Inleiding
De CE-markering speelt een centrale rol in de bouwsector. Deze markering dient als bewijs dat een bouwproduct voldoet aan de Europese verordening voor bouwproducten (CPR, EU nr. 305/2011). In de context van isolatiematerialen is het belang van een correcte CE-markering extra groot, gezien de impact van isolatie op energieprestaties, brandveiligheid en duurzaamheid van gebouwen.
Recente inspecties uitgevoerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hebben echter aanzienlijke tekortkomingen vastgesteld in de CE-markering en de bijbehorende prestatieverklaringen van isolatiematerialen. Deze tekortkomingen zorgen niet alleen voor onduidelijkheid voor eindgebruikers, maar kunnen ook leiden tot veiligheids- en kwaliteitsrisico’s. Bovendien kan het misbruik van de CE-markering oneerlijke concurrentie teweegbrengen.
In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de problemen met de CE-markering bij isolatiematerialen, de inspecties die zijn uitgevoerd, de resultaten van deze inspecties en de betekenis hiervan voor de bouwsector en woningbouw. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van private keurmerken en andere certificeringen als ondersteuning van de CE-markering.
De CE-markering en haar betekenis
De CE-markering is een verplichte aanduiding op bouwproducten die binnen de Europese Unie worden verhandeld. Ze geeft aan dat het product voldoet aan de essentiële eisen van de CPR, zoals brandgedrag, milieubeïnvloeding, hygiëne, en thermische isolatie. De markering is een verklaring van de producent dat het product voldoet aan de relevante normen en technische specificaties.
De prestatieverklaring (Declaration of Performance, DoP) is een document dat de prestaties van het bouwproduct verklaart en die de CE-markering onderbouwt. Deze verklaring bevat informatie over de essentiële kenmerken van het product, zoals thermische isolatie, brandklasse, en duurzaamheid.
Voor isolatiematerialen is het correcte gebruik van de CE-markering en de prestatieverklaring van groot belang. Isolatieproducten worden niet alleen toegepast om energieverbruik te verminderen, maar ook om de comforttemperatuur in een woning te waarborgen en brandveiligheid te verbeteren. De verkeerde aanduiding of afwezigheid van deze markering kan leiden tot onjuiste keuzes door klanten of bouwprofessionals en mogelijk zelfs tot risico’s voor mens en milieu.
Problemen met de CE-markering van isolatiematerialen
Veel voorkomende tekortkomingen
Tijdens inspecties die zijn uitgevoerd door de ILT zijn aanzienlijke tekortkomingen vastgesteld in de CE-markering en prestatieverklaringen van isolatiematerialen. Deze tekortkomingen betreffen zowel de weergave van de markering als de inhoud van de prestatieverklaringen.
Bij 15 producten zijn tekortkomingen gevonden op de prestatieverklaring, de weergave van de CE-markering en het technisch dossier. Bij 26 producten zijn tekortkomingen op de prestatieverklaring en de weergave van de CE-markering aangetroffen, maar geen tekortkomingen op het technisch dossier. Bovendien is bij 7 van de 9 specials constaterd dat er onterecht een CE-markering was aangebracht.
Deze tekortkomingen kunnen variëren van het onjuist opnemen van normen en prestaties in de prestatieverklaring tot het verkeerd aanbrengen van de markering op het product. In sommige gevallen is de CE-markering zelfs aangebracht op producten die niet voldoen aan de vereisten van de relevante normen.
Consequenties van verkeerde CE-markeringen
Het verkeerd of onjuist aanbrengen van de CE-markering is een ernstige overtreding. Het geeft een verkeerde indruk van de prestaties van het product en leidt tot onduidelijkheid voor eindgebruikers. Bovendien kan het leiden tot veiligheids- en kwaliteitsrisico’s. Zo kan onjuist aangebrachte informatie over het brandgedrag van een isolatiemateriaal leiden tot een verkeerde keuze bij brandveilige bouwconstructies.
