Inleiding
Geluidsoverlast is een veelvoorkomend probleem in zowel woningen als utiliteitsgebouwen. Het isoleren van muren, vloeren en plafonds is essentieel om akoestisch comfort te waarborgen. Binnen de bouwsector is er een breed aanbod aan isolatiematerialen met een dikte van 4 cm (40 mm). Deze dikte vormt een interessant segment, omdat het vaak voldoende is voor aanzienlijke geluidsreductie zonder te veel ruimte in te nemen. Dit artikel analyseert de beschikbare bronnen om een overzicht te geven van de materialen, eigenschappen en toepassingen van 4 cm dikke geluidsisolatieplaten.
Materialen en Samenstelling
Uit de beschikbare gegevens blijkt dat 4 cm isolatie verkrijgbaar is in diverse materialen, elk met specifieke eigenschappen. De belangrijkste materialen zijn samengevat in onderstaande tabel.
| Materiaal | Type | Dikte | Dichtheid | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Katoenvezels | Recycled textiel (Métisse) | 4,5 cm | Niet gespecificeerd | Gamma |
| Polystyreen (EPS) | Geperst vlokkenschuim (Polypress) | 4 cm | Variërend (o.a. 200 kg/m³, 240 kg/m³, 300 kg/m³) | Polypress, Geluidsisolatiewinkel |
| Gipsvezel + Polypress | Composietplaat (Polygips) | 4 cm (2 cm gips + 2 cm schuim) | Plaatgewicht ca. 26 kg (per 0,75 m²) | Polypress |
| EPS, PIR, XPS | Kunststof platen | 4 cm | Variërend | Sleiderink |
Natuurlijke Isolatie: Katoen
Een opvallend materiaal is de isolatieplaat gemaakt van gerecyclede katoenvezels. Deze platen hebben een dikte van 4,5 cm en bestaan voor 90% uit hergebruikte katoenvezels (zoals oude spijkerbroeken). Het materiaal is gecertificeerd met milieulabel A+. Hoewel de primaire functie geluidsisolatie is (met een absorptie tot 95%), draagt het ook beperkt bij aan thermisch comfort. De bron benadrukt dat dit materiaal vooral geschikt is voor akoestiek en minder als hoofdisolatie voor warmte.
Kunststoffen: EPS en Polypress
EPS (geëxpandeerd polystyreen) en Polypress (geperst vlokkenschuim) zijn veelgebruikte materialen voor geluidsisolatie. Deze materialen zijn verkrijgbaar in platen van 4 cm dik. Polypress is verkrijgbaar in verschillende densiteiten, waaronder 200 kg/m³, 240 kg/m³ en 300 kg/m³. De productomschrijvingen geven aan dat deze platen geschikt zijn voor muren, plafonds en vloeren om zowel contactgeluid als luchtgeluid tegen te houden. Een specifieke variant, EPS polystyreen, is verkrijgbaar in platen van 100x200 cm.
Composietplaten: Gipsvezel en Polypress
Voor vloerisolatie is er een specifieke samenstelling beschikbaar: Polygips geluidsisolatieplaten. Deze platen bestaan uit twee lagen gipsvezel (elk 2 cm) met daartussen een 2 cm dikke laag polypress. De totale dikte is hiermee 40 mm. Deze platen zijn voorzien van een liplas verbinding voor eenvoudige verwerking op zowel houten als betonnen ondervloeren. Ze zijn met name geschikt voor verdiepingsvloeren en zoldervloeren. Een belangrijk detail is het gewicht; deze platen wegen ongeveer 26 kilo per stuk (bij een afmeting van 1500x500 mm, wat 0,75 m² beslaat).
Toepassingsgebieden
De bronnen specificeren diverse toepassingsmogelijkheden voor deze 4 cm dikke isolatie. De geschiktheid hangt af van het materiaaltype.
Wanden en Muren:
- Zowel het katoen als het Polypress is geschikt voor het isoleren van muren. Dit kan door middel van voorzetwanden of het vullen van spouwmuren.
- Doel is het tegenhouden van geluid van buren (contactgeluid) en spraak (luchtgeluid).
Vloeren:
- De Polygips platen zijn specifiek ontwikkeld voor vloertoepassingen.
- Ze kunnen worden toegepast op houten en betonnen vloeren, inclusief verdiepingsvloeren en zoldervloeren.
