De verpleging van patiënten met besmettelijke ziekten zoals corona of MRSA vereist het gebruik van persoonlijke beschermende kleding. Dit is van essentieel belang om zowel de patiënt als de zorgverlener en het ziekenhuisomgeving te beschermen tegen infectieoverdracht. In dit artikel behandelen we de rol van isolatiejassen, beschermende kleding, reinigingsmaatregelen en de werkwijze bij het aandoen van deze uitrusting, alles gebaseerd op de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen in de zorgsector.
Wat is corona- en infectieisolatie?
Corona- en infectieisolatie zijn maatregelen die genomen worden om de verspreiding van besmettelijke ziekten te voorkomen in ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Deze isolatiemaatregelen zijn van toepassing op patiënten die besmet zijn met ziekten zoals corona (SARS-CoV-2), meticillineresistente Staphylococcus aureus (MRSA), of andere pathogene bacteriën en virussen.
Bij corona- of MRSA-isolatie wordt de patiënt meestal op een aparte, vaak eenpersoonskamer geplaatst. De zorgverleners en eventuele bezoekers moeten dan persoonlijke beschermende kleding gebruiken om te voorkomen dat het virus of bacterie zich verspreidt via lichaamsvloeistoffen, druppels, of contact.
Wat is persoonlijke beschermende kleding?
Persoonlijke beschermende kleding (PBK) omvat een reeks uitrusting die zorgverleners dragen om zichzelf en anderen te beschermen tegen besmettelijke ziekten. Volgens bron 5 omvat deze uitrusting onder andere:
- Handschoenen: Worden gebruikt bij contact met lichaamsvloeistoffen zoals bloed, urine of braaksel.
- Halterschorten of isolatiejassen: Worden gedragen om de eigen kleding te beschermen en om de verspreiding van micro-organismen te voorkomen.
- Mondneusmaskers (FP2 of chirurgisch type IIR): Worden gebruikt om de inademing van druppels met infectie te voorkomen.
- Beschermbrillen of gezichtsbeschermers: Worden gebruikt als er risico is op het besproeien van lichaamsvloeistoffen in de ogen.
- Beschermende mutsen en schoenen: In sommige gevallen worden deze ook gebruikt om te voorkomen dat besmettelijke stoffen op de kleding of schoenen terechtkomen.
Het gebruik van isolatiejassen bij corona en MRSA
Isolatiejassen, ook wel MRSA-jassen genoemd, worden vaak gebruikt bij het verplegen van patiënten met corona of MRSA. Volgens bron 1 zijn deze jassen ontworpen om over de gewone werkkleding heen te worden gedragen. Het doel is om de verspreiding van micro-organismen te voorkomen en om de eigen kleding te beschermen.
Bij corona-patiënten, die vaak op de intensive care terechtkomen, is het gebruik van isolatiejassen verplicht voor zorgverleners. De jassen worden gecombineerd met andere beschermende uitrusting zoals FP2-maskers, beschermbrillen en nitrilhandschoenen. De werkwijze bij het aandoen van het isolatiepak is strikt gestandaardiseerd en omvat meerdere stappen, zoals handdesinfectie, het aantrekken van de jas en het opzetten van het masker.
Werkwijze bij het aandoen van het isolatiepak
De volgende stappen worden door medische professionals uitgevoerd voordat ze de isolatiekamer binnenstappen:
- Handdesinfectie: Het op beginnen met het reinigen of desinfecteren van de handen is van essentieel belang.
- Aantrekken van de isolatiejas: De jas wordt over de gewone werkkleding heen aangetrokken.
- Knopen van de isolatiejas: De jas moet goed dicht zitten om lekken te voorkomen.
- Opzetten van het FP2-masker of chirurgische masker type IIR: Dit masker dient om inademing van druppels te voorkomen.
- Aandragen van de beschermbril of gezichtsbescherming: Gebruik van een bril of beschermend schild is verplicht in gevallen waarin er risico is op spattering.
- Aandragen van nitrilhandschoenen: Handschoenen zijn essentieel bij contact met lichaamsvloeistoffen.
- Beschermende muts opzetten: In sommige gevallen wordt een muts gebruikt om te voorkomen dat het haar verontreinigd raakt.
- Binnenstappen in de isolatiekamer: Alleen na voltooiing van alle bovenstaande stappen mag de zorgverlener de kamer binnenstappen.
