Inleiding
Bij het isoleren van woningen en gebouwen speelt PIR (polyisocyanuraatschuim) een steeds belangrijkere rol vanwege de uitstekende thermische prestaties en duurzaamheid. Echter, het aanleggen van leidingen en elektra tijdens of na het isolatieproces brengt specifieke technische uitdagingen met zich mee. Het incorrect verwerken van deze installaties kan leiden tot het ontstaan van koudebruggen, een verlaagde isolatiewaarde en potentiële veiligheidsrisico's met betrekking tot brandveiligheid en vochtproblematiek. De beschikbare bronnen bieden gedetailleerde inzichten in de methoden om leidingen en elektra veilig en efficiënt te integreren in PIR-isolatieplaten, zowel horizontaal als verticaal. Dit artikel analyseert deze technieken en beschrijft de benodigde stappen om de isolatiewaarde te waarborgen en te voldoen aan technische normen.
Plaatsingsmogelijkheden: Achter of In de Isolatie?
Er zijn fundamenteel twee methoden beschreven voor het verwerken van installaties in PIR-isolatie: het plaatsen van leidingen en elektra achter de isolatieplaten en het verwerken ervan in de isolatieplaten zelf.
Leidingen en elektra achter PIR isolatieplaten
Een veelgehoord advies is het werken met een luchtspouw achter de isolatieplaten. Deze luchtspouw wordt gecreëerd door ventilatielatten achter het isolatiemateriaal te plaatsen. Tussen deze ventilatielatten is er ruimte beschikbaar waar leidingen en elektra eenvoudig geplaatst kunnen worden. Deze methode heeft als voordeel dat de PIR-platen ononderbroken blijven, waardoor de isolatiewaarde maximaal behouden blijft en het risico op koudebruggen tot een minimum wordt beperkt. Ook het aanbrengen van een dunne PIR-plaat van 20mm aan de achterkant, tussen de ventilatielatten, wordt genoemd als een manier om eventuele zwakke plekken te voorkomen.
Leidingen en elektra verwerken in PIR isolatieplaten
Daarnaast is het mogelijk om leidingwerk en elektra direct in de PIR isolatieplaten te verwerken. Hierbij worden sleuven of gaten in het isolatiemateriaal gefreesd of gezaagd. Hoewel dit ruimte bespaart en een strakke afwerking mogelijk maakt, brengt dit het risico met zich mee dat de isolatiewaarde verzwakt doordat het isolatiemateriaal op die plekken dunner wordt. Het is van cruciaal belang om bij deze methode maatregelen te nemen om de onderbroken dampremmende laag en het verlies aan isolatiedikte te compenseren.
Technische Uitvoering en Stappenplannen
Voor een correcte installatie zijn diverse stappenplannen beschreven. Hieronder volgt een samenvatting van de meest relevante technische handelingen.
Benodigdheden
Naast PIR-isolatieplaten (al dan niet met gipsplaat) zijn de volgende materialen essentieel: - Ventilatielatten (ingeknotst) voor de ventilatiespouw. - PIR opvulstrook (dikte ca. 20mm) voor compensatie van isolatieverlies. - Purschuim (fungeert als extra dampremmende laag en hechtmiddel). - Hollewanddozen (voor inbouw van stopcontacten en schakelaars). - Schroeven en drukverdeelplaten.
Stap 1: Ventilatielatten en Luchtspouw
Het wordt sterk aanbevolen om de isolatieplaten altijd op ventilatielatten te bevestigen. Deze latten creëren een ventilerend rachelwerk achter het materiaal, wat zorgt voor een ruimte van ongeveer 20mm. Deze spouw is essentieel voor het afvoeren van vocht.
Stap 2: Compensatie van Isolatieverlies (PIR Opvulstrook)
Wanneer elektra of leidingen in de plaat worden verwerkt, ontstaat er een plek waar de dampremmende laag (de aluminium cachering) wordt onderbroken en de isolatiedikte afneemt. Om condensatie en warmteverlies te voorkomen, dient deze ruimte ter hoogte van de inbouw opgevuld te worden met een PIR aluminium opvulstrook van 20mm dik. Dit compenseert het verlies in isolatie. De hoofdplaat (eventueel een PIR+Gipsplaat) wordt vervolgens op het rachelwerk bevestigd.
Stap 3: Verwerken van de Elektra
Voor het daadwerkelijk plaatsen van de bedrading zijn de volgende sub-stappen van belang: 1. Meten en Frezen: Meet de exacte locatie en diepte waar de leiding of elektra moet komen. Zaag of frees de isolatieplaat zorgvuldig op maat. Test altijd of de gaten passen. 2. Aanbrengen van Purschuim: Spuit een ril purschuim rondom de uitgezaagde opening in de plaat. Dit kan zowel voor als na het plaatsen van de plaat. Purschuim zorgt voor hechting en fungeert als een extra dampremmende laag. 3. Plaatsing: Bevestig de isolatieplaat tegen de constructie, waarbij het leidingwerk of de bedrading in het uitgezaagde stuk valt. 4. Bevestiging: Zorg voor een stevige bevestiging met behulp van drukverdeelplaten en schroeven.
Stap 4: Plaatsen van Inbouwdozen
Voor wandcontactdozen en schakelaars gebruikt men hollewanddozen. Deze moeten zich goed vastklemmen achter het isolatiemateriaal. Ook hier wordt het aanbevolen de zijkanten en achterzijde vast te zetten met purschuim om de dampremming te optimaliseren.
Brandveiligheid en Veiligheidsrisico's
De bronnen benadrukken dat brandveiligheid voorop staat. Eenmaal geplaatste installaties zijn lastig te bereiken en problemen zijn moeilijk op te lossen. Enkele aandachtspunten:
- Warmteontwikkeling: Elektrische bedrading genereert warmte. Wanneer bedrading volledig ingekapseld is in isolatiemateriaal, kan deze warmte moeilijker afvoeren. Dit kan leiden tot warmteophoping. Het is essentieel om rekening te houden met de dikte van de isolatie en, waar nodig, ondiepere inbouwdozen te gebruiken om de ruimte te beperken.
- Kabelkeuze: Hoewel de bronnen algemeen blijven, wordt in algemene zin geadviseerd te kiezen voor kabels met een mantel van PVC vanwege brandwerende eigenschappen, mits dit binnen de specificaties van het elektriciteitsplan valt.
Conclusie
Het integreren van leidingen en elektra in PIR-isolatie vereist een zorgvuldige aanpak om de thermische prestaties van de woning te waarborgen en veiligheidsrisico's te minimaliseren. De voorkeursmethode volgens de beschikbare data is het plaatsen van installaties achter de isolatieplaten, gebruikmakend van een ventilatiespouw gevormd door ventilatielatten. Indien het noodzakelijk is om installaties in de platen te verwerken, is het compenseren van het isolatieverlies met een PIR opvulstrook en het zorgvuldig afdichten met purschuim onmisbaar. Door het volgen van de beschreven stappenplannen en het hanteren van de juiste materialen, kunnen zowel professionals als ervaren doe-het-zelvers een hoogwaardige en veilige isolatie-afwerking realiseren.