De besmettelijkheid van corona en de daaruit voortkomende isolatieperiodes zijn sinds de uitbraak van de pandemie verder geëvolueerd. Naarmate het virus zich veranderde en nieuwe varianten verschenen, werden ook de richtlijnen voor isolatie en quarantaine aangepast. Voor mensen die besmet raken of contact hebben met een besmet persoon, is het essentieel om te begrijpen hoe lang men besmettelijk kan zijn, en hoe lang isolatie vereist of aanbevolen is. In dit artikel geven we een overzicht van de huidige stand van zaken op basis van beschikbare informatie, met nadruk op de isolatieperiode van 7 dagen en de omstandigheden waarin deze geldt.
Wat is de huidige situatie rond isolatie en quarantaine?
In Nederland is sinds het begin van 2023 een aantal coronamaatregelen afgeschaft, waaronder verplichte isolatie na een positieve coronatest of bij klachten. Toch blijven er nog aanbevelingen in om de verspreiding van het virus te beperken, vooral bij kwetsbare personen of bij zware klachten. De richtlijnen zijn afhankelijk van verschillende factoren, zoals de aanwezigheid van symptomen, vaccinatiestatus, virusvariant en medische voorwaarden.
De 5-daagse isolatieperiode
Sinds enkele maanden is een 5-daagse isolatieperiode het standaardadvies voor de algemene bevolking die corona heeft of contact heeft gehad met een besmet persoon. Deze periode begint op het moment dat iemand symptomen voelt (dag 0) of op de dag van een positieve test (voor asymptomatische gevallen). Gedurende deze 5 dagen wordt geadviseerd om in isolatie te blijven, met een mondmasker te dragen en contact met kwetsbaren te vermijden. Na deze 5 dagen mag men de isolatie verlaten, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
De voorwaarden zijn: - 24 uur klachtenvrij zijn zonder gebruik van koortsverlagende middelen. - Symptomen zijn verbeterd. - Minstens 5 dagen zijn verstreken sinds de start van de klachten of de positieve test.
Na afloop van de 5 dagen isolatie wordt ook het gebruik van een mondmasker nog aanbevolen gedurende minstens 5 dagen, vooral bij contact met kwetsbare personen.
De rol van de 7e dag in de isolatieperiode
De vraag of men na 7 dagen nog steeds besmettelijk is, is van belang voor zowel individuen als huishoudens. Hoewel de 5-daagse isolatieperiode de standaard is, kan de besmettelijkheid in sommige gevallen langer duren. Dit geldt vooral voor immuungecompromitteerde personen of personen met zware klachten.
Na 7 dagen is de kans op overdracht sterk verminderd, maar niet volledig weg. In sommige gevallen kan men zelfs positief blijven testen, hoewel het virus niet meer besmettelijk is. Dit verschijnsel is te verklaren door het feit dat PCR- en NAAT-tests virusdeeltjes kunnen detecteren, ook als ze niet meer actief zijn. Een positieve test na 7 dagen betekent dus niet automatisch dat men besmettelijk is.
Wanneer is een persoon besmettelijk?
De besmettelijke periode van corona begint meestal 1 tot 2 dagen voor het ontstaan van symptomen en piekt rond de eerste dagen van het ziekteverloop. Deze periode duurt gemiddeld 7 tot 10 dagen, afhankelijk van de ernst van de ziekte, de aanwezigheid van symptomen en de vaccinatiestatus. Bij milde gevallen kan de besmettelijke periode korter zijn, terwijl ernstige infecties kunnen duren tot wel 37 dagen.
Voor de algemene bevolking wordt er uitgegaan van een besmettelijkheid tot 10 dagen na de start van de symptomen, mits er geen symptomen meer zijn. Voor personen zonder klachten (asymptomatische) is de besmettelijke periode ingeschat op 5 dagen na de positieve test.
Wat te doen als men na 7 dagen nog positief test?
