Corrosie onder isolatie (CUI) is een van de meest voorkomende en destructieve vormen van corrosie in industriële en bouwtoepassingen. Deze vorm van corrosie ontstaat wanneer vocht zich ophoopt onder isolatiemateriaal en de onderliggende metalen structuren aantast. Het is een gevaarlijke en kostbare aandoening die vaak pas opgemerkt wordt wanneer al schade is ontstaan. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de oorzaken, risico’s en voorkomende maatregelen die kunnen worden genomen, met een nadruk op het gebruik van coating als effectieve strategie tegen CUI. Daarnaast worden praktijkgerichte toepassingen en industriële standaarden besproken, op basis van actuele kennis en verantwoorde aanbevelingen uit het veld.
Wat is corrosie onder isolatie?
Corrosie onder isolatie (CUI) is een vorm van corrosie die ontstaat wanneer vocht, condens of vloeistoffen zich ophopen onder isolatiemateriaal, wat leidt tot chemische aantasting van de onderliggende metalen structuren. De isolatie zelf, die bedoeld is om warmte of koude te isoleren, kan in zekere mate ook fungeren als vochttrapper. Dit kan vooral het geval zijn bij materialen die niet dampdicht zijn of bij defecte aansluitingen. CUI wordt vaak aangeduid als een “sluipmoordenaar”, omdat de schade onzichtbaar blijft tot het te laat is voor inspectie of herstel.
In industriële omgevingen, zoals procesinstallaties, tanks en leidingen, is CUI een veelvoorkomend probleem. Het kan leiden tot fatale schade, zoals lekken of volledige structurele falen, waardoor bedrijfsvoering in gevaar komt. Dit maakt het essentieel om voorkomende maatregelen toe te passen, zoals het gebruik van geschikte coatingmaterialen en isolatiesystemen die speciaal ontworpen zijn om CUI te beperken of te voorkomen.
Oorzaken en risico’s van CUI
CUI ontstaat doordat bepaalde voorwaarden gecombineerd optreden:
- Vochtinbrenging: Vocht kan het gevolg zijn van condensatie, atmosferisch vocht, of infiltratie van vloeistoffen door beschadigde isolatie.
- Onjuiste materialen: Niet-dampdichte isolatiematerialen of coatings die niet bestand zijn tegen de omgeving, kunnen CUI faciliteren.
- Verkeerde toepassing: Foutieve montage van isolatie of coating, zoals losse aansluitingen of onvoldoende afdichting, leidt tot vochtinbrenging.
- Geen inspectie of onderhoud: Regelmatig onderhoud en inspectie zijn essentieel om CUI vroegtijdig te detecteren. In veel gevallen is de schade al ver gevorderd voordat zij opgemerkt wordt.
De risico’s van CUI zijn groot. De schade kan leiden tot:
- Veiligheidsrisico’s: Lekken, verlies van structuurintegriteit, en mogelijke explosies of branden.
- Kosten: Reparatie- en vervangingskosten kunnen aanzienlijk zijn. Ook de kosten van productieverlies in geval van uitval zijn niet te verwaarlozen.
- Lange levensduurvermindering: Apparatuur die niet beschermd is tegen CUI, heeft een aanzienlijk kortere levensduur.
Coating als oplossing voor CUI
Coating is een van de meest effectieve maatregelen tegen CUI. Het gaat hierbij om het aanslaan van een beschermende laag op de onderliggende structuur, die zowel corrosie als vochtindringing tegengaat. Een goed gekozen coating is in staat om de levensduur van apparatuur aanzienlijk te verlengen en onnodige onderhoudskosten te voorkomen.
Heatblocka: een voorbeeld van een coating die CUI voorkomt
Een voorbeeld van een coating die specifiek is ontworpen voor de bestrijding van CUI, is Heatblocka. Dit is een tweecomponenten coating die zowel thermische isolatie als corrosiebescherming biedt. Het is bedoeld voor toepassing op apparatuur zoals tanks, leidingen en vaten, waarbij warmtebehoud en bescherming tegen corrosie cruciaal zijn.
Heatblocka is ontworpen om tot temperaturen van 100 °C (ondergedompeld) en 250 °C (niet-ondergedompeld) inzetbaar te zijn. De coating is dik aangebracht (tot wel 6 mm) en vormt zo een effectieve thermische barrière. Doordat het een hechtende, isolerende en beschermende laag in één is, is het een efficiënte oplossing die ook vochtindringing voorkomt.
Een belangrijk voordeel van Heatblocka is dat het geen glaswol gebruikt, wat vaak leidt tot vochtproblemen. Door de lage dichtheid van ongeveer 0,8 g/cm³ blijft het gewicht beperkt, wat het toepassen in zwaarbevolkte of gevoelige omgevingen eenvoudiger maakt. De coating kan zowel via airless spuittechniek als handmatig worden aangebracht.
Heatblocka is geschikt voor zowel nieuwe installaties als retrofit-projecten. Het is een oplossing die niet alleen corrosie voorkomt, maar ook de veiligheid op de werkvloer verbetert door directe aanraking en brandwonden te beperken.
Andere coatingoplossingen
Naast Heatblocka zijn er ook andere coatingproducten die effectief zijn tegen CUI. Een duidelijke focus in de industrie ligt op het gebruik van dampdichte coatings en afdekkingsmaterialen die naden, koppelstukken en aansluitingen volledig afsluiten.
