Inleiding
EPS-isolatie, een afkorting voor Expanded Polystyrene, is een veelgebruikt en breed toepasbaar isolatiemateriaal in de bouw- en renovatiesector. Ook bekend onder namen als tempex, Airpop of piepschuim, bestaat het materiaal voor 98% uit stilstaande lucht en slechts 2% uit EPS-parels, wat resulteert in een lichtgewicht product met uitstekende thermische prestaties. De vraag naar energiezuinige en duurzame bouwoplossingen heeft de populariteit van EPS verder doen toenemen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de eigenschappen, toepassingsmogelijkheden en specifieke producten van Kingspan Unidek, zoals vermeld in de beschikbare technische documentatie. We onderzoeken de geschiktheid van EPS voor diverse bouwdelen, waaronder platte daken en vloeren, en belichten de milieu-impact en brandveiligheid.
Wat is EPS Isolatie?
EPS, of geëxpandeerd polystyreen, is een kunststof isolatiemateriaal dat wordt geproduceerd uit polystyreenkorrels. Tijdens het productieproces worden deze korrels verwarmd, waardoor ze uitzetten en een gesloten celstructuur vormen. Deze structuur zorgt voor de isolerende werking.
Samenstelling en Structuur
De samenstelling van EPS is eenvoudig maar effectief. Het bestaat voor een zeer klein deel uit polystyreen en voor het overgrote deel uit lucht. Deze lucht is opgesloten in de gesloten cellen van het materiaal, wat zorgt voor een lage warmtegeleiding.
Verschillende Vormen
EPS is verkrijgbaar in diverse vormen, afhankelijk van de toepassing: - Platen: De meest voorkomende vorm voor wand-, dak- en vloerisolatie. - Blokken: Grote blokken die vaak worden gebruikt voor funderingsisolatie of als vulmateriaal. - Parels: Losse EPS-parels die onder andere worden gebruikt voor vloerisolatie van binnenuit of als vulisolatie.
Belangrijkste Eigenschappen van EPS
EPS onderscheidt zich door een combinatie van functionele, economische en ecologische eigenschappen die het tot een aantrekkelijke keuze maken voor zowel professionals als doe-het-zelvers.
Gewicht en Verwerkingsgemak
Een van de meest genoemde voordelen is het lage gewicht. Doordat het materiaal bijzonder licht is, is het eenvoudig te transporteren en te verwerken. Dit verlaagt de fysieke belasting tijdens de installatie en maakt het een snelle klus, zelfs op moeilijk bereikbare plaatsen zoals daken of kruipruimtes. De platen zijn bovendien eenvoudig op maat te maken met gangbaar handgereedschap, zoals een mes, handzaag of rasp.
Isolatiewaardes en Druksterkte
EPS levert hoge isolatiewaardes, wat bijdraagt aan een aangenaam binnenklimaat en een significante verlaging van de energiekosten. De isolerende werking wordt uitgedrukt in de Rd-waarde (thermische weerstand). Een typische EPS-plaat van 50 mm kan bijvoorbeeld een Rd-waarde van 1,35 m²K/W hebben. De druksterkte is een cruciale parameter die aangeeft hoeveel druk het materiaal kan weerstaan zonder te vervormen. Deze wordt gemeten in kilopascal (kPa). Verschillende toepassingen vereisen verschillende druksterktes: - 100 kPa: Geschikt voor normaal belaste vloeren op vaste grondslag, onder betonvloeren en voor gevelisolatie. - 150 kPa: Een hogere druksterkte voor meer belaste toepassingen. - 200 kPa: Zeer geschikt voor intensief beloopbare platte daken, dakterrassen of galerijen.
Duurzaamheid en Levensduur
EPS staat bekend om zijn extreme duurzaamheid. Het materiaal gaat tot wel 75 jaar mee zonder verlies van isolerende eigenschappen. Bovendien is het tot zeven keer te recyclen met behoud van kwaliteit. Dit betekent dat een stuk EPS effectief 525 jaar volwaardig ingezet kan worden. Als gerecycled product is het nog steeds van hoge kwaliteit en volwaardig inzetbaar voor nieuwe isolatieprojecten.
Vochtwerendheid en Grondwaterneutraliteit
EPS is ongevoelig voor vocht en water. Het materiaal neemt geen water op en is 'grondwaterneutraal'. Dit is een groot voordeel, vooral bij toepassingen in contact met de bodem, zoals funderingen of vloeren op zand, of bij platte daken waar wateroverlast een risico vormt. Het materiaal behoudt zijn isolerende werking ook bij blootstelling aan vochtige omstandigheden.
Brandveiligheid
Veiligheid is een prioriteit in de bouw. EPS is van nature brandbaar, maar kan worden gemodificeerd met brandvertragers. In de bronnen wordt gesproken over 'brandvertragend EPS (SE)'. De afkorting SE staat voor 'schwer entflammbar' (moeilijk brandbaar). Deze speciale SE-laag is erkend als een officiële brandvertrager en zorgt ervoor dat de plaat niet bijdraagt aan de ontwikkeling van brand. Unidek EPS-producten voldoen aan de norm NEN 6065/6066.
Toepassingsgebieden: Van Plat Dak tot Vloer
EPS is breed toepasbaar. De keuze voor een specifiek type EPS hangt af van het beoogde gebruik, de belasting en de gewenste isolatiewaarde.
Isolatie van Platte Daken
Voor platte daken biedt Kingspan Unidek diverse gespecialiseerde oplossingen. De keuze hangt af van het gebruik van het dak (intensief beloop of niet) en de gewenste afwerking.