Het is mogelijk dat men na 7 dagen nog positief blijft testen, vooral bij gebruik van NAAT- of PCR-tests. Deze tests detecteren genetisch materiaal van het virus, ook als het virus niet meer actief is. Dit betekent dat men niet langer besmettelijk is, maar nog wel positief test. In dat geval is het aan te raden om de isolatie te beëindigen en normaal verder te gaan, mits aan de criteria is voldaan.
Een zelftest na dag 7 kan eventueel worden gedaan om te bepalen of men nog besmettelijk is. Als de test positief is, is dit een aanduiding dat men nog besmettelijk is. In dat geval dient men verder in isolatie te blijven.
Wanneer mag men weer in contact komen?
Men mag weer in contact komen met anderen als aan de volgende voorwaarden is voldaan: - De isolatieperiode is afgerond (minstens 5 dagen). - Men is minstens 24 uur klachtenvrij. - Symptomen zijn verbeterd. - De testuitslag van dag 5 is negatief of er is geen test gedaan.
Als men geen symptomen heeft, is het aan te raden om een positieve test te bevestigen met een tweede test. Dit is niet verplicht, maar kan extra zekerheid geven over de afwezigheid van besmettelijkheid.
Isolatie en quarantaine voor contactpersonen
Niet alleen persoon die besmet zijn, maar ook contactpersonen moeten rekening houden met isolatie- en quarantainerichtlijnen. Voor contactpersonen geldt een quarantaineperiode van 5 dagen, waarna een test wordt gedaan om te bepalen of men besmet is geraakt. Als de test negatief is, mag men weer normaal omgaan. Als de test positief is, moet men in isolatie gaan en de reguliere isolatiemaatregelen volgen.
Voor volledig gevaccineerde personen is quarantaine niet verplicht, mits er geen klachten zijn en de test negatief is. In dat geval is het aan te raden om normaal door te gaan, maar het is verstandig om contact met kwetsbaren te vermijden.
Factoren die de besmettelijkheid beïnvloeden
De besmettelijkheid van corona hangt af van verschillende factoren: - Vaccinatiestatus: Vaccinaties verminderen de kans op zware klachten en verlagen de besmettelijke periode. - Virusvariant: Omikron en zijn subvarianten zijn minder ziekmakend en hebben een kortere besmettelijke periode dan eerdere varianten. - Symptomen: Symptomatische infecties duren langer en zijn langer besmettelijk dan asymptomatische. - Immuniteit: Personen met een sterk immuunsysteem herstellen sneller en zijn korter besmettelijk. - Leefstijl: Goede voeding, voldoende rust en beweging kunnen het herstel versnellen en besmettelijkheid beperken.
Antistoffen na corona
Na een corona-infectie of vaccinatie ontwikkelt het lichaam antistoffen die het virus herkennen en bestrijden. Bij mensen met milde klachten zijn antistoffen meestal tot wel negen maanden aanwezig in de slijmvliezen. In het bloed verdwijnen ze binnen drie tot zes maanden. Dit betekent echter niet dat men dan automatisch opnieuw vatbaar is voor corona-infecties. De opgebouwde immuniteit blijft meestal aanzienlijk, vooral binnen de eerste paar maanden na infectie of vaccinatie.
Conclusie
De isolatieperiode bij corona is niet langer een vaste regel, maar afhankelijk van een aantal factoren. Voor de algemene bevolking geldt een 5-daagse isolatieperiode, waarna men de isolatie kan verlaten mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Na 7 dagen is de kans op besmettelijkheid aanzienlijk verminderd, maar niet volledig uitgesloten. Het is mogelijk dat men nog positief blijft testen, vooral bij gebruik van NAAT- of PCR-tests, maar dit betekent niet dat men nog besmettelijk is.
Voor immuungecompromitteerde personen of personen met zware klachten gelden langere isolatiemaatregelen. Het is belangrijk om rekening te houden met de vaccinatiestatus, virusvariant en persoonlijke omstandigheden bij het bepalen van de isolatieperiode. Door kennis te nemen van de besmettelijke periode en de richtlijnen voor isolatie, kan men betere beslissingen nemen en de verspreiding van het virus beperken.