde is Rd 0,94 per 30 mm dikte, zoals bijvoorbeeld bij de PolyBlue Isolatie Wallpanel XPS 30mm Rd0,94 2500x600mm 1,5m2.
Prijs en kosten van XPS-isolatie
De prijs van XPS-isolatie hangt af van de dikte, druksterkte, productievariant en merk. Voor de isolatie van kelderwanden is de prijs per m² meestal hoger dan voor andere isolatiematerialen zoals EPS, maar de voordelen van vochtbestendigheid en hoge druksterkte maken het een verstandige investering, vooral in ruimtes met vochtproblemen.
Voorbeeldprijs van XPS-isolatie
- PolyBlue Isolatie Wallpanel XPS 30mm Rd0,94 2500x600mm 1,5m2: € 15,00 excl. BTW, € 10,00 per m²
- RAVATHERM XPS 500 SL: Blauw geëxtrudeerd polystyreen hardschuim met een sponning voor betere aansluiting. Geschikt voor omkeerdaken en zwaar belaste vloeren.
De kosten zijn meestal hoger dan bij andere isolatiematerialen, maar de voortreffelijke prestaties en lage onderhoudskosten maken het een aantrekkelijke keuze voor kelderisolatie.
Duurzaamheid en milieueffecten
XPS-isolatie is gemaakt van kunststof op basis van aardolie, wat betekent dat het niet biologisch afbreekbaar is. Het is echter een duurzame oplossing in de zin dat het een lange levensduur heeft en weinig onderhoud vereist. Het voorkomt warmteverlies en draagt zo bij aan een lagere energieverbruik, wat op lange termijn leidt tot energiebesparing en minder CO2-uitstoot.
Hoewel XPS-isolatie niet duurzaam is in de klassieke ecologische zin, is het een duurzame keuze qua prestaties en levensduur. Bij keuze voor XPS-isolatie is het belangrijk om rekening te houden met de duurzaamheid van de gehele kelderkonstructie, zoals het gebruik van duurzame grondmaterialen en een efficiënte ventilatie.
Samenvatting van de toepassingsgebieden
XPS-isolatie is een veelzijdig isolatiemateriaal dat geschikt is voor een groot aantal toepassingen binnen en buiten de woningbouw. Voor kelders zijn de volgende toepassingen mogelijk:
- Wandisolatie: Voor zowel nieuwbouw als renovatieprojecten. De isolatieplaten worden geplaatst tussen waterdichte wanden of verlijmd op binnenzijde van bestaande muren.
- Plafondisolatie: Zowel met harde isolatieplaten als met PUR-schuim. PUR-schuim is vooral geschikt voor kleine ruimtes.
- Vloerisolatie: XPS-isolatieplaten worden onder de vloer geplaatst om koudebruggen te voorkomen en warmteverlies te beperken.
- Dakisolatie: XPS-isolatie is ook geschikt voor platte en hellende daken.
Conclusie
XPS-isolatie, ook bekend als blauwplaat, is een uitstekende keuze voor kelderisolatie, met name bij vochtproblemen. Het biedt een hoge druksterkte, goede thermische isolatie en vochtbestendigheid. Deze eigenschappen maken het geschikt voor toepassing in zowel nieuwbouwprojecten als renovatieprojecten. De installatie is eenvoudig, en het materiaal is geschikt voor toepassing in diverse ruimtes binnen de kelder, zoals wanden, vloeren en plafonds.
Hoewel de prijs van XPS-isolatie hoger is dan bij andere isolatiematerialen, is het een verstandige investering, met name in ruimtes waar vocht en druksterkte een rol spelen. Voor kleine kelders of ruimtes met beperkte toegang kan PUR-schuim een betere optie zijn, maar XPS-isolatie blijft een betrouwbare en effectieve keuze bij kelderisolatie.