EPS, ofwel geëxpandeerd polystyreen, is een onmisbaar materiaal geworden in de moderne bouw- en isolatiesector. Vanwege zijn uitstekende thermische prestaties, lage dichtheid en relatief lage kosten wordt het toegepast in vloeren, muren, kelders en spouwmuurisolatie. Echter, de effectiviteit van EPS-isolatie hangt in hoge mate af van de correcte verlijming. Een verkeerd gekozen lijm of een onjuiste toepassing kan leiden tot loslatende platen, koudebruggen en aanzienlijke energieverliezen. Deze technische gids, gebaseerd op gespecialiseerde bronnen, behandelt de beste praktijken voor het verlijmen van EPS op diverse ondergronden en het verlijmen van EPS-platen onderling.
Wat is Geëxpandeerd Polystyreen (EPS)?
Geëxpandeerd polystyreen, in de volksmond beter bekend als piepschuim, bestaat uit kleine polystyreenkralen die onder invloed van hitte worden uitgezet en versmolten tot een stijve structuur. Deze structuur bestaat voor ongeveer 98% uit lucht en slechts 2% uit polystyreen, wat het materiaal zijn lichte gewicht en isolerende werking geeft.
De eigenschappen van EPS maken het uniek: - Lichtgewicht: Makkelijk te transporteren en te verwerken. - Thermische isolatie: Uitstekende weerstand tegen warmteverlies. - Vochtbestendigheid: De gesloten celstructuur zorgt ervoor dat vocht niet wordt opgenomen, maar automatisch naar buiten wordt afgestoten. Dit maakt het relatief goed bestand tegen schimmels en rotting. - Duurzaamheid: Het materiaal is slagvast en behoudt zijn vorm onder normale omstandigheden.
Ondanks deze voordelen is het belangrijk te beseffen dat EPS bij overvloedig vocht weldegelijk kan aantasten. Daarom is een correcte verlijming en, waar nodig, de aanbreng van een dampscherm essentieel voor langdurige prestaties.
De Juiste Lijmkeuze voor EPS
Niet elke lijm is geschikt voor EPS. Veel gangbare bouwlijmen bevatten oplosmiddelen of weekmakers die het schuim aantasten, wat resulteert in een verzwakte verbinding of zelfs volledige oplossing van het materiaal. De bronnen benadrukken dat de keuze voor een specifieke EPS-lijm van cruciaal belang is.
Contactlijm op Basis van SBR Rubber
Een van de meest aanbevolen opties is een contactlijm op basis van SBR (Styreen-Butadien-Rubber). Deze lijmen zijn specifiek geoptimaliseerd voor het lijmen van luchtig isolatiemateriaal zoals EPS en XPS (geëxtrudeerd polystyreen). - Werking: De lijm wordt dubbelzijdig aangebracht en droogt supersnel. Na het aandrukken ontstaat direct een sterke hechting. - Voordeel: Het sluit perfect aan op de isolerende werking van het materiaal zonder de celstructuur aan te tasten. - Toepassing: Verkrijgbaar in handige spuitbussen (bijvoorbeeld 500 ml) voor kleinere klussen of in grote drukvatten (22,1 liter) voor professioneel gebruik.
Polyurethaan (PU) Lijmschuim
Voor het verlijmen van isolatieplaten op harde ondergronden zoals metselwerk, beton, hout en metaal wordt vaak gekozen voor een snel uithardend polyurethaan lijmschuim. - Sterkte: Deze lijmen bieden een "onlosmakelijke verbinding" en zijn breed inzetbaar. - Gebruiksgemak: Ze zijn vaak direct gebruiksklaar en vullen ook kleine oneffenheden op.
Specifieke Spraybond X50
Een specifieke aanbeveling in de bronnen is de Spraybond X50 EPS/XPS. Deze lijm wordt geprezen omdat het geen oplosmiddelen of weekmakers bevat, wat het risico op materiaalcorrosie volledig uitsluit. Bovendien is het DCM-vrij (dichloormethaan), wat het veiliger maakt in gebruik.
Alternatieven
Hoewel de bovengenoemde lijmen de voorkeur genieten, worden in literatuur ook andere opties genoemd, hoewel de bronnen hierover minder specifiek zijn: - Montagekit (SBHT): Hoewel sterke montagekit op nagenoeg elk bouwmateriaal kan worden gebruikt, wordt voor het specifieke doel van EPS-lijmen de speciale EPS-spray als superieur beschouwd. - Epoxyhars: Alleen geschikt voor structurele toepassingen, mits compatibel met EPS. - Siliconenlijm: Biedt flexibiliteit en weerbestendigheid voor buitentoepassingen. - Kleefstoffen op waterbasis: Milieuvriendelijk, maar minder sterk dan oplosmiddelhoudende varianten.
Voorbereiding: De Sleutel tot Succes
Een sterke hechting begint bij een grondige voorbereiding van de te verlijmen oppervlakken. Zowel de ondergrond als de EPS-platen moeten in optimale staat verkeren.