Daarnaast kan het gebruik van een verkeerde CE-markering oneerlijke concurrentie teweegbrengen. Als enkele producenten de normen niet naleven terwijl anderen dat wel doen, kan dat leiden tot ongelijke voorwaarden op de markt. Dit kan uiteindelijk leiden tot minder kwaliteitsproducten en een vertrouwenverlies bij eindgebruikers.
Inspecties en controles
Aanleiding en doel van de inspecties
De ILT heeft recente inspecties uitgevoerd op isolatiematerialen met het oog op de actualiteit en onrust die zijn ontstaan als gevolg van de brand in de Grenfell Tower. De focus lag bij deze inspecties op producten van geëxpandeerd polystyreen (EPS), polyisocyanuraat (PIR) en polyurethaan (PUR). Deze isolatiematerialen vallen onder de geharmoniseerde Europese normen EN 13163:2012+A1:2015 (EPS platen), EN 13165:2012+A2:2016 (PUR/PIR platen), EN 14315-1:2013 (PUR/PIR gespoten) en EN 14318-1:2013 (PUR/PIR gegoten).
De inspecties zijn uitgevoerd in de vorm van objectinspecties en verificatietesten. Objectinspecties omvatten een administratieve controle en een bezoek bij het bedrijf. Tijdens deze inspecties worden documenten zoals de CE-markering, prestatieverklaring, instructies en veiligheidsinformatie gecontroleerd. Daarnaast worden verificatietesten uitgevoerd om de aangegeven prestaties te controleren en te vergelijken met de feitelijke testresultaten.
Uitkomsten van de inspecties
De inspecties hebben duidelijk gemaakt dat er veel tekortkomingen zijn in de CE-markering en prestatieverklaringen van isolatiematerialen. In de meeste gevallen zijn de tekortkomingen relatief eenvoudig op te lossen, zoals het verbeteren van documentatie of het corrigeren van onjuiste informatie. In dergelijke gevallen is een waarschuwing aan de betrokken bedrijven gegeven. De ILT heeft erop toegezien dat deze maatregelen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
In drie gevallen is sprake van ernstigere tekortkomingen, zoals het onterecht aanbrengen van de CE-markering. Dit is een ernstige overtreding van de CPR. In dergelijke gevallen is de ILT met de betrokken bedrijven in overleg gegaan en heeft passende maatregelen genomen.
Controle op isolatieglas
Buiten de isolatiematerialen voor muren en plafonds heeft de ILT ook extra toezicht genomen op isolatieglas. Sinds september 2025 is de inspectie gericht op glas dat valt onder de geharmoniseerde norm EN 1279-5:2018, zoals HR++- en HR+++-glas. Deze producten worden extra getest gezien de toegenomen vraag als gevolg van verduurzaming en betere energieprestaties.
Tijdens de inspecties moet de CE-markering en prestatieverklaring aanwezig zijn. Daarnaast worden instructies, veiligheidsinformatie, facturen en afleverbonnen gecontroleerd. Er moet een ter zake kundige persoon aanwezig zijn tijdens de inspectie.
Rol van private keurmerken en andere certificeringen
Private keurmerken
Naast de CE-markering worden ook private keurmerken gebruikt om de kwaliteit en duurzaamheid van isolatiematerialen te verifiëren. Tijdens de inspecties is bij 18 producten vastgesteld dat er een of meerdere private merktekens aanwezig waren. De ILT heeft vastgesteld dat deze keurmerken in sommige gevallen onderdelen verklaren die aan de CE-markering zijn voorbehouden. De betreffende bedrijven zijn hierop aangesproken.
De CE-markering is volgens de CPR het enige merkteken dat verklaart dat een bouwproduct voldoet aan de essentiële kenmerken die onder een geharmoniseerde norm of Europese technische beoordeling vallen. Private keurmerken kunnen wel als aanvullende verklaringen dienen, mits ze correct worden toegepast en niet overlappen met de verantwoordelijkheden van de CE-markering.
