Inleiding
De registratie en beschikbaarheid van energielabels speelt een steeds belangrijkere rol in de realisatie van duurzame woningbouw en renovatieprojecten. Voor zowel woningeigenaren, bouwprofessionals als energieadviseurs is het begrijpen van hoe energielabels worden geregistreerd en hoe ze kunnen worden ingezet voor verbeteringen in isolatie en energie-efficiëntie van essentieel belang.
De centrale database waarin deze gegevens worden opgeslagen is EP-Online, een officiële landelijke registratie die sinds 2008 gebruikt wordt voor het opslaan en raadplegen van energielabels. De database is onderdeel van het kader dat sinds 2008 geldt voor de verplichte toekennings- en registratieprocedures bij verkoop, verhuur of oplevering van gebouwen. Voor zowel particuliere als zakelijke eigendommen zijn energielabels niet alleen een juridisch vereist document, maar ook een essentieel instrument voor het bepalen van mogelijke isolatiemaatregelen en energiebesparingen.
In dit artikel wordt de structuur en toegankelijkheid van de EP-Online database besproken, met een focus op hoe deze informatie kan worden gebruikt voor het analyseren van isolatieproblemen en het opstellen van verbeterstrategieën. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van energielabels in renovatieprojecten, inclusief de technische specificaties, verplichtingen en toegangsmogelijkheden.
Wat is EP-Online en waarvoor wordt het gebruikt?
EP-Online is de centrale database waarin alle geldige energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen in Nederland worden geregistreerd. De database is onderdeel van de landelijke registratie die is opgezet door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De registratie is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van woningen en gebouwen sinds 1 januari 2008.
Een energielabel bevat informatie over de energieprestatie van een gebouw, inclusief een Energie-Index (EI), een labelklasse (A t/m G), en aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Deze gegevens worden vastgelegd door erkende energieprestatieadviseurs (EP-adviseurs) en geregistreerd in EP-Online. De registratie is juridisch bindend en kan zowel door particuliere als zakelijke eigenaren worden geraadpleegd.
De database bevat ook historische versies van energielabels. Echter, nieuwe updates zijn meestal pas verplicht bij verkoop of verhuur, wat betekent dat de database geen daadwerkelijke toepassingsmomenten van isolatiemaatregelen of installaties registreert, maar enkel of deze ten tijde van de registratie aanwezig waren.
Toegang tot energielabels via EP-Online
De database is openbaar toegankelijk voor iedereen die geïnteresseerd is in de energieprestatie van een woning of gebouw. Voor particuliere eigenaren en huurders is het raadplegen van een energielabel via MijnOverheid of EP-Online.nl mogelijk. Voor zakelijke gebruikers en EP-adviseurs is echter een account vereist, met inlog via eHerkenning, en is het mogelijk om energielabels te registreren, aan te passen of te downloaden.
Zoeken op adresniveau
De belangrijkste toepassing van EP-Online is het zoeken op adresniveau. Gebruikers kunnen via de website of via de Klimaatmonitor van het CBS cijfers en labels opvragen voor een specifieke woning. Dit is handig voor bijvoorbeeld:
- Koop- en huuronderzoek, waarbij kopers of huurders energie-efficiëntiegegevens willen controleren.
- Isolatieadvies, waarbij EP-adviseurs gebruik maken van historische en huidige data om verbetermaatregelen voor te stellen.
- Onderzoek en planning voor renovatieprojecten, waarbij energieprestaties worden vergeleken met doelstellingen zoals de Woningwaarderingsstelsel (WWS)-huurpunten.
Zoeken op wijk- en buurtniveau
Naast individuele woningen kan EP-Online ook gebruikt worden om energielabels en -indices op wijk- en buurtniveau te raadplegen. Dit is vooral relevant voor gemeenten, woningcorporaties en andere partijen die grote schaalvergelijkingen willen maken. Deze data is beschikbaar via de Klimaatmonitor van het CBS.
