Inleiding
In de zoektocht naar duurzame en milieuvriendelijke bouwmaterialen wint gerecycled katoen als isolatiemateriaal aan populariteit. Dit materiaal, geproduceerd uit afgedankte textielproducten zoals kleding, biedt een ecologisch verantwoord alternatief voor traditionele isolatiematerialen. Naast de gunstige milieu-impact onderscheidt katoenisolatie zich door zijn uitstekende thermische en akoestische eigenschappen, evenals zijn vermogen om vocht te reguleren. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van gerecyclede katoenisolatie, gebaseerd op de beschikbare marktgegevens. We bespreken de samenstelling, de isolatiewaarden, de diverse toepassingsmogelijkheden en een gedetailleerde analyse van de prijzen per vierkante meter voor diverse diktes en merken in het jaar 2025. Tevens wordt er aandacht besteed aan de beschikbare subsidies en de voor- en nadelen van dit materiaal voor zowel de doe-het-zelver als de professional.
Wat is Katoen Isolatie?
Katoen isolatie is een isolatiemateriaal dat bestaat uit gerecyclede katoenvezels. De productie begint met het inzamelen en sorteren van tweedehands kleding en ander textiel. Een significant deel van de ingezamelde kleding kan niet opnieuw als kleding worden gebruikt; dit materiaal zou anders op de vuilnisbelt belanden. In plaats daarvan wordt het verwerkt tot een hoogwaardig isolatieproduct.
Het productieproces houdt in dat de textielvezels worden verhit tot 100 graden Celsius en worden gesmolten tot een isolatiedeken. Omdat de kleine vezels van de oude kleding van nature niet genoeg hechten, wordt er een bindend vezel van polyester toegevoegd. Hierdoor ontstaat een stevig, doch flexibel isolatieproduct.
Hoewel de term "katoen isolatie" suggereert dat het materiaal volledig uit katoen bestaat, wordt in sommige bronnen ook gesteld dat katoen isolatie een afgeleide is van minerale wol, waarbij de vezelstructuur vergelijkbaar is. Echter, de primaire grondstof blijft gerecycled textiel. De populariteit van katoenisolatie wordt verder gedreven door het feit dat het een "biobased" materiaal is, wat perfect past binnen de filosofie van ecologisch bouwen.
Isolatiewaarden en Technische Specificaties
De effectiviteit van een isolatiemateriaal wordt bepaald door zijn isolatiewaarde. Bij katoen isolatie zijn er twee cruciale meeteenheden: de Rd-waarde en de lambda-waarde.
De Rd-waarde en Dikte
De Rd-waarde (Thermische Weerstand) meet de isolerende capaciteit. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter het materiaal warmte vasthoudt. De bronnen geven een breed scala aan Rd-waarden aan, afhankelijk van de dikte van het materiaal.
Een overzicht van de beschikbare diktes en bijbehorende Rd-waarden op basis van de productinformatie (merk Métisse): * 50 mm dikte: Rd-waarde van 1.25 m²K/W * 60 mm dikte: Rd-waarde van 1.50 m²K/W * 80 mm dikte: Rd-waarde van 2.05 m²K/W * 100 mm dikte: Rd-waarde van 2.55 m²K/W * 120 mm dikte: Rd-waarde van 3.05 m²K/W * 145 mm dikte: Rd-waarde van 3.70 m²K/W * 200 mm dikte: Rd-waarde van 5.10 m²K/W
Andere bronnen specificeren dat de gemiddelde Rd-waarde voor katoen isolatie varieert tussen 1.35 m²K/W en 5.40 m²K/W. Dit bevestigt dat door te kiezen voor een dikkere plaat of deken, de isolerende prestatie aanzienlijk toeneemt.
De Lambda-waarde (λ)
De lambda-waarde geeft de warmtegeleidbaarheid aan. Hier geldt: hoe lager, hoe beter. De bronnen vermelden dat de lambda-waarde van katoen isolatie gemiddeld ligt tussen 0.037 en 0.042 W/mK. Dit wordt in de branche als een goede waarde beschouwd voor een natuurlijk isolatiemateriaal. In vergelijking met synthetische materialen zoals PUR of PIR (die vaak waarden onder de 0.024 W/mK hebben), is de lambda-waarde van katoen iets hoger. Dit betekent dat om dezelfde isolatiewaarde te bereiken, katoen vaak in een dikkere laag moet worden aangebracht dan synthetische alternatieven.
Prijzen van Katoen Isolatie in 2025
De kosten voor katoen isolatie variëren sterk op basis van het merk, het type (platen, dekens, of korrels), en vooral de dikte van het materiaal. Hieronder volgt een gedetailleerde prijsanalyse exclusief installatiekosten.
Prijsanalyse per Merk en Dikte
Op basis van de marktgegevens zijn er twee dominante merken te onderscheiden: Métisse en Pavatextil. De prijzen variëren van ongeveer €6 per m² voor dunne platen tot €33 per m² voor zeer dikke panelen.
