EPS, oftewel Geëxpandeerd Polystyreen, is een van de meest gebruikte isolatiematerialen in de Nederlandse bouwsector. Ook wel bekend als piepschuim of tempex, biedt dit materiaal een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding voor zowel professionele bouwers als doe-het-zelvers. De veelzijdigheid van EPS maakt het geschikt voor diverse toepassingen, waaronder vloerisolatie en spouwmuurisolatie. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de eigenschappen, voor- en nadelen, en de specifieke methoden voor het aanbrengen van EPS isolatie, uitsluitend gebaseerd op de beschikbare technische gegevens.
Wat is EPS Isolatie?
EPS, een acroniem voor ‘geëxpandeerd polystyreen’, is een kunststof isolatiemateriaal. Het productieproces begint met polystyreenkorrels die onder invloed van warmte expanderen en aan elkaar kleven. Hierbij worden er talloze luchtbelletjes in de korrels gevormd. Deze stilstaande lucht is de sleutel tot de isolerende werking van het materiaal. Volgens de bronnen bestaat een EPS isolatieplaat voor ongeveer 98% uit lucht, wat het materiaal zeer licht maakt en de materiaalkosten beperkt.
Ondanks dat het een kunststof is, heeft EPS een lambda-waarde (thermische geleidbaarheid) die vergelijkbaar is met die van minerale isolatiematerialen zoals glaswol of rotswol. De algemene lambda-waarde voor EPS isolatieplaten wordt in de literatuur geschat op een range van 0.030 tot 0.040 W/mK, met specifieke producten zoals Unidek Polydek Plus een waarde van 0.031 W/mK. Door deze eigenschappen is EPS een populaire keuze voor het isoleren van vloeren, muren en daken.
Toepassingen van EPS Isolatie
EPS is compatibel met de meeste bouwmaterialen en kan op diverse manieren worden toegepast. De twee hoofdvormen waarin het materiaal wordt aangeboden zijn isolatieplaten en losse parels (korrels).
Vloerisolatie
Voor het isoleren van vloeren, met name betonvloeren, zijn EPS platen uitermate geschikt. Het materiaal is drukvast en beloopbaar, waardoor het dienst kan doen als fundering voor vloerbedekkingen zoals parket, linoleum of tegels. Bij vloerisolatie is het vaak noodzakelijk om een dampremmende laag aan te brengen onder de isolatieplaten om condensatie te voorkomen.
Spouwmuurisolatie
Spouwmuurisolatie kan op twee manieren worden uitgevoerd: via platen of via parels. * Platen: Hierbij worden isolatieplaten rechtstreeks tegen de binnenste spouwmuur geschroefd. Dit is een geschikte methode bij het isoleren van de binnenzijde van de spouw. * Parels (korrels): Deze vorm wordt vaak gebruikt voor het na-isoleren van bestaande spouwmuren. De parels worden via gaten in de muur in de spouw gespoten. Dit vereist geen breekwerken en is een efficiënte manier om bestaande gebouwen te isoleren.
Voordelen en Nadelen van EPS
Bij de keuze voor een isolatiemateriaal is het belangrijk de voor- en nadelen af te wegen. De volgende aspecten spelen een rol bij de keuze voor EPS.
Voordelen
- Kostenefficiënt: Omdat er slechts 2% grondstof nodig is om een plaat te vervaardigen (de rest is lucht), is de materiaalprijs laag. Het valt in dezelfde prijsklasse als minerale wol.
- Licht en makkelijk te verwerken: Het materiaal is licht, veilig te hanteren en eenvoudig op maat te snijden of te zagen.
- Vochtongevoelig: EPS is ongevoelig voor vocht en water, wat de duurzaamheid ten goede komt.
- Duurzaamheid: Het materiaal is rotvrij, schimmelvrij en volledig recycleerbaar. Sommige merken brengen enkel gerecycleerd EPS op de markt.
- Isolatiewaarde: Het veroudert niet of nauwelijks en behoudt een blijvende isolatiewaarde.
- Gezondheid: Het materiaal bevat geen irriterende stoffen en is niet schadelijk voor de gezondheid.
