Schapenwol isolatie is een natuurlijk en duurzaam isolatiemateriaal dat steeds vaker wordt toegepast in de bouw- en renovatiesector. Gemaakt van de wol van schapen, biedt dit materiaal een ecologisch alternatief voor kunstmatige isolatiematerialen zoals PUR, PIR en EPS. De vezels van schapenvacht hebben een unieke structuur die warmte goed vasthoudt en vocht kan reguleren zonder dat de isolerende werking verliest. In dit artikel worden de eigenschappen, voordelen, nadelen, technische specificaties en toepassingen van schapenwol isolatie uiteengezet op basis van beschikbare bronnen.
Wat is Schapenwol Isolatie?
Schapenwol isolatie wordt vervaardigd door wol van geschoren schapen te wassen, te reinigen en te behandelen tegen motten. Vervolgens wordt de wol samengeperst tot isolatiematten, platen of vlokken. Soms wordt een bindmiddel toegevoegd om de structuur te versterken. Het eindproduct is duurzaam, flexibel en vochtregulerend. Het is een biobased isolatiemateriaal, wat betekent dat het bestaat uit bijna 100% natuurlijke stoffen.
Schapenwol isolatie wordt vaak geproduceerd onder merknamen zoals ISOLENA, waarbij de verwerking in Oostenrijk plaatsvindt. Het materiaal is specifiek afkomstig van levende schapen om de hoge kwaliteitseisen te waarborgen. Alleen schapenwol blijft het blijvend elastische, volumineuze en levendige materiaal dat nodig is om zijn taken als isolatiemateriaal te vervullen.
Toepassingen van Schapenwol Isolatie
Schapenwol isolatie kan worden gebruikt voor het isoleren van diverse onderdelen van een woning. Omdat het een ecologisch en biobased materiaal is, kiezen steeds meer Nederlanders ervoor om hun huis te isoleren met schapenwol platen. Populaire toepassingen zijn:
- Dakisolatie: Zowel voor hellende als platte daken kan schapenwol dakisolatie worden gebruikt als thermische en akoestische isolatie. Het wordt vaak op zolders gebruikt.
- Muurisolatie: Schapenwol muurisolatie kan in de spouw of aan de binnenkant van een muur worden aangebracht. Dit helpt warmte beter in huis te houden, waardoor energiekosten lager worden.
- Vloerisolatie: Door schapenwol vloerisolatie onder houten vloeren te plaatsen, wordt de warmte beter vastgehouden en geluid gedempt.
- Houtskeletbouw: Schapenwol wordt ook vaak gebruikt bij de isolatie van houtskeletbouw.
Voor verticale toepassingen is een regelwerk nodig waarop het bevestigd kan worden, aangezien het materiaal van zichzelf onvoldoende stijf is. De isolatie is makkelijk te verwerken; de wol is makkelijk op maat te maken door te snijden of met de hand te scheuren.
Technische Eigenschappen en Prestaties
De prestaties van isolatiemateriaal worden bepaald door diverse technische eigenschappen. Hieronder volgen de specificaties van schapenwol isolatie op basis van de beschikbare data.
Thermische Isolatie (Lambda- en Rd-waarde)
De warmtegeleidingscoëfficiënt (lambdawaarde) van schapenwol ligt tussen 0.035 en 0.039 W/mK. Hoe lager deze waarde, hoe beter het isoleert. De Rd-waarde (thermische weerstand) van schapenwol isolatie ligt gemiddeld tussen 1,43 m²K/W en 5,71 m²K/W. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter de isolatie. Hoewel schapenwol niet het isolatiemateriaal is met de allerlaagste lambda-waarde, biedt het voordelen zoals vochtregulatie, een lange levensduur en een ecologisch karakter. Door de juiste dikte te kiezen, kan een hoge Rd-waarde worden bereikt.
Akoestische Isolatie
Door de verschillende vezeldiktes van de wolvezel heeft schapenwol zeer goede geluidsabsorberende eigenschappen. Dit maakt het geschikt voor akoestische optimalisaties. De akoestische producten worden steeds vaker gebruikt door architecten, bouwkundigen en aannemers voor kleuterscholen en scholen, kantoorgebouwen, vergaderzalen en particuliere woningen.
