Inleiding
In de bouw- en renovatiesector is isolatie een fundamenteel aspect geworden voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van woningen en gebouwen. Binnen het brede aanbod van isolatiematerialen neemt Geëxpandeerd Polystyreen, beter bekend als EPS of tempex, een prominente positie in. Deze analyse richt zich specifiek op de 160 mm dikke variant van EPS isolatieplaten. Deze dikte vertegenwoordigt een van de zwaardere en dikste opties die in de markt beschikbaar zijn, wat resulteert in aanzienlijke thermische prestaties, hoewel dit ook ten koste gaat van de beschikbare ruimte.
De bronnen die voor dit artikel zijn geraadpleegd, bieden een schat aan technische data, inclusief Rd-waarden, druksterkte, afmetingen en toepassingsmogelijkheden. De onderzochte materialen variëren van standaard EPS-platen tot geavanceerde grafiet-geïmpregneerde varianten en alternatieven zoals XPS (Geëxtrudeerd Polystyreen). Het primaire doel van dit artikel is om professionals en doe-het-zelvers een gedetailleerd overzicht te bieden van de mogelijkheden en specificaties van 160 mm isolatieplaten, uitsluitend gebaseerd op de verstrekte gegevens.
Technische Eigenschappen en Isolatiewaarden
De effectiviteit van isolatiemateriaal wordt primair bepaald door de Rd-waarde (thermische weerstand). De bronnen vermelden diverse waarden voor platen met een dikte van 160 mm, wat duidt op variaties in materiaalsamenstelling en dichtheid.
Rd-waarden en Thermische Prestaties
Uit de verzamelde data komen de volgende Rd-waarden naar voren voor 160 mm dikke platen: * Standaard EPS: Meerdere bronnen rapporteren een Rd-waarde van 5,00 m²K/W voor standaard EPS 160 mm platen [1][7]. * EPS 300SE: Een specifieke variant, de EPS isolatieplaat 300SE, heeft een Rd-waarde van 4,85 m²K/W [2]. * EPS 200: Een andere specificatie, EPS 200, vertoont een Rd-waarde van 4,84 m²K/W [6]. * Grafiet EPS (Neopor): De geavanceerde ECO60 Grafiet variant (Neopor) presteert met een Rd-waarde van 5,15 m²K/W [5]. * XPS (Geëxtrudeerd Polystyreen): Als alternatief biedt de Soprema XPS 500 plaat een Rd-waarde van 4,40 m²K/W [4].
De lambda-waarde (λ), die de warmtegeleidbaarheid aangeft, is voor de Soprema XPS 500 vastgesteld op 0,035 W/mK [4]. Voor de EPS 300SE bedraagt deze 0,033 W/mK [2]. Een lagere lambda-waarde betekent een betere isolatie. De gegevens suggereren dat standaard EPS en Grafiet EPS een zeer concurrerend isolerend vermogen bieden per millimeter dikte.
Druksterkte en Mechanische Belasting
De druksterkte is cruciaal, vooral bij vloerisolatie of isolatie onder funderingen. De bronnen geven aan: * EPS 300SE: Druksterkte > 300 kPa [2]. * Soprema XPS 500: Druksterkte 500 kPa [4]. Dit maakt XPS bijzonder geschikt voor zware belasting, zoals perimeterisolatie (funderingsisolatie) en kelders. * Neopor WDV 032: Druksterkte ≥ 100 kPa [7].
Hoewel XPS een significant hogere druksterkte heeft, bieden de EPS-varianten (zoals de 300SE) met >300 kPa voldoende draagkracht voor de meeste residentiële toepassingen, zoals vloerisolatie in combinatie met een betonvloer.
Samenstelling en Productieproces
EPS bestaat uit polystyreenkorrels die worden verhit en uitzetten ("expanderen"), waardoor een structuur ontstaat die grotendeels uit stilstaande lucht bestaat [3]. Deze lucht is de isolerende factor. De bronnen benadrukken dat EPS licht van gewicht is, wat de verwerking vergemakkelijkt [1][2].
Een specifieke variant is Neopor, oftewel grafiet-geïmpregneerd EPS. Dit materiaal bevat "grijze tot zwarte polystyreenparels met een gesloten celstructuur" [5]. Door de toevoeging van grafietdeeltjes wordt de reflectie van warmte verminderd en de isolatiewaarde verhoogd, zoals gezien in de Rd-waarde van 5,15 [5].
