EPS isolatie, een afkorting voor geëxpandeerd polystyreen, is een material dat binnen de bouw- en renovatiesector een prominente positie inneemt als gevolg van zijn specifieke eigenschappen en prijs-kwaliteitverhouding. Ook bekend onder de namen tempex of piepschuim, bestaat dit materiaal voor het overgrote deel uit stilstaande lucht, wat de basis vormt voor de isolerende werking. In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de kenmerken, variaties, toepassingsmogelijkheden en kostenaspecten van EPS isolatie, gebaseerd op de beschikbare technische data en marktinformatie.
Wat is EPS Isolatie?
EPS isolatie is een kunststof isolatiemateriaal vervaardigd uit geëxpandeerd polystyreen. De productie vindt plaats door polystyreenkorrels in een mal te verhitten, waardoor ze uitzetten en aan elkaar kleven. Het resulterende materiaal bestaat voor ongeveer 98% uit lucht en slechts 2% uit het kunststof polystyreen. Deze structuur van gevangen luchtbelletjes maakt het materiaal tot een effectieve isolator.
De isolerende werking is vooral te danken aan de stilstaande lucht die binnen de platen is opgeslagen. Hierdoor is het materiaal in staat om warmte binnen een woning te houden, hetgeen resulteert in een lagere energierekening en een verhoogd wooncomfort. Naast de functionele voordelen is het gewicht van EPS een significant aspect; het materiaal is zeer licht, wat het tillen, verwerken en transport vergemakkelijkt.
Technische Specificaties en Isolatiewaarden
De effectiviteit van isolatiemateriaal wordt vaak beoordeeld aan de hand van de isolatiewaarde. Voor EPS isolatie wordt in de bronnen verwezen naar een lambdawaarde (warmtegeleidingscoëfficiënt) die varieert tussen de 0.030 en 0.040 W/mK. Eén specifieke bron vermeldt een lambdawaarde van 0,036 W/(m·K) voor hun assortiment ongeacht de dikte.
Een andere belangrijke maatstaf is de Rd-waarde (thermische weerstand), die afhangt van de dikte en de dichtheid van de plaat. Uit de data kunnen diverse specificaties worden afgeleid voor platen van verschillende diktes:
| Dikte (mm) | Rd-waarde | Afmeting (mm) |
|---|---|---|
| 60 mm | 1,88 | 1000 x 500 |
| 80 mm | 2,50 | 1000 x 500 |
| 100 mm | 3,10 | 1000 x 500 |
| 120 mm | 3,75 | 1000 x 500 |
| 130 mm | 3,60 | 1200 x 1000 |
| 140 mm | 4,35 | 1000 x 500 |
| 160 mm | 5,00 | 1000 x 500 |
| 180 mm | 5,63 | 1000 x 500 |
Deze waarden tonen aan dat dikkere platen een hogere isolatiewaarde (Rd) bieden, wat betekent dat ze meer thermische weerstand bieden tegen warmteverlies.
Dichtheid en Kwaliteit: De Rollende Dichtheid
Bij de keuze voor EPS isolatie is niet alleen de dikte van belang, maar ook de dichtheid. De bronnen maken onderscheid in kwaliteiten aangeduid met codes zoals EPS 100, EPS 150 of EPS 100-SE. De dichtheid bepaalt de druksterkte en de isolerende eigenschappen per volume-eenheid.
Een essentieel inzicht is dat een plaat met een hogere dichtheid beter isoleert dan een plaat van hetzelfde gewicht met een lagere dichtheid. Dit komt doordat een dichter op elkaar zittende structuur meer luchtbelletjes per vierkante centimeter bevat. Hierop wordt gewezen in de context van de keuze tussen EPS 100 en EPS 150: hoewel de dikte gelijk kan zijn, zal de EPS 150 (met een hogere dichtheid) een betere isolatiewaarde leveren. Dit is een cruciaal overwegingspunt voor projecten waarbij maximale isolatie binnen een beperkte dikte nodig is.
Toepassingsmogelijkheden
De veelzijdigheid van EPS isolatie maakt het geschikt voor diverse bouwdelen. De materialen zijn relatief goedkoop en leveren een goede isolatiewaarde op de lange termijn. De eigenschappen van de platen – met name het feit dat ze brandveilig en waterafstotend zijn – dragen bij aan hun brede inzetbaarheid.
