Inleiding
Eternit golfplaten, vervaardigd uit vezelcement, vormen al decennia lang een hoeksteen in de agrarische en industriële bouw, maar ook in de particuliere sector voor bijgebouwen zoals garages en schuren. Als producent met een rijke historie, benadrukt Eternit de overgang naar duurzame en veilige materialen, wat resulteert in producten die sinds 1993 volledig asbestvrij zijn. Deze golfplaten onderscheiden zich door een combinatie van mechanische sterkte, brandveiligheid en weersbestendigheid. De kern van het materiaal bestaat uit een mengsel van cement, water, minerale vulstoffen en organische vezels, wat resulteert in een robuust product. Hoewel de platen van nature een beperkte thermische isolatie hebben, bieden ze een hoge geluidsisolatie, wat een significant voordeel kan zijn in bepaalde bouwsituaties. Dit artikel analyseert de technische specificaties, de diverse toepassingen en de methoden voor isolatie en onderhoud op basis van de beschikbare gegevens.
Technische Samenstelling en Veiligheid
De basis van Eternit golfplaten is vezelcement. Dit materiaal is samengesteld uit cement, water, minerale vulstoffen en organische vezels. Deze samenstelling zorgt voor een product dat bestand is tegen extreme weersomstandigheden, inclusief vorst en UV-straling.
Een kritisch aspect van moderne Eternit producten is de veiligheid met betrekking tot asbest. Volgens de documentatie produceert Eternit in Nederland sinds 1993 uitsluitend golfplaten die asbestvrij zijn. Dit geldt ook voor alle hulpstukken van vezelcement. Om oude en nieuwe platen te onderscheiden, zijn asbestvrije platen gemarkeerd met de letters 'NT' (Nieuwe Technologie), die op de kleurzijde in de plaat zijn gedrukt. Platen die vóór 1993 zijn gemaakt en deze markering missen, kunnen asbest bevatten. Oude asbesthoudende platen mogen niet worden bewerkt, schoongemaakt of doorverkocht; ze dienen via de juiste kanalen te worden afgevoerd.
Naast asbestveiligheid is brandveiligheid een belangrijk aandachtspunt. Vezelcement is niet brandbaar. De bronnen vermelden dat de golfplaten voldoen aan de Europese brandklasse A1 (volgens norm EN 13501-1) of brandreactieklasse A2-s1,d0. Een materiaal met klasse A1 draagt volledig niet bij aan de brand en geeft geen vlammen, rook of giftige gassen af bij verhitting. Dit maakt het materiaal bij uitstek geschikt voor de agrarische sector, waar brandgevaar een serieuze overweging is.
Duurzaamheid en Weerbestendigheid
De levensduur van een dakbedekking is een cruciale factor in de investeringsbeslissing. Eternit golfplaten hebben, onder normale omstandigheden, een geschatte levensduur van 50 jaar. In situaties waar de platen constant worden blootgesteld aan een agressief milieu (zoals industriele uitstoot of extreme zoutbelasting), kan deze levensduur verkorten.
De weerbestendigheid is een van de kernsterktes van vezelcement. De platen zijn bestand tegen regen, wind, sneeuw, vorst en UV-straling. In tegenstelling tot metalen materialen roesten of rotten ze niet. Om de levensduur verder te verlengen, wordt in sommige bronnen gesuggereerd het aanbrengen van een beschermende coating om extra bescherming tegen UV-straling en vocht te bieden. Ook is het van belang beschadigde delen onmiddellijk te repareren om verdere problemen te voorkomen.
Isolatie-eigenschappen: Thermisch en Akoestisch
Een veelgestelde vraag betreft de isolerende werking van golfplaten. De bronnen geven hierover specifieke, enigszins uiteenlopende informatie die zorgvuldig geïnterpreteerd moet worden.
Thermische isolatie: Over het algemeen hebben golfplaten van nature een lage thermische isolatie. Eén bron beweert dat Eternit golfplaten "goede thermische isolatie-eigenschappen" bieden, maar de overgrote meerderheid van de gegevens benadrukt dat ze weinig thermische isolatie bieden. Indien het gebouw moet worden gekoeld of verwarmd, is het noodzakelijk extra isolatie toe te passen. De aanbevolen methode voor isolatie is het aanbrengen van de isolatie onder de gording. Dit biedt het voordeel dat de isolatie makkelijk kan worden schoongemaakt indien noodzakelijk.