Overzicht 1: Métisse Isolatieprijzen (excl. BTW en plaatsing) Dit merk biedt diverse varianten, waaronder de "PM" (plaat/mat) en "PRT" (plaat/rol) series.
| Dikte | Type | Rd-waarde | Prijs per m² |
|---|---|---|---|
| 20 mm | PMA Plaat | 0.50 | €6,15 |
| 45 mm | PMA Plaat | 1.15 | €13,75 |
| 50 mm | PM Dekens | 1.25 | €8,22 |
| 60 mm | PM Dekens | 1.50 | €9,88 |
| 80 mm | PM Dekens | 2.05 | €13,19 |
| 100 mm | PM / PRT | 2.55 | €13,75 - €16,51 |
| 120 mm | PM / PRT | 3.05 | €16,51 - €19,27 |
| 145 mm | PM / PRT | 3.70 | €20,66 - €23,42 |
| 200 mm | PM | 5.10 | €33,08 |
Overzicht 2: Pavatextil Isolatieprijzen (excl. BTW en plaatsing) Pavatextil is een ander prominent merk in de ecologische bouwsector.
| Dikte | Type | Prijs per m² |
|---|---|---|
| 120 mm | Pavatextil P | €12 - €16 |
| 160 mm | Pavatextil P | €20 - €25 |
| 200 mm | Pavatextil P | €25 - €28 |
Gemiddelde Kosten
Voor een algemene inschatting wordt vermeld dat de prijzen voor katoenplaten (Métisse of Pavatextil) gemiddeld liggen tussen de €15 en €25 per vierkante meter. Echter, zoals de tabellen laten zien, kan de prijs voor dunnere platen (zoals 50mm) significant lager liggen (rond de €8 - €15), terwijl hoogwaardige, dikke isolatie (200mm) kan oplopen tot €33 per m².
Toepassingen en Installatie
Katoen isolatie is veelzijdig inzetbaar, maar de geschiktheid hangt af van de specifieke vorm (dekens, platen of losse vezels) en de locatie.
Geschikte Oppervlakken
- Muren en Spouwmuren: Katoen is bijzonder geschikt voor muurisolatie. Voor spouwmuren of moeilijk bereikbare kieren worden losse katoenvezels gebruikt. Deze worden met een speciale machine in de holle ruimtes geblazen, wat koudebruggen voorkomt.
- Daken en Plafonds: De katoen dekens zijn ideaal voor het isoleren van daken en plafonds. Het materiaal is flexibel en makkelijk op maat te snijden.
- Geluidsisolatie: Naast thermische isolatie biedt katoen een uitstekende geluidsabsorptie. Dit maakt het een ideale keuze voor kamers waar akoestiek belangrijk is, zoals thuisbioscopen, studeerkamers of tussenwoningen.
Minder Geschikte Toepassingen
Hoewel katoen vochtregulerend werkt, is het in vochtige ruimtes (zoals badkamers of kelders) raadzaam om andere materialen te overwegen. Ook wordt vermeld dat katoen dekens minder geschikt zijn voor vloerisolatie in vergelijking met platen of inblaasmateriaal, hoewel het wel kan worden toegepast.
Installatie (Doe-het-zelf vs. Specialist)
- Doe-het-zelf: Katoen rollen en platen zijn relatief makkelijk te verwerken. Ze zijn licht van gewicht en kunnen eenvoudig op maat worden gesneden. Dit maakt het een aantrekkelijke optie voor de doe-het-zelver.
- Specialist: Voor het isoleren van spouwmuren met losse vezels is een specialist vereist. Dit proces kan niet zelf worden uitgevoerd. Ook het aanbrengen van subsidie kan door een isolatiespecialist worden afgehandeld.
Duurzaamheid, Brandveiligheid en Subsidies
Naast de prijs en prestatie spelen duurzaamheid en overheidssteun een belangrijke rol in de keuze voor katoen.
Milieu-impact en Brandveiligheid
Het hergebruik van textielafval zorgt voor een aanzienlijke verlaging van de ecologische voetafdruk. Echter, omdat katoen van nature brandbaar is, wordt het behandeld met brandvertragende middelen. Volgens de bronnen voldoet katoen isolatie hiermee aan de Europese brandveiligheidsnormen.
Subsidie (ISDE)
Om de overstap op duurzame isolatie te stimuleren, is er in 2025 de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE). De hoogte van de subsidie hangt af van de toepassing: * Vloerisolatie: € 5,50 per m². * Gevelisolatie: € 20,25 per m².
Deze subsidies kunnen de totale kosten van een katoen isolatieproject aanzienlijk verlagen.
Conclusie
Gerecyclede katoen isolatie vormt een uitstekend alternatief voor traditionele isolatiematerialen, vooral voor bewoners die waarde hechten aan duurzaamheid en een gezond binnenklimaat. Met isolatiewaarden (Rd-waarden) die oplopen tot 5.10 m²K/W bij een dikte van 200mm, biedt het materiaal goede thermische prestaties. Hoewel de lambda-waarde (0.037 - 0.042 W/mK) iets minder efficiënt is dan synthetische schuimen, compenseert de uitstekende geluidsisolatie en vochtregulering dit voor veel toepassingen.
De prijzen in 2025 variëren van €8 tot €33 per m², afhankelijk van merk en dikte. Hiermee is het, zeker wanneer rekening wordt gehouden met de ISDE-subsidie, een concurrerende optie op de markt. Het materiaal is bij uitstek geschikt voor muren en daken, en met name de merken Métisse en Pavatextil bieden een breed scala aan producten voor zowel de professional als de doe-het-zelver.