EPS, of geëxpandeerd polystyreen, is een van de meest toegepaste isolatiematerialen in de moderne bouw- en renovatiesector. Het materiaal, in de volksmond beter bekend als piepschuim of tempex, biedt een veelzijdige oplossing voor het isoleren van diverse constructieonderdelen, waaronder muren. Vanwege de lage thermische geleidbaarheid, het lichte gewicht en de relatief lage kostprijs is het een favoriet materiaal geworden voor zowel professionele aannemers als doe-het-zelvers. In dit artikel duiken we dieper in de specifieke toepassingen van EPS voor wandisolatie, bekijken we de technische eigenschappen, en vergelijken we het met andere materialen om een volledig beeld te schetsen van de mogelijkheden en beperkingen.
Wat is EPS en hoe werkt het?
EPS is een kunststof isolatiemateriaal dat bestaat uit bolletjes polystyreen. Tijdens de productie worden deze bolletjes uitgezet (geëxpandeerd) met waterdamp, waardoor een licht en sterk celstructuur ontstaat. Elke bolletje bestaat voor ongeveer 2% uit polystyreen en voor 98% uit lucht. Deze lucht is stil, wat zorgt voor de isolerende werking. Het relatief lage gewicht en de eenvoudige verwerkbaarheid maken het tot een aantrekkelijke keuze voor veel bouwprojecten.
De thermische prestaties van EPS worden uitgedrukt in een lambda-waarde (λ) of Rd-waarde. De lambda-waarde geeft de warmtegeleidingscoëfficiënt aan; hoe lager deze waarde, hoe beter het materiaal isoleert. Volgens de beschikbare gegevens varieert de lambda-waarde van EPS meestal tussen de 0,030 en 0,040 W/mK. Dit relatief lage getal duidt op goede isolerende eigenschappen, hoewel het afhankelijk is van het specifieke type en de densiteit van het materiaal. De Rd-waarde (thermische weerstand) is afhankelijk van de dikte van het materiaal. Voor spouwmuurisolatie is bijvoorbeeld een minimale Rd-waarde van 1,1 m²K/W vereist om in aanmerking te komen voor bepaalde subsidies of om te voldoen aan isolatienormen.
Toepassingen van EPS in wandisolatie
EPS is geschikt voor diverse vormen van wandisolatie, afhankelijk van de constructie van het gebouw en de specifieke eisen.
Spouwmuurisolatie met EPS parels of korrels
Een van de meest gangbare toepassingen is het isoleren van de spouwmuur. Dit is vaak de meest efficiënte methode om bestaande muren te isoleren, mits de spouw breed genoeg is (minimaal 5 cm) en de gevel in goede staat verkeert. Bij deze methode worden EPS-parels of -korrels in de spouw geblazen via boorgaten in de voegen. De korrels vullen elke kier op en zorgen voor een egale isolatielaag. Deze vorm van isolatie is zeer effectief voor het minimaliseren van warmteverlies door de muren.
Buitenmuurisolatie (Gevelisolatie)
Wanneer een spouw niet geschikt is voor na-isolatie of wanneer er een gevelrenovatie gepland is, kan EPS worden gebruikt voor gevelisolatie. Hierbij worden stijve EPS platen rechtstreeks op de buitenmuren bevestigd. De dikte van de platen kan worden gekozen om de gewenste isolatiewaarde te bereiken. Na het aanbrengen van de platen wordt de gevel afgewerkt met een nieuwe bekleding, zoals crepi, hout of steenstrips. Deze methode zorgt voor een aanzienlijke verbetering van de thermische schil van het gebouw.
Binnenmuurisolatie met voorzetwanden
Het isoleren van muren langs de binnenzijde is minder ideaal vanwege het verlies van bruikbare woonruimte, maar het is zeker mogelijk. Bij deze toepassing wordt EPS geplaatst tussen de bestaande muur en een verankerd rooster van hout of metaal, wat resulteert in een voorzetwand. Als afwerking wordt vaak een gyprocwand gebruikt. Hoewel dit de thermische prestaties verbetert, is het belangrijk om rekening te houden met het ruimteverlies.
Technische eigenschappen en prestaties
De populariteit van EPS komt niet alleen door de lage prijs, maar ook door de technische eigenschappen.
Isolatiewaarde en thermische geleiding
Zoals vermeld, ligt de lambda-waarde tussen 0,030 en 0,040 W/mK. In vergelijking met minerale wollen (zoals glaswol) hebben kunststof isolatiematerialen zoals EPS doorgaans een betere lambda-waarde. Dit betekent dat met een dunnere laag EPS eenzelfde isolatiewaarde kan worden bereikt als met een dikkere laag minerale wol, hoewel de exacte waarden afhankelijk zijn van het specifieke product.