Akoestische isolatie: Hier scoren de platen beduidend beter. Van nature hebben ze een hoge geluidsisolatie. Eén specificatie geeft aan dat Eternit golfplaten contactgeluiden van hagel en regen tot wel 12 dB kunnen verminderen in vergelijking met metalen dakplaten. Dit verhoogt het comfort in en rond het gebouw aanzienlijk.
Toepassingsgebieden
De veelzijdigheid van vezelcement golfplaten maakt ze geschikt voor diverse sectoren:
- Agrarische bouw: Ideaal voor schuren, stallen en loodsen. De duurzaamheid en brandveiligheid zijn hier essentieel.
- Industriële bouw: Geschikt voor fabrieksgebouwen, opslagruimtes en werkplaatsen waar robuuste materialen nodig zijn.
- Particuliere bijgebouwen: Gebruikt voor schuren, garages en overkappingen.
Een specifiek voordeel in de agrarische sector is de mogelijkheid om het dak aan te passen aan specifieke behoeften. Zo kunnen eenvoudig extra daglichtmodules worden toegevoegd of ventilatieconstructies worden aangepast.
Montage en Hulpstukken
De montage van golfplaten kan op zowel houten als stalen gordingen middels zelfborende bevestigers. De platen zijn verkrijgbaar in diverse lengtes, variërend van 610 mm tot 3050 mm.
Naast de platen zelf zijn er diverse hulpstukken nodig voor een waterdichte en nette afwerking. Voorraadlijsten vermelden de volgende beschikbare hulpstukken in donkergrijs: * K-Scharniernok * M-Windveer * MK-Topgevelstukken
Ook kunnen complete pakketten worden geleverd, inclusief bijbehorende dubbelwandige lichtplaten, schroeven, vogelschroten, gordingband van verzinkt staal en Agri-band.
Veilig Werken en Onderhoud
Hoewel asbestvrije golfplaten niet gevaarlijk zijn, vereist bewerking (zoals inkorten) voorzorgsmaatregelen ten aanzien van het vrijkomende stof. Het is belangrijk om de lokale voorschriften in acht te nemen bij het werken op hoogte.
Een belangrijke veiligheidsinstructie betreft het loopoppervlak. Vezelcement golfplaten zijn sterk, maar niet ontworpen om als loopoppervlak te dienen. Wanneer onderhoud noodzakelijk is, moeten loopplanken of loopbruggen worden gebruikt om het gewicht te verdelen en schade aan de platen te voorkomen.
Onderhoudstechnisch zijn de platen "onderhoudsarm" en vereisen ze geen speciale behandelingen. Echter, vochtbeheer is een aandachtspunt. Vezelcement kan vochtigheid in de vorm van waterdamp opnemen en weer afgeven. Dit voorkomt condensatiedruppels, maar het betekent ook dat de constructie goed moet worden doordacht om vochtproblemen in de onderliggende constructie te voorkomen.
Kostenoverwegingen
De kosten van de installatie zijn afhankelijk van de grootte van het gebouw en de bereikbaarheid voor zwaar materieel. Hoewel de initiële investering aanzienlijk kan zijn, wordt de duurzaamheid (levensduur van 30-50 jaar) en het gebrek aan onderhoud vaak gezien als compenserende factoren die de totale kosten op lange termijn verlagen.
Conclusie
Eternit golfplaten bieden een betrouwbare, veilige en duurzame oplossing voor dak- en geveltoepassingen in de agrarische en industriële bouw. De overstap naar asbestvrij vezelcement (sinds 1993) en de hoge brandveiligheidsclassificatie (A1/A2) maken het een verantwoorde keuze. Hoewel de platen van nature weinig thermische isolatie bieden, scoren ze uitstekend op geluidsdemping. Voor optimale energie-efficiëntie is het noodzakelijk isolatie onder de gording aan te brengen. Door zorgvuldige installatie, het gebruik van de juiste hulpstukken en het volgen van veiligheidsvoorschriften bij onderhoud, garanderen deze platen decennialang probleemloze bescherming.