- Droogheid: De materialen moeten volledig droog zijn. Vocht op de ondergrond of het EPS verhindert de chemische binding.
- Reiniging: Verwijder stof, vet en andere verontreinigingen. Een schone ondergrond is essentieel voor contactlijmen.
- Oneffenheden: Voor het beste resultaat moeten ondergronden vlak zijn. Bij PU-lijmschuim kunnen kleine oneffenheden wel worden opgevangen, maar grote gaten dienen vooraf te worden gevuld.
Stappenplan voor het Verlijmen van EPS
De verlijming kan op twee manieren worden uitgevoerd: het verlijmen van EPS-platen op een ondergrond of het onderling verlijmen van meerdere EPS-platen.
Stap 1: Aanbrengen van de Lijm
Bij het gebruik van contactlijmspray (zoals EPS Spray of Spraybond X50) is het van belang de lijm dubbelzijdig aan te brengen. Breng de lijm aan op zowel de ondergrond (zoals beton of hout) als op het EPS-paneel. - Afstand: Houd bij het spuiten een afstand van ongeveer 20 tot 30 centimeter aan (de exacte afstand kan per product variëren, maar de bronnen noemen ca. 20 cm als vuistregel). - Dekking: Zorg voor een gelijkmatige verdeling zonder klonters.
Stap 2: Wachten op Voldoende Droogtijd
Contactlijm moet enige tijd drogen voordat de hechting optreedt. De bronnen vermelden dat de droogtijd varieert, maar bij SBR-contactlijm is deze vaak kort ("droogt supersnel"). Controleer altijd de verpakking voor de exacte droogtijd. De lijm is klaar voor verlijming wanneer deze niet meer plakt aan de vinger, maar nog wel kleverig is.
Stap 3: Plaatsen en Aandrukken
Zodra de lijm voldoende is gedroogd, worden de EPS-platen op de ondergrond geplaatst. Het is cruciaal om de platen direct op de juiste positie te leggen, omdat de hechting bij contactlijm direct en permanent is. - Drukkracht: Druk de platen stevig aan. Gebruik bij voorkeur een roller of een drukplaat om de volledige oppervlaktecontact te garanderen en luchtinsluiting te voorkomen. - Onderling verlijmen: Dit principe geldt ook voor het stapelen van EPS-platen. Breng de lijm aan op beide platen, wacht tot deze droog is, en druk ze daarna stevig op elkaar.
Stap 4: Afdichten van Naden
Na het verlijmen van de platen kunnen er naden overblijven. Volgens de bronnen is het belangrijk deze af te dichten om de isolatiewaarde te optimaliseren. Hiervoor kan een elastisch PU-schuim worden gebruikt (bijvoorbeeld FM330 PERFECT ELASTIC FOAM PRO). Dit zorgt voor een duurzame afdichting die bestand is tegen bewegingen in het bouwwerk.
Toepassingen van Verlijmd EPS
EPS is zeer veelzijdig en wordt toegepast in diverse delen van een woning of gebouw: - Vloeren: Door de hoge druksterkte en het lichte gewicht is het ideaal voor vloerisolatie. - Kruipruimtes: De vochtbestendigheid maakt het geschikt voor vochtigere omgevingen, mits correct verwerkt. - Kelders: Hier kan het EPS dienen als isolatie aan de binnenzijde van de keldermuur. - Spouwmuren: Het verlijmen van EPS in spouwmuren zorgt voor een naadloze isolerende laag. - Dakisolatie: Zowel platte als schuine daken kunnen worden geïsoleerd met verlijmd EPS.
Veiligheid en Milieu
Bij het verlijmen van EPS is het belangrijk rekening te houden met veiligheids- en milieufactoren: - Oplosmiddelen: Veel traditionele lijmen bevatten oplosmiddelen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid en het milieu. Kies bij voorkeur voor producten die "DCM-vrij" zijn en laag in oplosmiddelen. - VOC-gehalte: Voor binnentoepassingen is het aan te raden lijmen met een laag VOC-gehalte (Vluchtige Organische Stoffen) te gebruiken. - Persoonlijke Bescherming: Draag handschoenen en veiligheidsbrillen bij het verwerken van chemische lijmschuimen en sprays.
Conclusie
Het verlijmen van EPS-isolatie is een vak apart dat vraagt om kennis van materialen en technieken. De keuze voor de juiste lijm – bij voorkeur een contactlijm op SBR-basis of een specifieke PU-lijm zonder agressieve oplosmiddelen – bepaalt het succes van de isolatieklus. Door de ondergrond en het EPS zorgvuldig voor te bereiden en de aanbrenginstructies strikt te volgen, ontstaat een duurzame verbinding die jarenlang meegaat. Of het nu gaat om het isoleren van een vloer, een kelder of een gevel, met de juiste materialen en technieken is EPS een uitstekende keuze voor energiezuinig bouwen.