Flexibele Houtvezelisolatie: Technische Eigenschappen, Toepassingen en Voordelen voor Duurzaam Bouwen

Flexibele houtvezelisolatie is een materiaal dat steeds vaker wordt toegepast in de moderne bouwsector, zowel bij renovaties als bij nieuwe constructies. Het materiaal onderscheidt zich door een combinatie van thermische prestaties, akoestische demping en ecologische verantwoordelijkheid. In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de eigenschappen, specificaties en toepassingen van flexibele houtvezelplaten, met name die onder de merknamen Naturheld Flex, Gutex Thermoflex en STEICO Flex op de markt worden gebracht. De informatie is gebaseerd op technische data en productbeschrijvingen van gespecialiseerde leveranciers.

Samenstelling en Duurzaamheidsprofiel

Flexibele houtvezelisolatie wordt vervaardigd uit hernieuwbare grondstoffen, met name houtvezels afkomstig uit de reststromen van zagerijen. Bij producten zoals Naturheld Flex zijn de houtvezels afkomstig van PEF-gecertificeerd hout uit bosgebieden in Beieren. Deze herkomst garandeert een verantwoord bosbeheer.

Een belangrijk ecologisch voordeel is de opname van CO2 tijdens de groei van de bomen. Tijdens de productie van de isolatieplaten wordt deze CO2 permanent gebonden in het materiaal, wat bijdraagt aan een klimaatneutrale productcyclus. De producten zijn volledig recyclebaar en vrij van gifstoffen. De focus op natuurlijke materialen sluit aan bij de opkomst van een regeneratieve bouwcultuur, waarin herstel en ecologisch verantwoorde materialen centraal staan.

Thermische en Akoestische Prestaties

De isolerende werking van houtvezelplaten berust op een combinatie van lage warmtegeleiding en hoge warmteopslagcapaciteit. De vezelstructuur zorgt voor een effectieve onderbreking van de warmtestroom.

Thermische prestaties

Houtvezelisolatie kenmerkt zich door een hoge warmtebuffering. Dit betekent dat gebouwen in de winter langer warm blijven en in de zomer koeler blijven. De dichtheid van het materiaal speelt hierbij een cruciale rol. STEICO Flex, bijvoorbeeld, heeft een densiteit van ongeveer 60 kg/m³. Deze dichtheid draagt bij aan een bijzonder grote warmte-opslagcapaciteit.

De isolatiewaarde wordt uitgedrukt in de Rd-waarde (thermische weerstand). Verschillende diktes leveren verschillende Rd-waarden op. De volgende specificaties zijn vermeld in de bronnen:

Naturheld Flex:
- 100 mm: Rd-waarde 2,78
- 120 mm: Rd-waarde 3,33
- 140 mm: Rd-waarde 3,89
- 160 mm: Rd-waarde 4,44
- 180 mm: Rd-waarde 5,00
STEICO Flex 036:
- Deze plaat heeft volgens de bronnen de laagste warmtegeleiding van alle beschikbare natuurlijke isolatiematerialen. De warmtegeleidingscoëfficiënt (Lambda-waarde) bedraagt 0.036 W/(m·K) (vermeld voor Naturheld Flex, wat overeenkomt met de aanduiding "036" bij STEICO).
STEICOflex 80 mm:
- Rd-waarde: 2.2

Akoestische prestaties

Naast thermische isolatie biedt flexibele houtvezelisolatie uitstekende geluidsisolatie. De fijne vezelstructuur en de densiteit van het materiaal zorgen ervoor dat geluidsgolven worden gebroken en de geluidsdruk wordt verzwakt. Dit maakt het materiaal geschikt voor toepassingen waar geluidsisolatie essentieel is, zoals scheidingswanden en vloeren.

Vochtregulatie en Binnenklimaat

Een uniek kenmerk van houtvezelisolatie is het vermogen om vocht te reguleren. De materialen zijn dampopen, wat betekent dat waterdamp van binnenuit door het materiaal kan migreren naar buiten. Dit voorkomt vochtophoping en condensatie in de constructie, wat essentieel is voor de bouwfysica en de levensduur van het gebouw.

Deze dampopen structuur draagt bij aan een gezond en comfortabel binnenklimaat. Doordat het materiaal vocht kan opnemen en weer afstaan, helpt het de relatieve luchtvochtigheid in de woning te stabiliseren. Hierdoor ontstaat een natuurlijke balans in temperatuur en vochtigheid, wat het wooncomfort verhoogt.

Verwerking en Gebruiksgemak

De term "flexibel" in de productnamen verwijst naar de verwerkingsmogelijkheden. De platen zijn stevig maar elastisch, waardoor ze klemvast passen in houten constructies. Dit verwerkingsgemak is een significant voordeel, zowel voor professionals als voor doe-het-zelvers.

Verwerkingseigenschappen:

Stofarm: De fijne vezelstructuur maakt de platen stofarm, wat de verwerking prettiger maakt.
Pasvorm: De flexibele structuur zorgt ervoor dat de platen perfect aansluiten op oneffenheden in houten constructies, zoals bij houtskeletbouw.
Snijden: De platen zijn eenvoudig op maat te snijden.
Klemmen: Door de veerkracht blijven de platen vaak klemvast zitten tussen regels of spanten, waardoor bevestigingsmiddelen soms beperkt kunnen worden ingezet.