Temati, bijvoorbeeld, biedt een reeks producten tegen CUI, waaronder dampdichte sealants zoals Foster 95-50 Flextra® Sealant en Foster 30-45 Foamseal® Sealer. Deze materialen vullen naden en koppelingen volledig, waardoor vocht niet kan doordringen. Dit is een cruciale maatregel, aangezien ongezette of losse aansluitingen vaak de start van CUI zijn.
Daarnaast worden inspectiegaten gebruikt om herhaalde niet-destructieve testen (NDT) uit te voeren zonder dat de isolatie telkens moet worden verwijderd. Dit maakt inspectie sneller en minder kostbaar, en verhoogt de kans op vroege detectie van CUI.
Praktijkgerichte aanpak tegen CUI
De bestrijding van CUI vereist een systematische en praktijkgerichte aanpak. In de industrie is World Class Maintenance (WCM) een belangrijke speler in het ontwikkelen van richtlijnen en hulpmiddelen om CUI te voorkomen. In samenwerking met verschillende bedrijven is een rapport uitgebracht over het gebruik van coatingsystemen. Dit rapport bevat handvatten om een geschikt coatingsysteem te kiezen, rekening houdend met factoren zoals technische levensduur, kosten en het onderhoudsregime.
De praktijkgerichte aanpak omvat meerdere stappen:
Identificatie van risicogebieden: Vroegtijdige opsporing van CUI is essentieel. Experten zoals bij Doesburg Isolatie of Vereniging ION voeren inspecties uit om potentiële risico’s te identificeren. Onderzoek richt zich op kritische locaties waar vocht zich gemakkelijk kan verzamelen, zoals aansluitingen, naden en gaten.
Toepassing van preventieve maatregelen: Dit omvat het gebruik van dampdichte coatings en afdichtingsmaterialen. Het is ook belangrijk om isolatiematerialen correct te monteren en te onderhouden. Professionele technici zorgen voor een grondige voorbereiding en toepassing van coatings en isolatiematerialen, volgens de hoogste kwaliteits- en veiligheidsnormen.
Implementatie van een onderhoudsplan: CUI kan slechts effectief worden beheerd met een doorlopend onderhouds- en inspectieprogramma. Dit zorgt voor gemoedsrust en voorkomt onnodige uitgaven aan herstel en reparatie.
Kostenbesparing door proactieve aanpak: Door CUI op voorhand te voorkomen, kunnen kostelijke reparatie- en vervangingskosten worden bespaard. Dit leidt niet alleen tot een verlengde levensduur van apparatuur, maar ook tot een efficiëntere en duurzamere bedrijfsvoering.
De rol van inspectie en monitoring
Inspectie is een essentieel onderdeel van de aanpak van CUI. In vele gevallen is de schade al ver gevorderd voordat zij opgemerkt wordt. Daarom is het belangrijk om regelmatig inspecties te doen, bijvoorbeeld met behulp van niet-destructieve testmethoden (NDT) of inspectiegaten die toegang bieden tot geïsoleerde zones zonder de isolatie te verwijderen.
Inspectiegaten zijn een slimme oplossing, omdat zij toegang bieden tot het binnenste van geïsoleerde structuren en het herhaaldelijk onderhoud mogelijk maken. Dit voorkomt de noodzaak om de isolatie telkens opnieuw te monteren, wat kostbaar en tijdrovend kan zijn.
Monitoring en inspectie vormen samen met coating en isolatie de kern van een duurzame strategie tegen CUI. De combinatie van deze maatregelen zorgt voor een verlengde levensduur van apparatuur en een veiligere werkomgeving.
De toekomst van coating tegen CUI
De technologie en kennis rondom coating en CUI zijn in constante ontwikkeling. Nieuwe materialen worden ontwikkeld die nog effectiever zijn tegen vochtindringing en corrosie. Bovendien worden er steeds meer praktijkgerichte methoden en richtlijnen ontwikkeld om zowel de preventie als de monitoring van CUI te verbeteren.
De rol van onderzoek en samenwerking tussen bedrijven, experts en overheden is hierin essentieel. De projectgroepen van World Class Maintenance en Vereniging ION tonen aan dat een intersectorale aanpak leidt tot betere oplossingen en meer efficiënte maatregelen. Dit is vooral belangrijk in de procesindustrie, waar CUI niet alleen technische, maar ook veiligheids- en omgevingsproblemen kan veroorzaken.
Conclusie
Corrosie onder isolatie (CUI) is een ernstig probleem in de industriële en bouwsector. Het kan leiden tot aanzienlijke schade, kosten en risico’s. Het is daarom essentieel om CUI effectief te beheersen met behulp van voorkomende maatregelen, waaronder het gebruik van coatings. Coatingproducten zoals Heatblocka en dampdichte sealants zijn effectieve oplossingen die zowel corrosie als vochtindringing tegengaan. Daarnaast is een praktijkgerichte aanpak, met inspectie en onderhoud, essentieel voor een langdurige bescherming.
Het combineren van kwalitatief hoogwaardige coatingmaterialen met professionele toepassing en een doorlopend onderhoudsplan zorgt voor een betere levensduur van apparatuur, geringere kosten en een veiligere werkomgeving. In de toekomst is het verder ontwikkelen van coatingmaterialen en inspectietechnieken een prioriteit, om zowel industrie als bouwsector te ondersteunen in hun bestrijding van CUI.