- Ook andere 4 cm isolatie (zoals PIR, XPS, EPS) is volgens Sleiderink geschikt voor vloeren.
Plafonds:
- Het katoen en Polypress zijn beide vermeld als geschikt voor plafondtoepassingen. Dit is vaak nodig om contactgeluid van bovenliggende ruimtes te dempen.
Technische Specificaties en Prestaties
De prestaties van isolatiematerialen worden vaak beoordeeld op hun geluidsabsorptie en isolatiewaarde.
- Geluidsabsorptie:
- De katoenplaten claimen tot 95% van het geluid te absorberen. Dit duidt op een hoge mate van geluidsabsorptie, wat vooral effectief is tegen nagalm en luchtgeluid.
- Polypress wordt aangeprezen als "geluidsdicht" tegen contact- en luchtgeluid.
- Isolatiewaarde (Rd):
- De katoenplaten hebben een gespecificeerde Rd-waarde van 1,15 m²K/W (bij 4,5 cm dikte).
- Voor de overige materialen (EPS, Polypress, Polygips) worden in de gegeven bronnen geen specifieke Rd- of Rc-waarden genoemd. Sleiderink meldt dat er gefilterd kan worden op isolatiewaarde, maar geeft geen concrete waarden voor de 4 cm platen.
- Dichtheid:
- Polypress is verkrijgbaar in dichtheden van 200 kg/m³ tot 300 kg/m³. Een hogere dichtheid gaat vaak gepaard met betere geluidsdemping, met name voor contactgeluid (massa-regel).
Praktische Overwegingen
Bij de keuze voor 4 cm isolatie zijn er enkele praktische aspecten om rekening mee te houden, gebaseerd op de bronnen.
- Gewicht:
- De Polygips platen zijn aanzienlijk zwaar (ca. 26 kg per plaat van 0,75 m²). Dit vereist voldoende draagkracht van de ondervloer en is zwaarder te verwerken dan lichtere materialen.
- EPS en katoen zijn over het algemeen lichter, hoewel de exacte dichtheid van het katoen niet is gespecificeerd.
- Verwerking:
- De Polygips platen hebben een liplas verbinding, wat de plaatsing op vloeren vergemakkelijkt.
- Polypress platen zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen (o.a. 100x100 cm, 100x54 cm), sommige specifiek ontworpen om tussen standaard gipsplaten en rachels (6 cm) te passen.
- Milieu-impact:
- De katoenisolatie onderscheidt zich door het gebruik van gerecyclede materialen en het milieulabel A+.
- Beschikbaarheid:
- De bronnen geven aan dat Polypress platen "ruim op voorraad" zijn.
- De Polygips platen worden op bestelling gemaakt met een levertijd van ongeveer 4 dagen en hebben een minimale afname van 10 stuks.
- EPS polystyreen wordt soms alleen in grotere partijen verkocht (bijv. 12 platen, 24 m²).
Conclusie
De analyse van de bronnen toont aan dat 4 cm dikke isolatieplaten een breed toepasbare oplossing bieden voor geluidsisolatie in woningen en bedrijfsruimtes. Er is een duidelijk onderscheid te maken tussen materialen op basis van natuurlijke vezels (katoen) en synthetische materialen (EPS, Polypress, gipscomposieten).
Katoenplaten bieden een milieuvriendelijke optie met uitstekende akoestische absorptie, hoewel hun thermische bijdrage beperkt is. Kunststoffen zoals Polypress bieden een breed spectrum aan dichtheden, wat helpt bij het afstemmen op specifieke geluidsproblemen, variërend van luchtgeluid tot contactgeluid. De Polygips platen vormen een specifieke oplossing voor vloeren, waarbij de combinatie van gips (massa) en schuim (demping) effectief is, mits rekening wordt gehouden met het hogere gewicht.
Voor bouwprofessionals en doe-het-zelvers is het essentieel om de keuze voor een specifiek materiaal af te stemmen op de te isoleren constructie (wand, vloer of plafond) en de aard van de geluidsoverlast. De bronnen benadrukken dat het assortiment voldoende keuze biedt in materialen (EPS, PIR, XPS, katoen, composiet) en afmetingen om voor vrijwel elke situatie een passende oplossing te vinden.