Het isoleren van de gevel van een flatgebouw is een cruciale stap in het verbeteren van de energie-efficiëntie en het wooncomfort. Vooral oudere flatgebouwen, vaak gebouwd met panelen of bakstenen muren zonder moderne isolatie, ondervinden aanzienlijke warmteverliezen via de buitenmuren. Dit leidt tot hogere stookkosten en koude oppervlakken die kunnen bijdragen aan vochtproblemen en schimmelvorming. Het aanbrengen van isolatie aan de buitenzijde van de woning, met name door het gebruik van gevelplaten, biedt hier een effectieve oplossing. Deze aanpak is niet alleen efficiënter dan het isoleren van binnenzijde, maar zorgt ook voor een vernieuwde uitstraling van het gebouw. In dit artikel bespreken we de materialen, methoden en aandachtspunten voor het isoleren van de gevel van flatgebouwen, met specifieke aandacht voor de afwerking met gevelplaten.
De Keuze voor Buitenzijde Isolatie
Bij het isoleren van een woning of flatgebouw is de locatie van de isolatie bepalend voor het rendement. Volgens de beschikbare literatuur is het isoleren aan de buitenzijde de meest efficiënte manier. Hierbij wordt de constructie van de woning aan de koude kant geïsoleerd, waardoor de woning de warmte optimaal kan vasthouden en er geen woonoppervlak verloren gaat, wat bij binnenisolatie wel het geval is.
Voor platte daken wordt over het algemeen aangeraden om deze aan de buitenzijde te isoleren. Alleen wanneer dit niet mogelijk is, wordt uitgeweken naar isolatie aan de binnenzijde. Dit principe geldt ook voor de gevel. Door de gevel van buitenaf te isoleren, worden koudebruggen geminimaliseerd en wordt de thermische schil van het gebouw continu beschermd.
Materialen voor Gevelisolatie
De keuze van het isolatiemateriaal is afhankelijk van de specifieke situatie, het budget en de gewenste afwerking. Uit de bronnen komen diverse materialen naar voren die geschikt zijn voor het isoleren van flatgebouwen.
Harde Isolatieplaten
Voor het isoleren van de buitenmuur wordt vaak gebruik gemaakt van harde isolatieplaten. Een genoemd voorbeeld is Neopor. Deze platen worden direct tegen de buitenkant van de muur geplaatst. Harde platen bieden stevigheid en zijn goed te verwerken onder een nieuwe gevelbeplating of pleisterlaag.
Andere materialen die genoemd worden voor de isolatie van flatgevels zijn: * Piepschuim (Polystyreen): Een licht en effectief isolatiemateriaal. * Gipsplaten: Deze kunnen in combinatie met andere materialen worden gebruikt, vaak voor de binnenzijde, maar in specifieke systemen ook als onderdeel van de buitengevel. * PIR renovatieplaten: Deze worden specifiek genoemd als ideaal voor schuine daken, maar de eigenschappen (hoge isolatiewaarde bij geringe dikte) maken ze ook relevant voor geveltoepassingen. * Penofol: Een meerlagig materiaal op basis van aluminiumfolie en geëxpandeerd polyethyleen. Het heeft een kleine dikte maar vertoont goede thermische isolatie-eigenschappen en waterdichtheid. Wanneer Penofol wordt gecombineerd met gipsplaat, kunnen goede prestaties worden bereikt zonder veel ruimte in te nemen. * Minerale wol (basaltvariënteit/stenen wol): Dit materiaal is geschikt voor het isoleren van paneelhuizen van binnenuit, maar vanwege de vochtbestendigheid en warmtebestendigheid kan het ook relevant zijn voor specifieke toepassingen, hoewel de bronnen dit vooral noemen in de context van binnenisolatie.
Voor isolatie onder het maaiveld of in vochtige zones wordt het gebruik van XPS isolatieplaten of het insmeren met bitumenpasta voor waterdichtheid geadviseerd wanneer er met Neopor wordt gewerkt.
Methoden voor het Isoleren van de Gevel
Er zijn verschillende methoden om de gevel van een flatgebouw te isoleren, variërend van het aanbrengen van isolatieplaten tot het opnieuw opbouwen van de gevel.
Natte Methode vs. Droge Methode
In de context van gevelplaten wordt onderscheid gemaakt tussen natte en droge methoden. * Natte methode: Hierbij wordt uiteindelijk een combinatie van mortel en sierpleister aangebracht over de isolatielaag. * Droge methode: Bij deze methode, die in Nederland veelvuldig wordt toegepast bij het na-isoleren van woningen, wordt er aan de buitenkant van de gevel isolatie aangebracht en daar overheen nieuwe gevelbeplating. Dit is de methode die vaak wordt geassocieerd met het werken met gevelplaten.
Spouwmuurisolatie
Bij bestaande bouw wordt vaak gekozen voor spouwmuurisolatie. Hierbij wordt isolatiemateriaal in de holle ruimte (spouw) tussen de binnen- en buitenmuur geblazen. Dit kan door middel van inblaas isolatie. Een meer arbeidsintensieve manier is het (deels) afbreken van de buitenmuur, waarna spouwplaten worden geplaatst, waarna de buitengevel opnieuw wordt gerealiseerd.
Droge Gevelisolatie met Platen
Deze methode is populair vanwege de snelheid van uitvoering en de mogelijkheid om de gevel een volledig nieuwe uitstraling te geven. Het proces ziet er als volgt uit:
- Voorbereiding van de Ondergrond: De originele muur moet voldoende stevig zijn om de nieuwe isolatieconstructie te dragen. Gaten en oneffenheden moeten worden gerepareerd voor een vlakke ondergrond. Cruciaal is dat de constructie volledig droog is voordat de isolatie wordt geplaatst.
