Inleiding
In de huidige bouw- en renovatiemarkt is PIR (Polyisocyanuraat) een van de meest geadviseerde isolatiematerialen, vooral vanwege de uitstekende thermische prestaties en het vermogen om met relatief geringe dikte hoge isolatiewaarden te bereiken. Voor professionals en doe-het-zelvers die woningen isoleren, is het essentieel om de technische specificaties, zoals de lambdawaarde (λ) en de Rd-waarde (Rd), nauwkeurig te begrijpen. Deze waarden bepalen niet alleen de energie-efficiëntie van een gebouw, maar ook de geschiktheid voor specifieke toepassingen zoals daken, vloeren en muren. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de eigenschappen en prestaties van PIR isolatie, gebaseerd op technische data en specificaties.
Technische Specificaties en Isolatiewaarden
De isolerende werking van PIR wordt primair bepaald door de lambda- en Rd-waarden. Deze parameters geven aan hoe goed het materiaal warmtegeleiding tegengaat.
Lambdawaarde (λ)
De lambdawaarde is een maat voor de warmtegeleidbaarheid van een materiaal. Een lagere lambdawaarde duidt op een betere isolator. Volgens de beschikbare data ligt de lambdawaarde van PIR tussen de 0,019 en 0,027 W/mK. Sommige bronnen specificeren een waarde van 0,022 W/mK voor bepaalde producten. De lage lambdawaarde maakt het mogelijk om dunner te isoleren in vergelijking met materialen als steenwol of glaswol, terwijl toch een hoog rendement wordt behaald.
Rd-waarde (Rd)
De Rd-waarde, of thermische weerstand, meet de isolatiewaarde van een materiaal. De formule is dikte (in meter) gedeeld door lambda. Bij PIR varieert de Rd-waarde aanzienlijk op basis van de dikte van de plaat. Volgens de data liggen de waarden tussen 1,35 en 6,00 m²K/W, en bij bepaalde toepassingen nog hoger.
Een overzicht van de relatie tussen dikte en Rd-waarde is essentieel voor het ontwerpen van een isolatiepakket:
| Dikte PIR isolatie | Rd-waarde (indicatie) |
|---|---|
| 20 mm | 0,90 |
| 30 mm | 1,35 |
| 40 mm | 1,80 |
| 50 mm | 2,25 |
| 60 mm | 2,70 |
| 70 mm | 3,15 |
| 80 mm | 3,60 |
| 90 mm | 4,05 |
| 100 mm | 4,50 |
| 110 mm | 4,95 |
| 120 mm | 5,40 - 5,45 |
| 130 mm | 5,85 |
| 140 mm | 6,30 |
| 150 mm | 6,75 |
| 160 mm | 7,20 |
Let op: De waarden kunnen enigszins variëren afhankelijk van het specifieke product en de cachering (afwerklaag).
Rc-waarde (Rc)
Naast de Rd-waarde van het isolatiemateriaal zelf, is er de Rc-waarde van de totale constructie. Dit is de som van de Rd-waarden van alle lagen in een constructie (bijvoorbeeld baksteen, hout, gips en isolatie). Als richtlijn wordt vaak vermeld dat voor de constructie (zoals hout of steen) ongeveer 0,5 m²K/W moet worden opgeteld bij de Rd-waarde van de PIR plaat om de totale Rc-waarde te bepalen. De Rc-waarde is bepalend voor de subsidieaanvraag en het voldoen aan het Bouwbesluit.
Toepassingsgebieden en Isolatiedikte
PIR is geschikt voor diverse toepassingen, waaronder schuine daken, platte daken, vloeren, spouwmuren en wanden. De keuze voor een specifieke Rd-waarde en dikte hangt af van de isolatiedoelstelling en de wettelijke eisen.
Dakisolatie
Voor hellende daken worden vaak flexibele isolatierollen gebruikt, zoals PIF DAK35. Deze producten combineren luchtkamers met reflecterende folies. Een Rd-waarde van 3,5 is hier gebruikelijk. Deze producten zijn lichtgewicht en eenvoudig te monteren met schroeven en isolatieschijven, zonder speciaal gereedschap. Ze voorkomen irritatie (jeuk) tijdens de verwerking, wat een praktisch voordeel is ten opzichte van glaswol.
Voor platte daken worden vaak PIR platen met een mineraal glasvlies cachering gebruikt. Deze zijn geschikt als ondergrond voor bitumen, PVC of EPDM dakbedekking. De drukvastheid en het lichte gewicht maken het een geschikt materiaal voor deze toepassing.
Vloer- en Gevelisolatie
Voor vloeren en gevels gelden specifieke minimale eisen voor subsidie. De minimale Rd-waarde voor vloerisolatie en gevelisolatie is 3,5 m²K/W. Volgens de data is PIR hier zeer geschikt voor, omdat relatief dunne platen al voldoen aan deze eis.
Voor spouwmuurisolatie geldt een andere dynamiek. De data vermeldt dat voor spouwplaten andere Rd-waardes gelden dan voor vloer- en gevelplaten met aluminium cachering. Ook is de subsidie-eis voor spouwmuurisolatie lager (1,1 m²K/W), hoewel een hogere isolatiewaarde vaak economisch verstandiger is.
Praktische Overwegingen en Verwerking
Bij het selecteren van PIR isolatie spelen naast de thermische waarden ook praktische factoren een rol.
- Bewerking: PIR is een hard isolatiemateriaal dat makkelijk te zagen en te verwerken is.
- Cachering: De afwerking van de plaat is bepalend voor de toepassing.
- Aluminium: Vaak gebruikt voor vloeren en gevels.
- Mineraal glasvlies: Ideaal voor platte daken en combinaties met PVC.
- Subsidie: Om in aanmerking te komen voor isolatiesubsidie moet voldaan worden aan minimale Rd-waarden (3,5 voor vloer/dak/gevel).
- Kosten: PIR is over het algemeen duurder dan glaswol of steenwol, maar de productiekosten en de hogere isolatiewaarde per centimeter dikte rechtvaardigen vaak de investering.
Conclusie
PIR isolatie onderscheidt zich door een zeer lage lambdawaarde (0,019 - 0,027 W/mK), wat resulteert in hoge Rd-waardes bij geringe dikte. Dit maakt het materiaal ideaal voor situaties waar ruimte schaars is, maar prestaties cruciaal zijn. Of het nu gaat om het isoleren van een hellend dak met PIF DAK35 (Rd 3,5) of het behalen van een Rc-waarde van 6,30 met 140mm platen voor een vloer, PIR biedt een breed spectrum aan toepassingsmogelijkheden. Het begrijpen van de relatie tussen dikte, lambda en Rd is essentieel voor het realiseren van energiezuinige woningen die voldoen aan de huidige bouwvoorschriften.