Als alternatief wordt XPS genoemd. Dit materiaal ondergaat een extrusieproces in plaats van expansie. Hierdoor ontstaat een gesloten celstructuur die ongevoelig is voor vocht en een hogere drukvaste waarde (>500 kPa) heeft [4].
Toepassingsgebieden
De veelzijdigheid van EPS 160 mm platen maakt ze geschikt voor diverse isolatieklussen. De bronnen specificeren de volgende toepassingen:
- Vloerisolatie: Zowel voor betonvloeren als kruipruimtes [2][3]. De 160 mm dikte is geschikt voor woningen waarbij hoge eisen worden gesteld aan de isolatiegraad van de vloer.
- Dakisolatie: Geschikt voor het isoleren van daken [3].
- Gevelisolatie (Na-isolatie): Platen zoals de Neopor WDV 032 zijn specifiek ontwikkeld voor het na-isoleren van wanden aan de buitenzijde [7]. Hierbij kunnen de platen worden afgewerkt met stuc, hout of steenstrips.
- Perimeterisolatie: De XPS 500 plaat wordt specifiek genoemd voor fundering en kelderisolatie [4].
- Stabilisatie: EPS wordt ook gebruikt als stabilisatielaag onder terrassen of straatwerk [2].
Afmetingen, Gewicht en Verwerking
Hoewel de exacte gewichtsspecificaties per leverancier kunnen variëren, benadrukken de bronnen het lichte gewicht van EPS. Dit maakt het materiaal "makkelijk en veilig te verwerken" [2]. Desondanks vereist een dikte van 160 mm aandacht voor ruimteverlies, hoewel de bronnen stellen dat dit wordt gecompenseerd door de "zeer goede Rd-waarde" [1].
De beschikbare afmetingen in de bronnen zijn divers: * Standaardformaat: 1000 x 500 mm (veelvoorkomend) [1][3][5][7]. * Grootformaat: 4000 x 1220 mm (bij de EPS 300SE) [2] en 2000 x 1000 mm (bij EPS 200) [6]. Grotere platen verminderen het aantal naden, wat de isolatieprestaties ten goede kan komen. * XPS Formaat: 1250 x 600 mm [4].
Randafwerking is ook een aandachtspunt. De Soprema XPS 500 heeft bijvoorbeeld een "Sponning afwerking (SP)", wat zorgt voor een naadloze passing [4]. De meeste EPS-platen hebben rechte randen, hoewel varianten met specifieke randafwerkingen beschikbaar zijn op aanvraag [6].
Kosten en Bestelleenheiden
De prijs is een doorslaggevende factor voor veel consumenten. De bronnen geven aan dat EPS "redelijk betaalbaar" is [1] en "goedkoop" [3]. De ECO60 Grafiet variant toont dynamische prijzen afhankelijk van de afnamehoeveelheid, waarbij de prijs per m² daalt bij grotere bestellingen (vanaf €23,45 bij 18 m² tot €20,98 bij 90 m²) [5].
Voor professionele bestellingen gelden minimum afnames. Bij EPS 200 is de minimale afname 6 pakken (36 m²), met een besteleenheid van 6 m² [6]. Transportkosten kunnen vast zijn, ongeacht de hoeveelheid [5].
Veiligheid en Gezondheid
De bronnen vermelden dat EPS veilig in gebruik is en niet schadelijk voor de gezondheid [2][4]. Met betrekking tot brandveiligheid wordt melding gemaakt van de "SE-kwaliteit" (Schwer Entflammbar of Self Extinguishing), wat aangeeft dat de platen moeilijk brandbaar zijn en zelfdovend werken [2].
Conclusie
De 160 mm EPS isolatieplaat biedt een uitstekende balans tussen isolatieprestaties en kosten, met Rd-waarden die vaak rond de 5,00 m²K/W liggen. De keuze tussen standaard EPS, grafiet-geïmpregneerd EPS (Neopor) of XPS hangt af van de specifieke toepassing. Voor vloer- en dakisolatie biedt standaard EPS met een druksterkte van >300 kPa voldoende kwaliteit, terwijl XPS de voorkeur geniet bij vochtige omgevingen of extreme drukbelasting (zoals funderingen). Gevelisolatie met Neopor platen biedt een hoge thermische waarde en is geschikt voor diverse afwerkingen. De lichte gewichtseigenschappen vergemakkelijken de verwerking, hoewel de dikte van 160 mm ruimtebeslag met zich meebrengt die gecompenseerd moet worden door de energiebesparingen op lange termijn.