De structuur van energielabels en de Energie-Index
Een energielabel bevat verschillende componenten die samen een beeld geven van de energieprestatie van een woning of gebouw:
- Energie-Index (EI): een getal dat het theoretische energieverbruik per vierkante meter per jaar aangeeft.
Labelklasse (A t/m G): een letter die het energieverbruik visueel beter maakt te begrijpen. De grenswaarden zijn als volgt:
Labelklasse Grenswaarden Energie-Index (EI) A < 1.20 B 1.21 - 1.40 C 1.41 - 1.80 D 1.81 - 2.10 E 2.11 - 2.40 F 2.41 - 2.70 G > 2.70
De Energie-Index wordt berekend aan de hand van verschillende factoren, waaronder het type en de staat van isolatie, de aard van de verwarmingsinstallatie, het gebruik van duurzame energiebronnen en het verbruik per vierkante meter.
Energieprestatieadviseurs en hun rol in isolatieverbeteringen
Energieprestatieadviseurs (EP-adviseurs) zijn essentiële spelers in de registratie- en verbeterketen van energielabels. Zij voeren een analyse uit van het huidige energieverbruik van een woning of gebouw en stellen maatregelen voor om dit te verbeteren. Deze analyse leidt tot het energielabel, dat vervolgens in EP-Online wordt opgeslagen.
Sinds 2021 zijn EP-adviseurs verplicht om gebruik te maken van eHerkenning bij het inloggen voor registraties in EP-Online. Dit is omwille van beveiligingsmaatregelen, aangezien EP-adviseurs verantwoordelijk zijn voor de juistheid en integriteit van de registraties. Dit kan leiden tot langere verwerkingstijden van registraties, maar is noodzakelijk om fraude en onjuistheden te voorkomen.
Voorbeelden van isolatiemaatregelen
Bij een energieprestatieonderzoek kan een EP-adviseur verschillende isolatiemaatregelen aanbevelen. Deze kunnen onder andere zijn:
- Dakisolatie aanbrengen bij woningen met een niet-isoleerd plafond.
- Buitenmuren isoleren met behulp van isolatiemateriaal zoals polyurethaan of cellulose.
- Vloerisolatie in kelders of op grondvloeren.
- Vergroting van het aandeel duurzame energie, zoals zonnepanelen of warmtepompen.
- Verminderen van het aandeel gasgebruik via herinrichting van de verwarmingsinstallatie.
Deze maatregelen worden daarna verwerkt in het energielabel en in de database EP-Online, waardoor het mogelijk is om voortgang te monitoren en het effect van verbetermaatregelen te analyseren.
Verplichtingen rondom energielabels
Sinds de invoering van de wet in 2008 is het verplicht om bij verkoop of verhuur een energielabel aan te leveren. Dit geldt voor zowel woningen als utiliteitsgebouwen. De verplichting geldt voor alle nieuw aangemaakte energielabels sinds 2015 voor woningen en sinds 2021 voor utiliteitsgebouwen.
Nieuwe energielabels moeten geregistreerd worden in EP-Online, en het afschrift van het label is verplicht bij:
- Verkoop van een woning
- Verhuur van een woning
- Oplevering van een nieuw gebouw
Een energielabel is geldig voor 10 jaar, tenzij er grote veranderingen in het gebouw plaatsvinden. In dat geval moet het label bijgewerkt worden.
Voor particuliere eigenaren is het mogelijk om het energielabel via MijnOverheid te raadplegen. Voor zakelijke gebruikers is EP-Online direct toegankelijk na inloggen met eHerkenning.
Energie-labels en hun betekenis voor renovatieprojecten
Bij renovatieprojecten is het energielabel een waardevol instrument voor het plannen van verbetermaatregelen. Het geeft inzicht in de huidige staat van isolatie, energieverbruik en eventuele verbeterpunten. Dit maakt het mogelijk om een realistische schatting te maken van kosten en effecten van isolatieverbeteringen.
