In ziekenhuizen worden diverse maatregelen genomen om infectieoverdracht te voorkomen, vooral wanneer patiënten met besmettelijke bacteriën of virussen worden opgenomen. Eén van de belangrijkste maatregelen is druppel-contact isolatie, die gericht is op het voorkomen van de verspreiding van ziekten via druppels en direct contact. Deze vorm van isolatie wordt toegepast in situaties waarin standaard hygiëne maatregelen niet voldoende zijn. In dit artikel bespreken we de toepassing, doelen en maatregelen die horen bij druppel-contact isolatie, met het oog op patiënten, bezoekers en ziekenhuismedewerkers.
Wat is druppel-contact isolatie?
Druppel-contact isolatie is een vorm van isolatie die wordt toegepast wanneer er sprake is van een patiënt die mogelijk besmettelijke bacteriën of virussen draagt. Deze maatregel wordt gebruikt om de verspreiding van ziekteverwekkers te voorkomen via:
- Direct contact (bijvoorbeeld via handen of oppervlakken),
- Indirect contact (via voorwerpen of materialen),
- Druppels die vrijkomen bij hoesten, niezen of braken en zich verspreiden over een afstand van ongeveer 1,5 meter.
De isolatie wordt ingevoerd wanneer standaard hygiëne en preventiemaatregelen niet voldoende zijn om infectieoverdracht te voorkomen. De patiënt blijft op een éénpersoonskamer, waarbij aan de deur een oranje kaart hangt met instructies voor medewerkers en bezoekers. Deze maatregel helpt om het risico op besmetting van andere patiënten, bezoekers en medewerkers te minimaliseren.
Doel van druppel-contact isolatie
Het hoofddoel van druppel-contact isolatie is om de verspreiding van ziekteverwekkers te voorkomen. Dit kan van groot belang zijn in gevallen van:
- Patiënten die een besmettelijke bacterie of virus bij zich hebben;
- Patiënten met een verlaagde weerstand, waardoor ze gevoeliger zijn voor infecties;
- Situaties waarin standaard hygiëne niet voldoende is, zoals bij lekkende wonden of diarree;
- Patiënten die resistente bacteriën dragen, die minder of niet gevoelig zijn voor antibiotica.
De isolatie wordt op basis van medische indicaties ingesteld en is geen beperking voor de behandeling van de patiënt. De medische zorg kan gewoon doorgaan, maar dan onder strikte hygiëne- en preventiemaatregelen.
Toepassing en praktijk van druppel-contact isolatie
Voorzorgsmaatregelen voor ziekenhuismedewerkers
Ziekenhuismedewerkers die contact hebben met patiënten in druppel-contact isolatie moeten zich houden aan extra hygiëne- en beschermingsmaatregelen. Dit omvat:
- Gebruik van een FFP2 mondneusmasker, handschoenen en op verzoek ook een schort of spatbril;
- Handhygiëne bij het betreden en verlaten van de kamer, en tijdens medische of verpleegkundige handelingen;
- Desinfecteren van handen met handalcohol en het vermijden van direct contact met patiënten of hun omgeving.
De medewerkers passen deze maatregelen toe om het risico op besmetting te beperken, zowel voor zichzelf als voor andere patiënten. Buiten de kamer van de patiënt worden deze maatregelen ook doorgevoerd bij onderzoeken of behandelingen op andere afdelingen.
Voorzorgsmaatregelen voor de patiënt
Patiënten in druppel-contact isolatie worden op een eenpersoonskamer verpleegd. De kamerdeur blijft in principe gesloten, en er hangt een kaart met instructies voor medewerkers en bezoekers. De patiënt:
- Blijft in principe op zijn of haar kamer;
- Mag de kamer alleen verlaten in overleg met de verpleging, bijvoorbeeld voor revalidatie of onderzoek;
- Dient een mondneusmasker te dragen bij het verlaten van de kamer;
- Dient handhygiëne toe te passen, ook na het toiletbezoek;
- Mag geen fysiek contact maken met andere patiënten;
- Dient geen gebruik te maken van algemene toiletten.
Hoewel de patiënt in isolatie ligt, kan de behandeling gewoon doorgaan. De medische zorg is niet beperkt, maar wel onder toezicht van verpleging en afdeling.
Voorzorgsmaatregelen voor bezoekers
Bezoekers van patiënten in druppel-contact isolatie moeten zich aan extra voorzichtigheden houden. De belangrijkste maatregelen zijn:
- Melden bij de verpleging voor het bezoek;
- Desinfecteren van handen met handalcohol voordat het ziekenhuis wordt verlaten;
- Het bezoeken van andere patiënten vermijden na het bezoek aan de patiënt in isolatie;
- Geen bezoek geven wanneer koorts of een verkoudheid aanwezig is;
- Vooraf instructies ontvangen van de verpleging over de maatregelen die moeten worden genomen.
Deze maatregelen zijn van belang om besmetting te voorkomen, niet alleen voor de patiënt in isolatie, maar ook voor andere patiënten en medewerkers in het ziekenhuis. Het is daarom aanbevolen om vooraf te informeren bij de verpleging.
Wanneer wordt druppel-contact isolatie toegepast?
Druppel-contact isolatie wordt meestal toegepast in situaties waarin er sprake is van:
- Besmettelijke ziekten zoals griep (influenza), en andere virale of bacteriële aandoeningen;
- Patiënten met resistentie, zoals MRSA (methicillin-resistente staphylococcus aureus) of VRE (vancomycin-resistente enterococci);
- Situaties waarin de standaard hygiëne niet voldoende is, bijvoorbeeld bij lekkende wonden of diarree;
- Meerdere patiënten op een afdeling met vermoedde besmetting, waarbij cohort druppelisolatie wordt ingesteld.
De keuze voor druppel-contact isolatie wordt genomen op basis van medische indicaties en kan variëren per ziekenhuis. In Nederland wordt deze maatregel door alle ziekenhuizen genomen, volgens landelijke richtlijnen en afspraken.
Het belang van druppel-contact isolatie
Druppel-contact isolatie is van groot belang in de preventie van ziekteverspreiding in ziekenhuizen. De toepassing van deze maatregel helpt om:
- Besmetting van medewerkers, bezoekers en andere patiënten te voorkomen;
- De verspreiding van resistente bacteriën te beperken, die moeilijker te behandelen zijn;
- De hygiëne en veiligheid in het ziekenhuis te waarborgen, zowel voor patiënten als voor medewerkers;
- Risicogroepen te beschermen, zoals patiënten met een verlaagde weerstand.
De toepassing van druppel-contact isolatie is daarom een essentieel onderdeel van de infectiepreventie in ziekenhuizen. Het is een maatregel die gericht is op het voorkomen van infectieoverdracht en het beschermen van het ziekenhuismilieu.
Conclusie
Druppel-contact isolatie is een vorm van isolatie die wordt toegepast in ziekenhuizen wanneer patiënten met besmettelijke bacteriën of virussen worden opgenomen. Deze maatregel helpt om de verspreiding van ziektes via druppels en direct contact te voorkomen. De patiënt verblijft op een eenpersoonskamer, en zowel medewerkers als bezoekers passen specifieke hygiëne- en preventiemaatregelen toe. De toepassing van druppel-contact isolatie is van groot belang in de voorkoming van infectieoverdracht, het beschermen van medewerkers en het waarborgen van hygiëne in het ziekenhuismilieu.