Vochtbestendigheid
Een significant voordeel van EPS is dat het niet gevoelig is voor vocht. Het materiaal is waterdicht en zal zijn isolerende eigenschappen niet verliezen bij blootstelling aan vocht. Dit maakt het geschikt voor toepassingen waar vochtigheid een rol kan spelen, zoals in kruipruimtes of bij vloerisolatie, hoewel de focus hier ligt op wanden.
Duurzaamheid en levensduur
EPS wordt beschouwd als een duurzaam materiaal met een lange levensduur. Bronnen vermelden een levensduur van zeker 75 jaar. Daarnaast is het materiaal volledig recyclebaar zonder kwaliteitsverlies. Sommige merken bieden zelfs enkel gerecycleerd EPS aan. Het feit dat het tot vijf keer hergebruikt kan worden, draagt bij aan de milieuvriendelijkheid. Echter, er moet worden opgemerkt dat EPS niet biologisch afbreekbaar is en schadelijke stoffen kan afgeven bij verbranding, wat een nadeel vormt voor het milieu.
Verwerking en installatie
EPS is licht van gewicht en eenvoudig te versnijden, wat de verwerking vergemakkelijkt. Platen kunnen op maat gesneden worden, wat materiaalverlies minimaliseert. Ook korrels zijn eenvoudig te verwerken door ze in te blazen. Dit zorgt voor een relatief korte installatietijd, wat de totale kosten kan drukken.
Vergelijking met andere isolatiematerialen
Om een goede keuze te maken, is het nuttig om EPS te vergelijken met alternatieven.
EPS versus XPS
XPS (geëxtrudeerd polystyreen) is een andere kunststof isolatie. XPS is zwaarder en lastiger te recyclen dan EPS. Een voordeel van XPS is dat het beter bestand is tegen waterdamp, waardoor het geschikter kan zijn voor extreem vochtige ruimtes. Voor standaard wandisolatie buiten deze specifieke omstandigheden biedt EPS vaak een betere prijs-kwaliteitverhouding.
EPS versus PIR, PUR en resol
PIR (polyisocyanuraat), PUR (polyurethaan) en resol schuim zijn andere kunststof isolatiematerialen die een nog lagere lambda-waarde (dus betere isolatie per dikte-eenheid) kunnen hebben dan EPS. Dit betekent dat ze met een dunnere laag dezelfde isolatiewaarde kunnen bereiken, wat ruimtebesparend kan zijn. Echter, deze materialen zijn over het algemeen duurder dan EPS.
EPS versus glaswol
Glaswol (mineraalwol) is een veelgebruikt alternatief. Waar EPS scoort op het gebied van vochtbestendigheid, licht gewicht en lambda-waarde, heeft glaswol voordelen op het gebied van brandveiligheid en geluidsisolatie. Volgens de gegevens is glaswol beter als het gaat om geluidsisolatie of brandveiligheid. De keuze hangt dus af van de prioriteiten: thermische isolatie met een lage dikte en vochtbestendigheid (EPS) of brandveiligheid en akoestiek (glaswol).
Kostenoverwegingen
Hoewel de exacte prijzen kunnen variëren afhankelijk van de markt en de specifieke toepassing, bieden de bronnen enkele indicaties.
- Materiaalkosten: De kostprijs van EPS isolatieplaten wordt geschat op ongeveer €12 per vierkante meter per tien centimeter dikte.
- Spouwmuurisolatie: De richtprijs voor spouwmuurisolatie met EPS-parels ligt vanaf €20 per m² (exclusief btw, inclusief plaatsing).
- Gevelisolatie: Voor gevelisolatie met EPS en een afwerking (zoals crepi, hout of steenstrips) ligt de richtprijs vanaf €100 per m² (exclusief btw, inclusief plaatsing en afwerking).
De lage materiaalkosten en de eenvoudige verwerking maken EPS tot een van de goedkoopste manieren om een woning te isoleren.
Conclusie
EPS is een veelzijdig en efficiënt isolatiemateriaal voor wanden, dat een goede balans biedt tussen isolatiewaarde, kosten en verwerkingsgemak. Of het nu gaat om spouwmuurisolatie met parels, buitenmuurisolatie met platen of binnenzijde isolatie via voorzetwanden, EPS levert een significante bijdrage aan het minimaliseren van warmteverlies en het verhogen van het comfort. Hoewel het materiaal lichtgewicht is en eenvoudig te installeren, is het belangrijk om bij de keuze voor isolatie ook rekening te houden met factoren als brandveiligheid en geluidsisolatie, waar alternatieven zoals glaswol beter kunnen presteren. De lange levensduur en recycleerbaarheid maken het tot een duurzame optie, mits het correct wordt toegepast en afgevoerd.