Inzetten van EP-Online voor isolatieadvies
EP-Online kan gebruikt worden door bouwbedrijven en architecten om:
- De huidige energieprestatie van een woning te beoordelen.
- Mogelijke verbetermaatregelen te selecteren op basis van de Energie-Index.
- Kosten van isolatiemaatregelen te schatten aan de hand van standaardformules.
- Een verbetertraject op te stellen dat gericht is op het bereiken van een bepaalde labelklasse (bijvoorbeeld van E naar C).
Het gebruik van EP-Online helpt bij het maken van een duurzaam en kostenefficiënt renovatieplan. Het is bovendien een essentieel onderdeel van het Woningwaarderingsstelsel (WWS), dat bepaalt hoeveel huurpunten een woning waard is.
Energie-index en labelklasse: hoe werkt het?
De Energie-Index is een cijfer dat het theoretische energieverbruik van een woning aangeeft. Het is gebaseerd op een berekening die rekening houdt met:
- Het oppervlak van de woning
- Het verwarmingsvermogen
- Het aandeel van duurzame energie
- Het verbruik van elektriciteit en gas
De Energie-Index wordt vervolgens omgerekend naar een labelklasse, die visueel makkelijker is te interpreteren. De labelklasse is gebaseerd op de grenswaarden zoals in de tabel is vermeld.
Voorbeeld
Stel dat een woning een Energie-Index heeft van 2.00. Dit zou betekenen dat het energielabel van de woning D is. Dit is een middelmatige score die aangeeft dat er ruimte is voor verbetering, maar dat de woning al redelijk energie-efficiënt is.
Verifiëren van energielabels
Sinds 2021 zijn energielabels voorzien van een digitale ondertekening, waarmee het mogelijk is om het echtheid van het document te controleren. Dit is bedoeld om fraude en het aanleveren van vervalste labels te voorkomen.
Stappenplan voor verificatie
- Download het energielabel.
- Controleer of er een digitale handtekening aanwezig is.
- Gebruik het stappenplan op de RVO-website om te bepalen of het label geregistreerd is en geldig is.
Voor particuliere eigenaren is het mogelijk om het label in MijnOverheid te controleren, terwijl zakelijke gebruikers dit doen via EP-Online.
De rol van EP-Online in het bouwbedrijf en de woningbouwsector
EP-Online is niet alleen van belang voor individuele woningeigenaren, maar ook voor de woningbouwsector en bouwbedrijven. Voor bouwbedrijven is het een instrument om:
- Energieprestaties van woningen te vergelijken met doelen zoals de Woningwaarderingsstelsel (WWS).
- Herstel- en renovatieprojecten te plannen met een duidelijk kader.
- Kwaliteitsborging van isolatiemaatregelen te waarborgen aan de hand van gegevens.
Voor woningbouwmaatschappijen helpt de database bij het bepalen van de energieprestaties van hun portefeuille en het opstellen van strategieën voor het verbeteren van de duurzaamheid van hun woningbestand.
Conclusie
EP-Online is een essentieel instrument in de Nederlandse woningbouwsector. Het helpt bij het registreren, raadplegen en analyseren van energielabels, die op hun beurt een centrale rol spelen in isolatieverbeteringen en energie-efficiëntieprojecten. Voor zowel particuliere als zakelijke gebruikers is het raadplegen van energielabels via EP-Online eenvoudig en openbaar toegankelijk.
Bij renovatieprojecten is het energielabel een waardevol instrument voor het bepalen van mogelijke verbetermaatregelen en het plannen van verbeteringen. De database helpt bij het monitoren van verbeteringen en het stellen van doelen voor energie-efficiëntie.
De combinatie van EP-Online, energielabels en isolatiemaatregelen biedt dus een krachtig kader voor het bouwen van duurzamere woningen en gebouwen in Nederland.