Gevelisolatie
Zowel in nieuwbouw als bij verbouwingen wordt EPS graag gebruikt voor gevelisolatie. Omdat het materiaal overal past en niet moeilijk is om mee te werken, is het een populaire keuze. De platen kunnen op de gevel worden aangebracht en vervolgens worden afgewerkt met wapeningsgaas en een afwerklaag zoals sierpleister. Dit zorgt niet alleen voor isolatie maar ook voor een nieuwe, beschermende buitenschil.
Vloerisolatie
Voor vloerisolatie is de drukvastheid van EPS een belangrijk voordeel. De platen zijn hard en direct beloopbaar na plaatsing. Dit is vooral relevant bij renovaties waar de vloer direct belopen moet worden tijdens of na de werkzaamheden. Ook in kruipruimtes is het materiaal goed toepasbaar.
Dakisolatie
Het isoleren van daken behoort eveneens tot de mogelijkheden. Het lichte gewicht van de platen is hier een groot voordeel, omdat het de belasting op de dakconstructie minimaliseert. Daarnaast is het materiaal eenvoudig op maat te snijden, wat essentieel is bij de complexe vormen die daken vaak hebben.
Installatie en Verwerking
Hoewel het verwerken van EPS platen als "geen rocket science" wordt beschouwd, vereist het wel zorgvuldigheid. De volgende stappen zijn essentieel voor een duurzaam resultaat:
- Ondergrond: De ondergrond moet schoon, droog en egaal zijn. Een oneffen ondergrond zorgt ervoor dat de lijm niet goed hecht.
- Lijmmethode: Lijmmortel wordt op de achterkant van de plaat gesmeerd. Dit gebeurt bij voorkeur in stroken of punten, niet volsmering. Volsmeren kan vochtproblemen veroorzaken omdat het vocht niet kan ontsnappen.
- Plaatsing: De plaat moet stevig tegen de muur worden gedrukt en even worden vastgehouden totdat de lijm grip krijgt. Het is raadzaam om van onder naar boven te werken, zodat elke plaat steun heeft van de rij eronder.
- Mechanische bevestiging: Naast lijmen dienen de platen extra te worden vastgezet met isolatiepluggen. Ongeveer vijf pluggen per plaat, verdeeld over de hoeken en het midden, worden aanbevolen.
- Voegen: De platen moeten strak op elkaar aansluiten. Grote kieren kunnen het beste worden vermeden; kleine spleetjes kunnen later worden opgevuld met purschuim.
- Snijden: Het materiaal is makkelijk te verwerken en kan worden gesneden met een scherp mes of een zaag.
Kostenoverzicht
De kosten van EPS isolatie hangen af van de dikte en de dichtheid van de platen. De bronnen geven inzicht in de prijsontwikkeling per vierkante meter. Hieronder volgt een overzicht van de prijzen voor specifieke typen EPS 100-SE Afschot isolatieplaten (aanbiedingsprijzen):
| Dikte | Prijs per m² |
|---|---|
| 100-110 mm | € 12,35 |
| 110-120 mm | € 13,66 |
| 120-130 mm | € 14,96 |
| 130-140 mm | € 16,26 |
| 140-150 mm | € 17,56 |
Voor standaard platen van 10 cm dikte (100 mm) wordt in de algemene informatie een prijsindicatie gegeven van ongeveer € 10 per m² (exclusief plaatsing). De prijs kan variëren afhankelijk van de leverancier en de bestelhoeveelheid. Sommige leveranciers bieden snelle levertijden (binnen drie werkdagen) om projectvertragingen te voorkomen, wat indirect ook een kostenbesparing kan betekenen.
Conclusie
EPS isolatie biedt een effectieve en budgetvriendelijke oplossing voor het isoleren van woningen. Het materiaal combineert een goede isolatiewaarde met een laag gewicht en eenvoudige verwerkbaarheid. Of het nu gaat om gevels, vloeren of daken, de veelzijdigheid van de platen maakt ze geschikt voor een breed scala aan toepassingen in zowel nieuwbouw als renovatieprojecten.
Bij de selectie van het juiste materiaal is het van belang om naast de dikte ook de dichtheid (zoals EPS 100 of EPS 150) in overweging te nemen, aangezien dit direct invloed heeft op de isolatieprestaties. Hoewel de installatie relatief eenvoudig is, vereist een correcte ondergrond en bevestiging een zorgvuldige aanpak om optimale resultaten te garanderen. De relatief lage kosten per vierkante meter, in combinatie met de besparing op energiekosten op de lange termijn, maken het tot een aantrekkelijke investering voor woningeigenaren en professionals.