Een specifiek aandachtspunt bij het verwerken van houtvezelisolatie in daken is het gebruik van dampfolie of klimaatfolie. Hoewel het materiaal dampopen is, kan het in bepaalde configuraties nodig zijn om een dampdichte laag toe te passen (zoals een rode dampdichte folie) om vochtproblemen te voorkomen, afhankelijk van de constructie en het klimaat.

Toepassingsgebieden

Flexibele houtvezelisolatie is veelzijdig inzetbaar. De bronnen noemen de volgende specifieke toepassingen:

Dakisolatie:
- Isolatie tussen dakspanten.
- Geschikt voor zowel hellende daken als platte daken (indien constructief mogelijk).
- Bij dubbel leggen (bijvoorbeeld 80 mm + 80 mm) kan een hogere Rd-waarde worden bereikt, geschikt voor dakeisen.
Wandisolatie:
- Isolatie van wanden in houtskeletbouw.
- Isolatie van scheidingswanden en tussenwanden.
- Isolatie op minerale ondergronden (mits de ondergrond geschikt is voor de verlijming of bevestiging).
Vloerisolatie:
- Isolatie van houten balkenvloeren.
- Isolatie van de bovenste verdiepingsvloer.
Installatielagen:
- De platen kunnen worden gebruikt als isolerende laag rondom installaties.

Specificaties en Afmetingen

De producten zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen en diktes om aan specifieke bouweisen te voldoen.

Merk	Afmeting (L x B)	Diktes	Rd-waarden (approximatie)
Naturheld Flex	1220 x 575 mm	30 mm t/m 300 mm	Varieert vanaf Rd 2,78 (100mm) t/m Rd 5,00 (180mm)
Gutex Thermoflex	1220 x 575 mm (vermoedelijk)	Niet gespecificeerd in bron	Niet gespecificeerd in bron
STEICO Flex 036	1220 x 575 mm (vermoedelijk)	100 mm (vermoedelijk)	Lambda 0.036
STEICOflex	1220 x 575 mm	80 mm	Rd 2.2

Let op: De exacte afmetingen kunnen per leverancier en productserie licht afwijken, maar 1220x575 mm komt frequent terug als standaardformaat.

Certificeringen en Labels

Bij de keuze voor isolatiemateriaal spelen certificeringen een belangrijke rol in de kwaliteitsborging.

PEF-Certificering: Naturheld Flex maakt gebruik van houtvezels afkomstig van PEF-gecertificeerd bosbeheer.
PEFC: STEICOflex vermeldt "PEFC Houtvezel".
KOMO-certificering: Bij Naturheld Flex wordt expliciet vermeld dat er geen KOMO-certificering aanwezig is. Dit is een belangrijk detail voor projecten waar specifieke keurmerken vereist zijn.
Ecocheque: Voor het STEICOflex product (80 mm) wordt vermeld dat het binnen de subsidie "lokale aanpak isolatie" valt en dat ecocheques geaccepteerd worden.

Kosten en Subsidie

Hoewel de bronnen geen directe prijslijsten geven, wordt verwezen naar de economische voordelen van het materiaal. Door de goede isolatiewaarden (zoals Rd 5.00 bij 180 mm Naturheld Flex) verlaagt het energieverbruik en de stookkosten.

Voor consumenten is het van belang te weten dat bepaalde producten in aanmerking kunnen komen voor subsidieregelingen. Het STEICOflex product valt expliciet binnen de subsidie "lokale aanpak isolatie". Dit maakt de aanschaf financieel aantrekkelijker.

Vergelijking van de Merken

Hoewel de bronnen niet direct een vergelijkingstabel bieden, kunnen we op basis van de gegevens de volgende kenmerken onderscheiden:

Naturheld Flex: Valideert de prestaties met concrete Rd-waarden voor diverse diktes (tot 300 mm). Benadrukt het ontbreken van KOMO-certificering. Biedt een breed toepassingsgebied.
Gutex Thermoflex: Legt de nadruk op de "fijne vezelstructuur" en het stofarme karakter. Wordt gepositioneerd als comfortabel en efficiënt met hoge thermische prestaties.
STEICO Flex: Claimt de laagste warmtegeleiding (Lambda 0.036) onder natuurlijke materialen. Benadrukt de dampopen constructie en de hoge warmte-opslagcapaciteit door een densiteit van ca. 60 kg/m³.
STEICOflex: Wordt specifiek genoemd met een Rd-waarde van 2.2 bij 80 mm dikte. Is geschikt voor universeel gebruik en valt onder de subsidie.

Conclusie

Flexibele houtvezelisolatie biedt een uitgebreid pakket aan voordelen voor de bouwsector. Het combineert hoge thermische prestaties (tot Rd 5.00) met akoestisch comfort en een dampopen structuur die bijdraagt aan een gezond binnenklimaat. De verwerkingsgemakken, zoals de flexibiliteit en het stofarme karakter, maken het materiaal geschikt voor zowel professionele toepassingen in houtskeletbouw als voor doe-het-zelf projecten.

De ecologische voordelen, zoals de CO2-binding en het gebruik van hernieuwbare grondstoffen (PEF-gecertificeerd hout), spelen een steeds wichtigere rol in de keuze voor bouwmaterialen. Hoewel er verschillen zijn in certificering (bijv. het ontbreken van KOMO bij Naturheld Flex) en dichtheid, bieden de diverse merken een breed spectrum aan oplossingen voor dak-, wand- en vloerisolatie. De mogelijkheid van subsidie (zoals bij STEICOflex) maakt de overstap op deze duurzame isolatievorm extra aantrekkelijk.