Isolatiejassen en MRSA
MRSA staat voor meticillineresistente Staphylococcus aureus, een bacterie die resistent is tegen de meeste antibiotica en daarom moeilijk te behandelen is. Volgens bron 1 is het gebruik van isolatiejassen bij MRSA-patiënten verplicht voor zowel verpleegkundigen als artsen. Deze jassen voorkomen dat de bacterie van de patiënt op de kleding van de zorgverlener terechtkomt en zo verspreidt.
Het gebruik van isolatiejassen bij MRSA is ook van toepassing op het verplegen van patiënten met cytostatica. Cytostatica zijn medicijnen die worden gebruikt bij kankertherapieën en die vaak schadelijk zijn voor de voortplanting of kankerverwekkend zijn. Daarom moeten medewerkers zorgvuldig omgaan met deze stoffen en de juiste beschermende kleding gebruiken.
Druppelisolatie en beschermende maatregelen
Druppelisolatie wordt ingezet om de verspreiding van ziekteverwekkende druppels via hoesten, niezen of spreken te voorkomen. Volgens bron 3 is druppelisolatie vaak van toepassing bij corona- of MRSA-patiënten. In dit geval wordt de patiënt op een eenpersoonskamer geplaatst en zijn er extra beschermende maatregelen voor zowel zorgverleners als bezoekers.
De maatregelen omvatten:
- Het dragen van een chirurgisch masker type IIR.
- Het gebruik van een beschermende jas.
- Handschoenen bij contact met lichaamsvloeistoffen.
- Handdesinfectie voor en na het bezoek aan de patiënt.
- Het dragen van een beschermende bril of gezichtsbescherming in gevallen waarin er risico is op spattering.
Reinigingsmaatregelen bij druppelisolatie
Naast het dragen van persoonlijke beschermende kleding zijn er ook maatregelen voor de dagelijkse reiniging en desinfectie van de patiëntkamer. Volgens bron 2 is dagelijkse reiniging van de kamer, inclusief het sanitair, voldoende tijdens de opname. Na het beëindigen van de isolatie of bij ontslag is een eindreiniging nodig, waarbij extra aandacht wordt besteed aan meest aangeraakte oppervlakken.
Beschermende kleding en bezoekers
Bezoekers aan patiënten in isolatie moeten ook beschermende maatregelen nemen. Volgens bron 4 is het dragen van een mondneusmasker verplicht bij het bezoeken van een patiënt in druppelisolatie. Voor kinderen jonger dan 12 jaar geldt dat toegang tot de patiëntkamer alleen mogelijk is na overleg met een arts.
De volgende maatregelen gelden voor bezoekers:
- Mondneusmasker dragen: Bezoekers moeten een chirurgisch masker type IIR dragen bij het bezoeken van de patiënt. Het masker wordt afgedaan in de sluis na het verlaten van de kamer.
- Handdesinfectie: Voor en na het bezoek moet de handen worden gedesinfecteerd met handalcohol.
- Volgorde van bezoeken: Als bezoekers meerdere visites willen maken, is het aan te raden om de bezoeken aan de isolatiekamer als laatste te plannen. Na het bezoek aan de patiënt moet het ziekenhuis direct worden verlaten.
Conclusie
De verpleging van patiënten met besmettelijke ziekten zoals corona of MRSA vereist het gebruik van persoonlijke beschermende kleding. Deze maatregelen zijn van essentieel belang om zowel de patiënt als het zorgpersoneel en het ziekenhuisomgeving te beschermen tegen infectieoverdracht. De werkwijze bij het aandoen van het isolatiepak is strikt gestandaardiseerd en omvat meerdere stappen, zoals handdesinfectie, het aantrekken van de isolatiejas en het opzetten van het masker.
Bij druppelisolatie worden aanvullende maatregelen genomen, zoals het dragen van een masker, beschermende jas en handschoenen. Ook bezoekers moeten vaak beschermende uitrusting gebruiken, afhankelijk van de aard van de ziekte. De reiniging en desinfectie van de patiëntkamer zijn eveneens belangrijke onderdelen van de infectiepreventie.
Deze maatregelen zijn niet alleen van toepassing in Nederlandse ziekenhuizen, maar vormen ook onderdeel van landelijke richtlijnen die in alle zorginstellingen worden nageleefd. Voor meer informatie of vragen over de maatregelen kan terechtgegaan worden bij de behandelend arts of verpleegkundige.