- Plaatsing van Isolatieplaten: De harde isolatieplaten (zoals Neopor) worden op de muur bevestigd. Dit gebeurt doorgaans met een combinatie van mortellijm en isolatieslagpluggen.
- Mortellijm: De platen worden volvlakkig ingesmeerd met mortellijm, bij voorkeur met een lijmkam van 12mm.
- Pluggen: Naast de lijm worden per vierkante meter ongeveer 5 isolatieslagpluggen gebruikt. Er wordt één plug in elke hoek geplaatst en één in het midden.
- Ventilatiespouw: Een essentieel onderdeel van droge gevelisolatie is het aanleggen van een ventilatieruimte. Tussen de isolatie en de uiteindelijke gevelbeplaring dient een spouw van minstens 2 cm aanwezig te zijn. Deze spouw is noodzakelijk omdat het bij droge gevelisolatie moeilijk is om een volledig lekvrij resultaat te garanderen. Via deze spouw kan eventueel binnengedrongen vocht verdampen en afgevoerd worden.
- Afwerking: Na de isolatie en de ventilatiespouw kunnen de gevelplaten worden aangebracht. Deze platen zijn vaak al voorzien van een afwerking (zoals sierpleister) of dienen als drager voor een latere afwerking.
Voordelen van Gevelplaten met Isolatie
Het gebruik van gevelplaten in combinatie met isolatie biedt diverse voordelen, zowel technisch als economisch.
- Energiebesparing: Door het isoleren van de grote oppervlakte van de buitengevel wordt een forse besparing op energiekosten gerealiseerd. Veel woningen van 30 jaar of ouder verliezen relatief veel warmte via de gevel, waardoor bijstoken noodzakelijk is.
- Waardevermeerdering: Een vernieuwde gevel zorgt ervoor dat de woning in waarde stijgt.
- Bescherming: De nieuwe gevel beschermt de woning tegen vorst en vocht.
- Weerbestendigheid en Geluidsisolatie: Moderne gevelplaten zijn bestendig tegen alle weersomstandigheden en bieden tevens geluidsisolatie.
- Duurzaamheid: Leveranciers bieden vaak langdurige garanties, tot wel 40 jaar op gevelplaten met isolatie.
- Comfort: De muren zullen niet langer koud aanvoelen, en condensatie tussen het warme en koude oppervlak van de muur wordt voorkomen, wat schimmelvorming tegengaat.
Aandachtspunten en Uitdagingen
Hoewel de voordelen groot zijn, kleven er ook uitdagingen aan het isoleren van de gevel van een flatgebouw.
Volledigheid van Isolatie
Het is van het grootste belang dat de muur volledig wordt geïsoleerd, van de vloer tot aan het plafond. Zelfs de kleinste scheur of opening kan de isolerende werking ernstig aantasten, waardoor de kamer alsnog koud blijft en vochtproblemen kunnen ontstaan.
Technische Uitrusting en Expertise
Voor het isoleren van een flatgebouw van buitenaf is vaak speciale klimuitrusting en andere gespecialiseerde apparatuur vereist. Het is een klus die nauwkeurigheid en vaardigheid vereist. Indien er constructiefouten worden aangetroffen die de oorzaak zijn van een slechte thermische isolatie, zoals onvoldoende gesealde naden tussen platen of problemen met de kelder, is het raadzaam contact op te nemen met de woningcorporatie of het desbetreffende onderhoudsbedrijf (DEZ/ZhEK). Het individueel aanpakken van dergelijke structurele problemen wordt niet aanbevolen.
Ruimtebeslag
Hoewel buitenisolatie geen woonruimte inneemt, bepaalt de dikte van de isolatielaag de uitstraling en de hoeveelheid 'verloren' ruimte aan de buitenzijde van het gebouw. Materialen zoals Penofol bieden hier een voordeel door hun geringe dikte bij goede prestaties.
Kosten
De kosten voor gevelplaten isolatie zijn afhankelijk van diverse factoren: * Het aantal benodigde gevelplaten. * De dikte van de platen. * Extra opties (zoals speciale afwerkingen of kleuren).
Voor een exacte prijsindicatie is het raadzaam een offerte aan te vragen bij gespecialiseerde bedrijven.
Conclusie
Het isoleren van de gevel van een flatgebouw met platen is een effectieve en duurzame investering die leidt tot een aanzienlijke verbetering van het wooncomfort en een verlaging van de energielasten. De keuze voor buitenisolatie boven binnenisolatie is logisch vanuit thermisch oogpunt en behoud van woonoppervlak. Met materialen als Neopor, PIR-platen en speciale systemen zoals Penofol, gecombineerd met de juiste bevestigingsmethoden (mortellijm en slagpluggen), kan een robuuste en weerbestendige gevel worden gerealiseerd.
Een cruciaal element in de droge afwerkmethode is het aanleggen van een ventilatiespouw van minimaal 2 cm om vochtproblemen te voorkomen. Hoewel de installatie vaak specialistisch werk vereist en investering vraagt, wegen de voordelen op de lange termijn – zoals waardevermeerdering, besparing op energie en bescherming tegen de elementen – ruimschoots op tegen de initiële kosten. Voor eigenaren van flatgebouwen biedt deze renovatiemethode een pad naar een energiezuinige en moderne woning.