Vochtregulatie en Luchtzuivering
Schapenwol heeft het vermogen om vocht te reguleren. Het kan meer dan 40-50% van zijn eigen gewicht aan water opnemen zonder de isolerende prestaties te tasten. Dit vermogen reduceert het risico op vocht en schimmel. Daarnaast heeft schapenwol een luchtzuiverende werking. Het is wetenschappelijk bewezen dat keratine, een dierlijk eiwit dat in grote getale in schapenwol aanwezig is, schadelijke gassen zoals radon, stikstofdioxide of formaldehyde uit de lucht kan opnemen. Door schapenwol isolatie toe te passen in de woning kan het percentage aan vluchtige schadelijke gassen met 50% verminderd worden.
Brandveiligheid
De brandklasse van schapenwol isolatie is B2-E. Bij brand zal het materiaal alleen verkolen en de vlammen niet verder verspreiden. De lagen met een dichte structuur zijn van zichzelf brandvertragend. In de classificatie van brandbaarheid (waar A onbrandbaar is en F heel brandbaar), valt schapenwol in klasse B2-E.
Duurzaamheid en Gezondheid
Schapenwol is een hernieuwbare grondstof en volledig recyclebaar. Na gebruik is het volledig composteerbaar. ISOLENA schapenwol is de enige schapenwolisolatie die 100% in de natuurlijke kringloop integreert. Het materiaal heeft een lage milieubelasting en draagt bij aan een gezonde binnenlucht in huis. In tegenstelling tot andere soorten isolatiematerialen irriteert schapenwol niet voor de huid of voor de longen. Beschermende kleding of een stofmasker is niet nodig tijdens de verwerking. Het veroorzaakt geen irritatie aan ogen, huid en luchtwegen. Een wolvezel is bovendien sterker is dan staal van dezelfde dikte.
Kostenoverzicht
Schapenwol isolatie is over het algemeen duurder dan isolatie met materialen zoals glaswol en EPS. De gemiddelde kosten voor isolatieplaten van schapenwol van 60 mm dik liggen tussen €25 en €80 per vierkante meter. Schapenwol is duurder dan andere (natuurlijke) soorten isolatiematerialen.
| Specificatie | Waarde / Beschrijving |
|---|---|
| Gemiddelde prijs (60 mm dik) | €25 – €80 per m² |
| Vergelijking | Duurder dan glaswol en EPS |
| Toepassing | Dak, muur, vloer, houtskeletbouw |
Voor- en Nadelen
Op basis van de bronnen kunnen de volgende voor- en nadelen worden geïdentificeerd:
Voordelen: * Hoge thermische isolatiewaarde * Goede vochtregulatie * Luchtzuiverende werking * Biobased isolatiemateriaal * Veroorzaakt geen irritatie aan ogen, huid en luchtwegen * Schapenwol heeft een lange levensduur * Effectieve akoestische isolatie * Makkelijk te verwerken (snijden of scheuren) * Brandvertragend (verkoolt bij brand)
Nadelen: * Duurder dan isolatie met o.a. glaswol en EPS * Behandeling tegen motten nodig (in verwerkingsfase) * Minder geschikt bij extreme temperaturen (volgens één bron) * Voor verticale toepassing is een regelwerk nodig
Conclusie
Schapenwol isolatie presenteert zich als een hoogwaardig, natuurlijk isolatiemateriaal met diverse voordelen voor thermische en akoestische isolatie. De materiaaleigenschappen, zoals vochtregulatie en luchtzuivering, bieden meerwaarde voor het binnenklimaat. Hoewel de initiële aanschafprijs hoger ligt dan bij synthetische alternatieven, wegen de ecologische voordelen en de gezondheidsaspecten voor veel toepassingen op tegen de kosten. De verwerkingsgemakken maken het ook geschikt voor doe-het-zelf projecten, mits rekening wordt gehouden met de benodigde ondersteuning voor verticale toepassingen.