EN 14058: Een Compleet Overzicht van Thermische Isolatie en Bescherming tegen Koele Omstandigheden

Inleiding

In de bouw, renovatie en vastgoedsector komen werknemers regelmatig in contact met koude omgevingen. Dit kan variëren van buitenwerkzaamheden in de winter tot het werken in gekoelde opslagruimtes of distributiecentra. Om de veiligheid en het comfort van werknemers te waarborgen, is het dragen van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) essentieel. Een cruciale Europese norm die hierbij komt kijken, is EN 14058. Deze norm specificeert de eisen voor beschermende kleding tegen koele omgevingen. In tegenstelling tot normen voor extreme kou, richt EN 14058 zich op temperaturen boven de -5 °C.

De relevantie van deze norm strekt zich uit tot diverse sectoren, waaronder de bouw, de voedingsindustrie en logistiek. De kern van de norm draait om het bieden van thermische isolatie zonder het draagcomfort en de bewegingsvrijheid te beperken. Dit artikel biedt een gedetailleerd inzicht in de EN 14058-norm, met een specifieke focus op thermische isolatie, de bijbehorende testmethoden en de classificatie van kleding. Hierbij wordt uitsluitend gebruikgemaakt van de informatie verstrekt in de relevante contextdocumenten.

Definitie en Toepassingsgebied van EN 14058

EN 14058 is een Europese norm die is vastgesteld door de Europese Unie en betrekking heeft op beschermende kleding die werknemers beschermt tegen koude omgevingen. De norm is van toepassing op situaties waarin de omgevingstemperatuur hoger is dan -5 °C. Dit onderscheidt het van de EN 342-norm, die geldt voor bescherming tegen koude omgevingen met temperaturen lager dan -5 °C.

De norm is ontworpen voor diverse werkomgevingen. Denk hierbij aan: * Werken in koelhuizen en koude opslagruimtes. * Buitenshuis werkzaamheden in koude klimaten of bij lage temperaturen. * Werk in de foodindustrie of constructiesector waar blootstelling aan koude en wind voorkomt.

Het doel van EN 14058 is het vaststellen van minimale prestatie-eisen zodat kleding warmte vasthoudt, de blootstelling aan wind reduceert en tegelijkertijd het comfort bevordert om oververhitting of onderkoeling te voorkomen. De norm beschrijft de prestaties op het gebied van thermische isolatie, luchtdoorlatendheid en, optioneel, waterdichtheid.

Thermische Isolatie: Het Hoofdcriterium

Thermische isolatie is het centrale aspect van de EN 14058-norm. Het doel is om de lichaamswarmte van de drager vast te houden en deze te beschermen tegen de omgevingskoude. De isolatiecapaciteit van kleding wordt in de norm gekenmerkt door een drietal belangrijke parameters die in de volgende secties worden besproken.

Thermische Weerstand (Rct)

De belangrijkste maatstaf voor thermische isolatie binnen EN 14058 is de thermische weerstand, aangeduid als Rct. Deze waarde meet het vermogen van de kleding om warmte vast te houden. De Rct-waarde wordt gemeten op alle doeklagen samen. De meting vindt plaats volgens een gestandaardiseerde testmethode, vergelijkbaar met ISO 11092.

De Rct-waarde bepaalt de isolatieklasse van het kledingstuk. De norm kent drie klassen voor thermische weerstand. Een hogere Rct-waarde betekent een betere thermische isolatie. De interpretatie van deze waarde is cruciaal voor de keuze van de juiste kleding: * Een Rct-waarde die lager is dan of gelijk is aan 0,25 valt binnen de reikwijdte van EN 14058. * Wanneer de Rct-waarde hoger is dan 0,25, wordt over het algemeen aangenomen dat de kleding is ontworpen voor extreem koude omstandigheden en valt deze onder de strengere norm EN 342.

Deze demarcatie is essentieel voor professionals bij het selecteren van PBM. Het garandeert dat de kleding voldoet aan de specifieke eisen van de werkomgeving.

Luchtdoorlatendheid (Winddichtheid)

Naast het vasthouden van warmte, is het tegenhouden van wind van groot belang. Wind kan het isolerende effect van kleding aanzienlijk verminderen door de warme luchtlaag rond het lichaam weg te blazen (convectieverlies). De norm spreekt hier over luchtdoorlatendheid of luchtpermeabiliteit.

Dit is een optionele prestatie-eis binnen EN 14058. De luchtdoorlatendheid wordt gemeten op alle doeklagen samen, volgens een methode vergelijkbaar met ISO 9237. Ook hier worden klassen gebruikt om de prestatie aan te geven: * Er zijn drie klassen voor luchtdoorlatendheid. * Hoe hoger de klasse, hoe lager de luchtdoorlatendheid (d.w.z. hoe beter de kleding winddicht is).

Een goede winddichtheid is met name belangrijk bij buitenwerk of in winderige koelcellen om het comfort te verhogen en het gevoel van koude te verminderen.

