Het isoleren van woningen is een fundamentele stap in moderne bouw- en renovatieprojecten. Niet alleen verlaagt dit aanzienlijk de energiefactuur, maar het verhoogt ook het wooncomfort aanzienlijk. Binnen de wereld van de isolatie nemen isolatieplaten een prominente plaats in. Deze harde platen zijn bijzonder geschikt voor specifieke toepassingen, waaronder vloeren en constructies die in contact staan met de grond.
De keuze voor het juiste isolatiemateriaal hangt af van diverse factoren, zoals de gewenste isolatiewaarde, de drukvastheid, de vochtbestendigheid en de prijs. In dit artikel worden de verschillende soorten isolatieplaten, hun specifieke eigenschappen en toepassingen uiteengezet, met een focus op vloerisolatie en isolatie in contact met de grond.
Soorten Isolatieplaten en Hun Samenstelling
Bij het isoleren met platen zijn er vier hoofdmaterialen die frequent worden toegepast: PIR, PUR, XPS en EPS. Elk materiaal heeft unieke eigenschappen die het geschikt maken voor specifieke situaties.
PIR (Polyisocyanuraat)
PIR-platen worden geprezen om hun brede toepasbaarheid en uitstekende thermische eigenschappen. Ze zijn ideaal voor het isoleren van platte daken en spouwmuren. Een significant voordeel van PIR is dat het perfect isoleert, zelfs bij een geringe dikte. Het materiaal is een harde schuimstofplaat met een zeer hoge brandveiligheidswaarde. De meeste PIR-platen zijn aan beide zijden voorzien van een dampdichte laag. Voor dakisolatie zijn ze goed geschikt voor daken uit EPDM of PVC. Ook voor vloerisolatie is PIR een uitstekende keuze vanwege de hoge isolatiewaarde en duurzaamheid. Er bestaan speciale varianten, zoals PIR+Spano of PIR+OSB, die direct beloopbaar zijn en een geïsoleerde vloer vormen zonder dat er direct een extra houten afwerkvloer nodig is.
PUR (Polyurethaan)
Net als PIR is PUR een van de meest efficiënte isolatiematerialen op de markt. Het kan toegepast worden in schuimvorm of als platen. De platen bieden een betere isolatiewaarde dan het PUR-schuim en garanderen een bepaalde dikte zonder dat er afgewerkt hoeft te worden. PUR-platen zijn geschikt voor vloer-, dak- en spouwmuurisolatie. Bij vloerisolatie zijn PUR-platen drukvast en vooral geschikt voor plaatsing op een uitvulchape, waarna de afwerkvloer er bovenop komt. Omdat PUR bij een geringe dikte al goed isoleert, kan de opbouwhoogte van de vloer beperkt blijven.
XPS (Extruded Polystyreen)
XPS-platen zijn drukvast en goed bestand tegen vocht, waardoor ze ideaal zijn voor plaatsing op volle grond of onder de draagvloer. XPS wordt vaak toegepast bij het isoleren van kelders, overzetdaken, sarkingdaken, gevels en spouwmuren. Vanwege de hoge drukvastheid is XPS een uitstekende keuze wanneer de vloer langs de bovenzijde wordt geïsoleerd. Qua prijs ligt XPS tussen PIR/PUR en EPS in; het is duurder dan EPS, maar milieuvriendelijker.
EPS (Expanded Polystyreen)
EPS, algemeen bekend als piepschuim, is een goedkoop isolatiemateriaal. Het is drukvast en beloopbaar, en ongevoelig voor vocht, wat het geschikt maakt voor plaatsing op volle grond onder de draagvloer. Echter, de isolatiewaarde van EPS is lager dan die van kunststofvarianten zoals PIR en PUR. Daarom kiest men bij EPS vaak voor een iets dikkere plaat om de gewenste isolatiewaarde te bereiken. EPS is de meest budgetvriendelijke optie voor wie het isolatieproject betaalbaar wil houden.
