Gipsblokken, ook bekend als Giboblokken, behoren tot de meest populaire en meest gebruikte bouwmaterialen voor de realisatie van binnenwanden. Zowel in de woningbouw als in de utiliteitsbouw, bij nieuwbouw en renovatie, bieden deze elementen een efficiënte oplossing voor het creëren van massieve scheidingswanden en voorzetwanden. De populariteit van gipsblokken is te danken aan hun veelzijdigheid, eenvoudige verwerking en gunstige eigenschappen op het gebied van brandveiligheid en akoestiek.
Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van de mogelijkheden met gipsblokken, variërend van technische specificaties en isolatiemogelijkheden tot praktische plaatsingsadviezen voor de doe-het-zelver en professional.
Wat zijn Gipsblokken?
Gipsblokken zijn bouwelementen vervaardigd uit massief stucgips. Ze zijn standaard uitgerust met een tand- en groefverbinding, waardoor ze snel en eenvoudig in halfsteensverband te verlijmen zijn. Deze verbinding zorgt voor een stabiele en massieve wand zonder dat er een draagconstructie nodig is. Gipsblokken worden uitsluitend toegepast voor niet-dragende binnenwanden.
Een specifieke benaming voor een rechte wand opgetrokken uit gipsblokken is een GIBO-wand. Deze wanden zijn krimpvrij, wat betekent dat krimpscheuren in dergelijke wanden tot het verleden behoren. Ondanks het lage gewicht van de blokken, beschikken ze over een grote buig-, trek- en druksterkte, wat het ophangen van zware voorwerpen mogelijk maakt.
Technische Specificaties en Varianten
Gipsblokken zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen, gewichten en samenstellingen, elk geschikt voor specifieke toepassingen. De keuze voor een bepaalde variant hangt af van de eisen die gesteld worden aan geluidsisolatie, brandwerendheid en vochtbestendigheid.
Afmetingen en Gewicht
Een standaard gipsblok, zoals het Knauf Gipsblok 10 cm, heeft doorgaans de volgende afmetingen: - Breedte: 450 mm - Lengte: 500 mm - Hoogte: 100 mm - Gewicht: ongeveer 17,77 kg per stuk
Deze blokken zijn vaak verkrijgbaar in wanddiktes van 7 cm en 10 cm. Een 7 cm dik blok is geschikt voor wanden in niet-verblijfsruimtes of verblijfsruimtes die in open verbinding staan met een andere ruimte, waar geen geluidseis (DnT,A,k ≥ 32 dB) uit het Bouwbesluit van toepassing is. Voor wanden waar deze geluidseis wel geldt, wordt het Knauf Gipsblok 10 cm of het Gipsblok 7 cm Zwaar geadviseerd.
Specifieke Bloksoorten
Naast de standaard varianten bestaan er gespecialiseerde gipsblokken voor specifieke omstandigheden:
- Gipsblok GZK70: Dit blok heeft een hogere dichtheid en biedt verbeterde brandwerendheid. Het wordt vaak gebruikt voor brandveilige scheidingswanden en muurbekleding in commerciële gebouwen.
- Gipsblok GHL70: Deze blokken bieden extra stevigheid en kunnen worden gebruikt in interne dragende muren. Ze zijn ideaal voor structuren waar enige mate van belasting vereist is, maar zijn niet geschikt voor zware belasting zoals funderingen.
- Gipsblok GLHK100: Dit type gipsblok heeft uitstekende akoestische eigenschappen en wordt vaak gebruikt voor geluidsisolatie in interne wanden van kantoren, hotels en appartementen.
- Hydrogipsblokken (GH 100mm hydro): Speciaal ontwikkeld voor ruimtes met een hogere vochtigheidsgraad, zoals badkamers en keukens. Deze waterafstotende gipsblokken nemen na twee uur volledige onderdompeling slechts 5% vocht op, wat zorgt voor een blijvende vochtweerstand.
Isolatie-eigenschappen van Gipsblokken
De vraag naar isolatiemogelijkheden voor gipsblokken is relevant voor zowel thermische als akoestische isolatie. De basisstructuur van gipsblokken biedt al bepaalde isolerende eigenschappen, maar deze kunnen worden verbeterd.
Thermische Isolatie
Een muur van gipsbetonblokken heeft van nature enige thermische isolerende werking. Echter, voor een optimale thermische isolatie is het raadzaam om extra isolatiemateriaal toe te passen. Dit kan door isolatiemateriaal zoals glaswol, isovlas of steenwol te plaatsen in stalen of houten profielen achter de gipsblokkenwand. Ook specifieke producten zoals Isover comfortpanelen of Knauf Akoestifit kunnen worden gebruikt om de thermische isolatie te verhogen.