Nadelen
- Milieu-impact: Hoewel recycleerbaar, is het basismateriaal een kunststof die wordt vervaardigd uit aardolie en chemische producten.
- Brandveiligheid: EPS is een brandbaar materiaal. Hoewel er technieken bestaan om de brandveiligheid te verhogen, is het minder brandveilig dan sommige alternatieven.
- Dampdichtheid: Platen van EPS zijn niet dampopen. Wanneer deze in een spouwmuur worden geplaatst, kan vocht van binnenuit niet via de muren ontsnappen, wat kan leiden tot vochtproblemen.
- Lekgevaar: Bij het gebruik van losse parels bestaat het risico dat deze via kieren in de gevel naar buiten lekken.
- Verwerking: Het is lastiger om platen te bevestigen tussen bouwdelen, zoals keperbalken.
Installatie van EPS Isolatieplaten
Voor het correct aanbrengen van EPS platen, bijvoorbeeld als vloerisolatie of als wandisolatie, is precisie vereist om koudebruggen te voorkomen.
- Ondergrond: Zorg dat de ondergrond vlak en stabiel is.
- Plaatsing: Begin onderaan en werk omhoog. Bij muurisolatie dienen de platen in halfsteensverband aangebracht te worden. Dit betekent dat de naden van de volgende laag niet recht onder die van de vorige laag vallen.
- Aansluiting: Het is cruciaal dat de platen strak tegen elkaar aansluiten. Opening zorgen voor koudebruggen en vochtdoorslag.
- Bevestiging: Platen kunnen bevestigd worden met schroeven.
- Tand-en-groef: Indien mogelijk, kies voor platen met een tand- en groefsysteem. Dit systeem zorgt voor een betere naadloze aansluiting en vermindert het risico op koudebruggen.
- Onderbreking: Indien het werk halverwege moet worden onderbroken, dient de geplaatste isolatie afgeschermd te worden met een waterdichte folie om deze te beschermen tegen vocht.
Installatie van EPS Parels in Spouwmuren
Voor het isoleren van bestaande spouwmuren bieden EPS parels een uitkomst.
- Toepassing: De parels worden via gaten in de buitenmuur in de spouw gespoten.
- Voordeel: Doordat er lucht tussen de korrels blijft, wordt de isolatielaag dampopen gemaakt. Dit verhelpt het nadeel van de dampdichtheid van platen.
- Afwerking: Na het vullen van de spouw moeten de gaten in de gevel zorgvuldig worden gedicht. De gevel moet volledig afgedicht zijn om te voorkomen dat de EPS parels via kieren naar buiten lekken.
Afwerking en Aandachtspunten
Ongeacht de gekozen toepassing zijn er gemeenschappelijke aandachtspunten voor een succesvolle isolatie: * Kieren dichten: Om het isolatie-effect te maximaliseren en vochtproblemen te voorkomen, moeten kieren en gaten zorgvuldig worden afgedicht. * Dampremmende laag: Bij vloerisolatie en het isoleren van binnenmuren met platen is het aanbrengen van een dampremmende laag vaak essentieel. * Compatibiliteit: EPS is compatibel met de meeste materialen en vloerbedekkingen.
Conclusie
EPS is een betaalbaar, licht en veelzijdig isolatiemateriaal dat geschikt is voor een breed scala aan toepassingen binnen de bouw en renovatie. Of het nu gaat om vloerisolatie met drukvaste platen of het na-isoleren van spouwmuren met parels, EPS biedt een effectieve oplossing. De keuze tussen platen en parels is afhankelijk van de specifieke situatie: platen zijn ideaal voor drukbelaste vloeren en strakke wanden, terwijl parels de voorkeur genieten voor bestaande spouwmuren vanwege hun dampdoorlatende eigenschappen. Hoewel er nadelen kleven aan de brandbaarheid en milieubelasting, wegen de voordelen op het gebied van kosten en verwerkingsgemak vaak op tegen deze aspecten. Een correcte installatie, met aandacht voor het voorkomen van koudebruggen en het afdichten van naden, is cruciaal voor het realiseren van een duurzaam en energiezuinig binnenklimaat.