De Nederlandse overheid zet sterk in op de verduurzaming van de bestaande woningbouw. Een cruciaal onderdeel van deze transitie is het isoleren van woningen om energieverbruik te verminderen en wooncomfort te verhogen. In dit kader speelt het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) een centrale rol. Veel gemeenten werken samen met organisaties zoals het Regionaal Energieloket (REL) om burgers te informeren, activeren en ondersteunen bij het nemen van isolatiemaatregelen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de mogelijkheden, voorwaarden en financiële implicaties van deelname aan collectieve isolatieacties en het aanvragen van subsidie, exclusief gebaseerd op de beschikbare brondata.
Het Nationaal Isolatieprogramma en de Rol van het Regionaal Energieloket
De komende jaren staan in het teken van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Doel is het isoleren van zo veel mogelijk slecht geïsoleerde woningen in Nederlandse gemeenten. Regionaal Energieloket (REL) ondersteunt gemeenten bij het informeren en activeren van de doelgroepen die onder het NIP vallen. De aanpak is hierbij maatwerk; elke gemeente en elke bewoner is anders, waardoor er diverse bouwstenen worden aangeboden om de aanpak af te stemmen op de lokale context.
Binnen dit programma onderscheiden we grofweg twee dienstverleningsvormen voor woningeigenaren:
- Isolatieadvies aan huis: Een objectieve adviseur voert een woningopname uit en geeft een maatwerkadvies. Hierbij ontvangt de bewoner direct offertes op maat van een lokaal bedrijf, geselecteerd op prijs-kwaliteitverhouding. Gekenmerkt hierbij is dat eventuele gemeentelijke subsidie en de landelijke Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) direct als korting op de offerte worden verrekend, zodat de bewoner de subsidies niet voor hoeft te schieten.
- Collectieve isolatieactie: Hierbij krijgen woningeigenaren informatie en een direct aanbod van experts, geselecteerd op prijs en kwaliteit. Het REL coördineert de uitvoering met regionale isolatiebedrijven en verrekent eventuele subsidies.
Deelnamevoorwaarden voor Collectieve Acties
Om deel te nemen aan de speciale isolatieacties van gemeenten via het Regionaal Energieloket, moeten woningeigenaren vaak voldoen aan strikte criteria. Hoewel er per gemeente verschillen kunnen zijn in WOZ-grenzen, zijn de basisvoorwaarden vaak identiek.
Bouwkundige en Financiële Criteria
De meeste acties richten zich op woningen die relatief oud zijn en een matig isolatieniveau hebben.
- Bouwjaar: De woning moet over het algemeen gebouwd zijn vóór 1992.
- Isolatietoestand: Er moet sprake zijn van minimaal twee slecht geïsoleerde bouwdelen. Voorbeelden hiervan zijn het dak, ramen (enkel glas of dubbel glas zonder HR-label), of muren.
- WOZ-waarde: Om in aanmerking te komen voor extra gemeentelijke subsidie, mag de woning een bepaalde Waardering Onroerende Zaken (WOZ)-waarde niet overschrijden. Deze grenzen verschillen per gemeente:
- Gemeente Teylingen: WOZ-waarde onder € 535.000 (peildatum 1 januari 2022).
- Gemeente Lisse: WOZ-waarde onder € 477.000 (peildatum 1 januari 2022).
- Gemeente Leiden: WOZ-waarde tot € 454.000 (peildatum 2022).
- Gemeente Beek: WOZ-waarde onder de NHG-grens van € 429.300.
Een alternatief voor het voldoen aan de bouwjaareis is het bezitten van een woning met energielabel D, E, F of G, of het aantonen dat de woning twee slecht geïsoleerde bouwdelen heeft, ongeacht het bouwjaar.
Financiële Vergoedingen en Subsidies
De financiële prikkel is een essentieel onderdeel van de collectieve isolatieprogramma's. Zowel gemeenten als de rijksoverheid bieden subsidies aan.
Gemeentelijke Subsidies
Gemeenten verstrekken vaak een extra subsidiebovenop de landelijke regelingen om de drempel te verlagen.
- Subsidiebedragen:
- Gemeente Teylingen en Lisse: Maximaal € 1.500 extra subsidie.
- Gemeente Leiden: € 1.300 subsidie. Indien er bio-based materialen worden gebruikt, bedraagt de subsidie € 1.500.
- Gemeente Beek: Tot wel € 850 subsidie per woning (voor 326 woningen beschikbaar).
Deze subsidie wordt vaak direct verrekend in de offerte van het gecontracteerde isolatiebedrijf, waardoor de woningeigenaar het bedrag niet voor hoeft te schieten.
Landelijke ISDE-subsidie
Naast de gemeentelijke regelingen kan de landelijke Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) worden aangevraagd. In de beschrijvingen wordt gesteld dat het mogelijk is om de ISDE-subsidie aan te vragen op het resterende bedrag na aftrek van de gemeentelijke subsidie. In sommige gevallen wordt gesteld dat de ISDE-subsidie kan oplopen tot 100% van de kosten, hoewel dit afhankelijk is van de specifieke voorwaarden van de rijksoverheid.