Akoestische Isolatie
Gipsblokken bieden van nature geluidsdempende eigenschappen, wat bijdraagt aan het wooncomfort. De structuur van het materiaal zorgt voor een demping van geluid. Voor toepassingen waar een hoge geluidsisolatie vereist is, zoals scheidingswanden in appartementen of kantoren, zijn er specifieke blokken beschikbaar. * Geluidsisolatie: Blokken aangeduid als "zwaar" (zoals het Gipsblok 7 cm Zwaar) of typen zoals GLHK100 bieden verbeterde geluidsisolatie. Ze zijn geschikt voor het creëren van private ruimtes waar geluidsoverlast geminimaliseerd moet worden. * Praktische toepassing: Het wordt vaak gebruikt in kantoren, studio's of appartementen waar geluidsisolatie van groot belang is.
Vochtbeheersing
Een belangrijk verschil met materialen als cellenbeton (gasbeton) is dat gipsblokken niet vochtbevestigend werken. Een muur van gipsblokken zonder extra isolatiemateriaal is enkel thermisch isolerend. Cellenbetonblokken daarentegen zijn vochtbevestigend, geluid- en warmteisolerend. Voor ruimtes met vochtproblemen is het daarom belangrijk de juiste bloksoort te kiezen, zoals hydrogipsblokken, of de wand af te werken met geschikte materialen.
Brandwerendheid
Uit oogpunt van veiligheid is de brandwerendheid van gipsblokken een significant voordeel. Gips is een materiaal dat van nature brandwerend is. Dit maakt gipselementen favoriet voor ruimten waar extra eisen aan de brandwerendheid worden gesteld. * Een gipswand van 70 mm heeft een brandwerendheid van ten minste 80 minuten. * Een 100 mm dikke wand heeft een brandwerendheid van ten minste 120 minuten. Deze prestaties maken gipsblokken tot een veilige keuze voor scheidingswanden in woningen en utiliteitsgebouwen.
Praktische Verwerking en Plaatsing
De verwerking van gipsblokken wordt door vakmensen gewaardeerd vanwege de snelle, droge en flexibele manier van werken. Hieronder volgen de essentiële stappen voor het plaatsen van een gipsblokkenwand.
Voorbereiding en Ondergrond
Voordat gestart wordt met het metselen van de wand, is het van belang de ondergrond voor te bereiden. * Vlakke ondergrond: Bij een vlakke ondergrond wordt een kunststof PVC U-profiel geplaatst. Dit profiel kan worden vastgespijkerd op de vloer en vastgeschroefd aan de muur. De eerste laag gipsblokken kan vervolgens zonder lijm in dit profiel worden geplaatst. * Ongelijke ondervloer: Bij een ongelijke ondervloer dient eerst een egaliserende laag te worden aangebracht. Dit kan door een strook plastic folie te leggen, waarop een laag metselspecie wordt aangebracht. Op deze specie kan de eerste rij gipsblokken worden geplaatst en met een rubberen hamer op gelijke hoogte worden gesteld.
Het verlijmen van de blokken
De blokken worden verlijmd met speciale gipsblokkenlijm (zoals Isocolle blokkenlijm). De tand- en groefverbinding zorgt hierbij voor een naadloze passing en stabiliteit. De wanden die op deze manier worden gebouwd, voldoen aan de normen zoals vastgelegd in BRL1003 en zijn KOMO geattesteerd.
Elektra en Installaties
Het is mogelijk om stopcontacten en lichtschakelaars direct in de wand te verwerken. De massieve structuur van de blokken maakt het frezen van sleuven voor leidingen relatief eenvoudig.
Bevestiging en Belasting
Hoewel gipsblokkenwand niet-dragend is, bieden ze voldoende sterkte voor het ophangen van voorwerpen. De structuur van het materiaal zorgt voor een goede lastverdeling. Echter, voor het maximaliseren van de belasting is het belangrijk de juiste bevestigingsmaterialen te gebruiken.
Pluggen voor Gipsblokken
Een veelgemaakte fout is het gebruik van standaard pluggen in gipsblokken. Vanwege de structuur van het materiaal is het essentieel om speciale pluggen te gebruiken die zijn ontworpen voor gipsblokken. * Gammapluggen: Bij het plaatsen van een niet-dragende wand is het belangrijk om speciale gammapluggen voor gipsblokken te gebruiken. * Alligatorplug: Een voorbeeld van een geschikte plug is de alligatorplug. Deze pluggen zijn geschikt voor een te groot boorgat of voor zware ophangsystemen. * Toepassingen: Denk hierbij aan het ophangen van een handdoekrek, ventilator of trapleuning. * Schroeven: Om maximaal te belasten, wordt aanbevolen iets langere schroeven te gebruiken. De goede spreiding van de plug zorgt voor de benodigde stevigheid.
Conclusie
Gipsblokken bieden een veelzijdige en betrouwbare oplossing voor het realiseren van binnenwanden. Ze combineren een eenvoudige verwerking met uitstekende prestaties op het gebied van brandwerendheid en akoestiek. Door de keuze voor specifieke varianten zoals hydrogipsblokken of blokken met verhoogde geluidsisolatie, kunnen wanden exact worden afgestemd op de eisen van de ruimte. Bij de plaatsing is het van cruciaal belang de juiste voorbereidingen te treffen voor de ondergrond en speciale pluggen te gebruiken voor de bevestiging van accessoires. Met de juiste materialen en technieken vormen gipsblokken een duurzame en efficiënte basis voor elke verbouwing.