Unidek Platinum Serie
De Unidek Platinum-lijn is geschikt voor universele toepassing op platte daken, inclusief groene en gele daken. - Unidek Platinum Kameleon: Deze plaat is universeel toepasbaar op bijna alle daken van lichte gebruiksklasse. Hij is goed te combineren met diverse dakbedekkingen, zoals 1-laags kunststof of 2-laags bitumen, en kan zowel losliggend geballast als mechanisch bevestigd worden. - Unidek Platinum Base: Dit is de basis voor meerlaags isoleren. De grijze platen zijn gemaakt van brandvertragend EPS (SE) en hebben een hoge isolatiewaarde van 0,031 W/m·K. Ze zijn beschikbaar in vlak of met afschot.
Unidek Dijkotop Serie
Deze serie is specifiek ontwikkeld voor platte daken en is decennialang bewezen in de praktijk. - Unidek Dijkotop MG200 (voorheen Marathon): Deze plaat is gemaakt van EPS met een hoge druksterkte van 200 kPa. Hij is bij uitstek geschikt voor intensief beloopbare platte daken, zoals dakterrassen of galerijen. Het materiaal is ongevoelig voor vocht, veilig en eenvoudig te verwerken. Toepassing is mogelijk op diverse ondergronden, waaronder beton, staal en hout. - Unidek Dijkotop MG150: Deze plaat beschikt over een speciale cachering die hem geschikt maakt voor verschillende dakbedekkingsconstructies. Hij is zowel mechanisch als losliggend geballast te bevestigen en is geschikt voor goed beloopbare platte daken. Ook deze platen zijn van hoge kwaliteit en geschikt voor ondergronden van beton, hout of staal. - Unidek Dijkotop 100+150+200: Deze ongecacheerde platen zijn geschikt voor zowel vlakke daken als daken met afschot.
Isolatie van Vloeren
EPS is uitermate geschikt voor het isoleren van vloeren, vooral die welke op een vaste grondslag liggen.
Vloeren op Vaste Grondslag
EPS-platen met een druksterkte van 100 kPa (zoals de EPS 100-SE) zijn ideaal voor vloeren op vaste grondslag, zoals zand. Ze kunnen direct onder een nieuw te storten betonvloer worden geplaatst. Dit is een gangbare toepassing voor particuliere projecten zoals aanbouwen of schuren.
Kruipruimtes en Onderzijde Betonvloer
De platen zijn ook geschikt voor isolatie vanuit de kruipruimte, aan de onderzijde van een betonvloer. Het lichte gewicht en het feit dat het materiaal relatief goedkoop is, maken het een aantrekkelijke optie voor deze toepassing. De platen zijn redelijk vochtwerend, wat belangrijk is in deze omgeving.
Gevelisolatie
Voor gevelisolatie is de druksterkte minder relevant, waardoor een standaard EPS-plaat met een druksterkte van 100 kPa hier ook geschikt voor is.
Verwerking en Installatie
Een correcte verwerking is essentieel voor het optimale functioneren van de isolatie.
Opslag en Transport
Bij opslag op een open bouwterrein is het noodzakelijk om het EPS te ballasten of andere maatregelen te nemen tegen wegwaaien. De isolatie moet altijd vrij van de bodem worden opgeslagen om vochtopname te voorkomen, hoewel het materiaal zelf waterafstotend is.
Op Maat Maken
Zoals eerder vermeld, laat EPS zich makkelijk bewerken met handgereedschappen. Dit maakt het zeer toegankelijk voor doe-het-zelfprojecten.
Verlijming en Afwerking
Voor het verlijmen van EPS-platen dient men oplosmiddelvrije lijmen te gebruiken. Wanneer de platen worden bevestigd tegen een wand, plafond of de bovenkant van een kruipruimte, kan een speciale isolatielijm (zoals Iso-Fix) worden gebruikt. Voor een lucht- en dampdichte afwerking van de naden tussen de platen is aluminium tape onmisbaar. Ook kan purschuim (bij voorkeur flexibel) worden gebruikt om aansluitingen en kieren op te vullen.
Milieu-impact en Duurzaamheid
De duurzaamheid van EPS is een belangrijk aspect in de moderne bouw. - Recyclebaar: Het materiaal is 100% recyclebaar. - Lange levensduur: De geschatte levensduur van 75 jaar betekent dat de isolatie gedurende een zeer lange periode zijn werk doet. - Effectieve inzetbaarheid: Door het meervoudig recycleproces met kwaliteitsbehoud kan een enkele partij EPS vele eeuwen meegaan (effectief 525 jaar). - Milieuvriendelijk: De productie en het gebruik dragen bij aan een duurzame oplossing voor isolatie, met minimale impact op het milieu.
Conclusie
EPS-isolatie, en met name de Kingspan Unidek producten, biedt een breed spectrum aan toepassingsmogelijkheden voor zowel nieuwbouw als renovatie. De combinatie van een licht gewicht, hoge druksterkte (variërend van 100 tot 200 kPa), goede isolatiewaardes en uitstekende vochtbestendigheid maakt het tot een veelzijdig en economisch verantwoord materiaal. Of het nu gaat om het isoleren van een plat dak met de Unidek Dijkotop MG200 voor intensief beloop, of het leggen van isolatie onder een betonvloer met EPS 100-SE platen, de juiste keuze is afhankelijk van de specifieke bouwkundige eisen. De brandvertragende eigenschappen (SE-laag) en de bewezen duurzaamheid met recyclingmogelijkheden onderstrepen de waarde van EPS als een betrouwbare en toekomstbestendige isolatieoplossing in de bouw.