Uitvoering: Doe-het-zelf of Uitbesteden
De programma's bieden flexibiliteit in de uitvoering van de werkzaamheden.
Uitbesteden via Collectieve Inkoop
Voor de meeste deelnemers is de collectieve inkoopactie de makkelijkste weg. De stappen zijn als volgt: 1. De woningeigenaar meldt zich aan. 2. Een technisch specialist van het Regionaal Energieloket selecteert een isolatiebedrijf op basis van prijs en kwaliteit. 3. Het bedrijf neemt contact op en maakt een vrijblijvende offerte. 4. De gemeentelijke subsidie wordt direct als korting op de offerte verrekend. 5. De bewoner kan daarnaast de ISDE-subsidie aanvragen.
Doe-het-zelf (DIY)
Voor de handige woningeigenaar is er vaak een aparte regeling. In plaats van een cadeaukaart of korting op installatie, kunnen doe-het-zelvers isolatiemateriaal kopen en de kosten declareren. In gemeente Leiden is het bijvoorbeeld mogelijk om isolatiemateriaal te kopen en de kosten terug te vragen. De uitvoering hiervan wordt door het Regionaal Energieloket geregeld. De voorwaarden die hierbij gelden, staan expliciet vermeld voor situaties waarin men zelf uitvoert of met een zelfgekozen installateur werkt.
Rekenvoorbeeld: Kosten en Besparingen
Om inzicht te geven in de impact van isolatie, biedt gemeente Beek een rekenvoorbeeld voor een gemiddelde twee-onder-een-kapwoning. Hierbij wordt de gemiddelde kostenpost, de subsidie en de jaarlijkse besparing uiteengezet.
De volgende tabel toont de kosten en de bijdrage van de gemeente:
| Maatregel | Gemiddelde kosten | Subsidie van gemeente | Eigen bijdrage* |
|---|---|---|---|
| Vloerisolatie | € 2.600 | € 1.460 | € 1.140 |
| Dakisolatie (binnenkant) | € 6.000 | € 1.460 | € 4.540 |
| Spouwmuurisolatie | € 2.450 | € 1.460 | € 990 |
| Glas (HR++) | € 4.500 | € 1.460 | € 3.040 |
* Over het resterende bedrag (eigen bijdrage) kan ISDE-subsidie worden aangevraagd.
Naast de directe kostenreductie levert isolatie een significante energiebesparing op. De geschatte jaarlijkse besparing (bij een gasprijs van € 1,45/m³) is als volgt:
| Maatregel | Energiebesparing per jaar (aardgas) | Financiële besparing per jaar |
|---|---|---|
| Vloerisolatie | 170 m³ | € 240 |
| Dakisolatie (binnenkant) | 440 m³ | € 650 |
| Spouwmuurisolatie | 410 m³ | € 600 |
| Glas HR (++) | 80 m³ | € 110 |
Aanmelding, Wachtlijsten en Beschikbaarheid
De beschikbaarheid van subsidies is niet oneindig. Verschillende bronnen benadrukken dat de subsidiepot soms leeg is of bijna op.
- Wachtlijsten: Wanneer de subsidie op is, sluit de aanmelding zich vaak, maar opent het Energieloket de volgende werkdag een wachtlijst (interesselijst). Als er opnieuw geld vrijkomt, worden mensen op de wachtlijst als eerste geïnformeerd.
- Inschrijfdeadline: Voor sommige acties geldt een einddatum. Zo moest er voor een actie in Boekel worden ingeschreven vóór 15 mei 2025.
Unieke Codes en Contact
Voor deelname aan specifieke acties is vaak een unieke code nodig. Deze code wordt per brief verstuurd naar woningeigenaren die voldoen aan de criteria. Indien de brief kwijt is of niet is ontvangen, kan er contact worden opgenomen met de gemeente of het Regionaal Energieloket.
Voor ondersteuning, het aanvragen van subsidie of vragen over geschiktheid kan men contact opnemen met het Regionaal Energieloket: * E-mail: [email protected] * Telefoon: 088 525 4110
Conclusie
De collectieve isolatieprogramma's via het Regionaal Energieloket bieden een gestructureerde en financieel aantrekkelijke route voor woningeigenaren om hun woning te verduurzamen. Door de combinatie van gemeentelijke subsidies, landelijke ISDE-subsidies en de inkoopvoordelen van collectieve acties, wordt de financiële drempel verlaagd. De voorwaarden zijn duidelijk gedefinieerd rondom bouwjaar, WOZ-waarde en isolatietoestand, waardoor de doelgroep gericht kan worden bediend. Zowel het uitbesteden van werkzaamheden via geselecteerde bedrijven als het zelf uitvoeren van maatregelen is mogelijk, mits voldaan wordt aan de declaratievoorwaarden. Gezien de beperkte budgetten en wachtlijsten is het raadzaam tijdig te informeren naar de mogelijkheden binnen de eigen gemeente.