Waterdampdoorlatendheid (Ademend Vermogen)

Hoewel de focus ligt op het warm houden, is het voorkomen van vochtopbouw (transpiratie) evenzeer van belang. Natte kleding verliest isolerende eigenschappen en kan leiden tot onderkoeling. De EN 14058 norm voorziet in de mogelijkheid om de waterdampweerstand (Ret) te meten.

Dit is eveneens een optionele test. De waterdampweerstand geeft aan hoe goed de kleding waterdamp (zweet) doorlaat. Een lage Ret-waarde duidt op een goed ademend vermogen. Het meten van de waterdampweerstand is vaak gekoppeld aan de eis voor waterdichtheid; als waterdichtheid wordt beweerd, moet ook de waterdampdoorlatendheid worden bepaald.

De Pictogrammen en Meetwaarden op het Label

Kleding die voldoet aan EN 14058 is te herkennen aan een specifiek pictogram. Dit symbool bestaat uit een ijskristal. Op het label kunnen naast dit symbool vijf specifieke meetwaarden worden vermeld, die samen de prestatieclassificatie van het kledingstuk vormen. Deze waarden geven direct inzicht in de beschermende eigenschappen.

De vijf waarden, van boven naar beneden, zijn:

Rct (Thermische weerstand): De thermische weerstandsklasse. Deze is verplicht en geeft de isolatiewaarde weer.
Luchtdoorlatendheid (Optioneel): De klasse voor winddichtheid.
Waterdichtheid (Optioneel): De klasse voor weerstand tegen waterpenetratie (uitgedrukt in Pa). Er zijn twee niveaus.
Icler (Thermische isolatie middels bewegende mannequin): Optionele waarde die de isolatie weergeeft tijdens beweging.
Icle (Thermische isolatie middels statische mannequin): Optionele waarde die de isolatie weergeeft in een statische houding.

Een "x" op het label geeft aan dat de desbetreffende eigenschap niet is bepaald of niet relevant is voor dat specifieke kledingstuk. Deze gedetailleerde labeling stelt gebruikers in staat om een weloverwogen keuze te maken op basis van de specifieke eisen van hun werkomgeving.

Optionele Prestaties: Waterdichtheid

Hoewel thermische isolatie de primaire focus is, biedt EN 14058 ook de mogelijkheid om kleding te certificeren op waterdichtheid. Dit is met name relevant in de bouw of bij buitenwerkzaamheden waar blootstelling aan lichte regen of vocht kan voorkomen.

De waterdichtheidstest wordt uitgevoerd op zowel de stof als de naden. De weerstand tegen waterpenetratie wordt gemeten in Pascal (Pa). De norm kent twee klassen voor waterdichtheid. Het is belangrijk op te merken dat wanneer waterdichtheid wordt aangegeven, de waterdampdoorlatendheid (Ret) ook moet worden bepaald om een volledig beeld van het comfort en de functionaliteit te krijgen. Dit voorkomt dat kleding waterdicht maar niet ademend is, wat kan leiden tot transpiratie en daardoor afname van het comfort.

Verschil tussen EN 14058 en EN 342

Een veelvoorkomende vraag in de praktijk is het onderscheid tussen EN 14058 en EN 342. Beide normen hebben betrekking op thermische bescherming, maar ze zijn bedoeld voor verschillende ernstniveaus van koude.

EN 14058: Bescherming tegen koele omgevingen. Temperatuur hoger dan -5 °C. Focus op comfort en bewegingsvrijheid bij milde kou.
EN 342: Bescherming tegen koude omgevingen. Temperatuur lager dan -5 °C. Deze norm is strenger en is bedoeld voor extreme kou.

Zoals eerder vermeld, fungeert de Rct-waarde als een indicator. Als de thermische weerstand (Rct) hoger is dan 0,25, wordt de kleding in principe beschouwd als behorend tot de EN 342-categorie. Dit onderscheid helpt professionals bij het navigeren door de complexiteit van PBM-normering en het selecteren van het juiste niveau van bescherming.

Conclusie

De EN 14058-norm is een fundamentele standaard voor de bouw-, renovatie- en vastgoedsector, specifiek gericht op werkomgevingen met temperaturen boven de -5 °C. De norm biedt een gestructureerd kader voor het beoordelen van de thermische isolatie (Rct), luchtdoorlatendheid en optionele waterdichtheid van werkkleding.

Het begrip van de meetwaarden, met name de Rct-waarde, is essentieel voor het selecteren van passende kleding. De norm onderscheidt duidelijk tussen kleding voor koele omstandigheden (EN 14058) en extreme koude (EN 342), met een Rct-waarde van 0,25 als scheidslijn. Door het dragen van EN 14058-gecertificeerde kleding, kunnen werknemers rekenen op een evenwicht tussen bescherming tegen de elementen en het behoud van bewegingsvrijheid en comfort, wat uiteindelijk bijdraagt aan een veiligere en productievere werkomgeving.