Andere certificeringen
Naast de CE-markering zijn er ook andere certificeringen die kunnen worden gebruikt om de kwaliteit en duurzaamheid van isolatiematerialen te beoordelen. Voorbeelden hiervan zijn het DUBOkeur®-keurmerk, het KOMO-keurmerk, het FSC-keurmerk en het Milieukeurmerk.
Het DUBOkeur®-keurmerk garandeert dat het product milieuvriendelijk is. Het KOMO-keurmerk is een kwaliteitsverklaring voor bouwmaterialen en geeft aan dat het product voldoet aan technische specificaties en dat de prestaties ervan zijn getest en gecontroleerd volgens Nederlandse normen. Het FSC-keurmerk is belangrijk voor isolatiematerialen gemaakt van houtvezels en garandeert dat het hout afkomstig is uit verantwoord beheerde bossen. Het Milieukeurmerk wordt toegekend aan producten en diensten die milieuvriendelijker zijn dan vergelijkbare producten op de markt.
Deze certificeringen kunnen een waardevolle aanvulling vormen op de CE-markering. Ze geven aan dat het product niet alleen voldoet aan de Europese normen, maar ook aan aanvullende kwaliteits- en duurzaamheidseisen.
Betekenis voor de bouwsector en woningbouw
Kiezen voor betrouwbare producten
Voor bouwprofessionals en eindgebruikers is het kiezen van betrouwbare isolatiematerialen van groot belang. De CE-markering en de prestatieverklaring zijn essentieel om te beoordelen of een product voldoet aan de vereisten. Echter, gezien de gevonden tekortkomingen, is het verstandig om extra aandacht te besteden aan de kwaliteit van de documentatie en het toezicht op het product.
Het is aan te raden om producten te kiezen die niet alleen de CE-markering hebben, maar ook aanvullende certificeringen zoals DUBOkeur® of KOMO. Deze certificeringen kunnen extra vertrouwen geven over de kwaliteit en duurzaamheid van het product. Daarnaast is het verstandig om producten te kiezen die zijn getest en goedgekeurd door onafhankelijke instanties.
Toezicht en naleving
De inspecties die zijn uitgevoerd door de ILT tonen aan dat het toezicht op de CE-markering en prestatieverklaringen van isolatiematerialen nog verbeterd kan worden. Het is belangrijk dat producenten en leveranciers zich aan de regelgeving houden en dat de CE-markering correct wordt gebruikt. Dit is niet alleen belangrijk voor de markt, maar ook voor de veiligheid en kwaliteit van de gebouwen waarin deze materialen worden gebruikt.
Het is aan te raden dat producenten en leveranciers investeren in interne controles en trainingen om de naleving van de CPR te verbeteren. Tevens is het belangrijk dat de ILT en andere toezichtsorganen regelmatig inspecties uitvoeren om ervoor te zorgen dat de regels worden nageleefd.
Conclusie
De CE-markering speelt een centrale rol in de bouwsector, maar de inspecties hebben duidelijk gemaakt dat er nog verbeteringsruimte is in de toepassing van deze markering op isolatiematerialen. Veel tekortkomingen zijn gevonden in de prestatieverklaringen en de weergave van de CE-markering, en in sommige gevallen is de markering zelfs onterecht aangebracht.
De ILT heeft passende maatregelen genomen om deze tekortkomingen aan te kaarten en heeft de betrokken bedrijven aangesproken. In de meeste gevallen zijn de tekortkomingen relatief eenvoudig op te lossen. Echter, in drie gevallen is sprake van ernstige overtredingen van de CPR.
De rol van private keurmerken en andere certificeringen is ook belangrijk. Deze kunnen een waardevolle aanvulling vormen op de CE-markering, mits ze correct worden toegepast en niet overlappen met de verantwoordelijkheden van de CE-markering.
Voor bouwprofessionals en eindgebruikers is het verstandig om extra aandacht te besteden aan de kwaliteit van de documentatie en het toezicht op het product. Het kiezen van producten met aanvullende certificeringen kan extra vertrouwen geven over de kwaliteit en duurzaamheid van het isolatiemateriaal.