Vloerisolatie: Materialen en Plaatsing
Vloerisolatie kan op twee manieren worden toegepast: van onderaf (in de kruipruimte) of van bovenaf (op de bestaande vloer). De keuze voor het materiaal hangt af van de specifieke situatie.
Isolatie op Volle Grond
Wanneer isolatieplaten direct op volle grond worden geplaatst onder de draagvloer, zijn specifieke eisen van toepassing. De materialen moeten waterafstotend zijn om bacteriën, schimmels en ongedierte te voorkomen. Daarnaast is drukvastheid cruciaal om scheurvorming in de betegeling of ondervloer te voorkomen. Polyurethaan (PUR), polystyreen (EPS) en minerale wol worden hier vaak gebruikt. Ook XPS is hier bij uitstek geschikt vanwege de vochtbestendigheid en drukvastheid. De platen moeten dicht aaneensluiten om een optimale duurzaamheid te garanderen.
Isolatie Bovenop de Vloer
Bij het isoleren van de vloer van bovenaf, oftewel het plaatsen van isolatieplaten bovenop de uitvulchape en net onder de vloerbekleding, zijn PIR en PUR veelgebruikte materialen. Deze platen zijn dun, licht en hebben een hoge isolatiewaarde, wat de opbouwhoogte beperkt. Voor direct beloopbare oplossingen, zoals op een zoldervloer, zijn er platen met een geïntegreerde spaanplaat (zoals PIR+Spano). Dit bespaart tijd omdat er geen extra houten afwerkvloer nodig is.
Tussenvloer Isolatie
Voor het isoleren van een verdiepingsvloer worden isolatieplaten met een geringe dikte geadviseerd. Hierbij kan worden gedacht aan PIR of PUR platen die weinig ruimte innemen maar toch een hoge isolatiewaarde bieden.
Aandachtspunten bij Vloerisolatie
Bij het aanbrengen van isolatieplaten op de bestaande vloer (bovenaf) verandert de vloerhoogte. Dit heeft gevolgen voor deuren, kozijnen en deurposten, die mogelijk ingekort moeten worden. Het is essentieel om hier vooraf rekening mee te houden. Daarnaast is het bij vloerverwarming van belang dat de isolatieplaten steeds onder de vloerverwarming en chape worden geplaatst.
Grond- en Funderingsisolatie (Perimeterisolatie)
Naast vloerisolatie is isolatie van constructies die in contact staan met de grond van groot belang. Dit wordt perimeterisolatie genoemd en omvat de isolatie van bouwdelen aan de buitenkant, zoals funderingen en kelders.
Perimeterisolatie
Perimeterisolatie wordt toegepast op delen van de constructie die zich onder het maaiveld bevinden. XPS is hier de meest geschikte isolatieplaat vanwege de ongevoeligheid voor vocht. Door de fundering te isoleren, wordt de koudebrug via de fundering naar de vloer verbroken en wordt de oppervlaktetemperatuur van de fundering verhoogd.
Fundering Isoleren
Wanneer er geen kruipruimte is, of wanneer de kruipruimte enkel geschikt is voor bodemisolatie, is het isoleren van de fundering raadzaam. Bodemisolatie voorkomt dat kou uit de grond de kruipruimte in komt, maar de fundering zelf kan nog steeds een koudebrug vormen. Het isoleren van de fundering gebeurt aan de buitenkant; de fundering wordt vrijgegraven en een harde isolatieplaat wordt tegen de fundering geplaatst.
Kelder Isolatie
Bij kelders, die zich vaak onder het maaiveld bevinden en te maken hebben met vochtige omstandigheden, is isolatie van essentieel belang. - Nieuwbouw kelders: Het is raadzaam de kelder aan de buitenkant te isoleren met vloerisolatie en muurisolatie om een volledige isolatieschil te creëren. - Bestaande kelders: Hier is het vaak praktischer om de kelder aan de binnenkant te isoleren. Omdat kelders natte of vochtige omstandigheden kennen, zijn materialen die goed bestand zijn tegen vocht, zoals XPS, hierbij favoriet.
Kostenoverzicht van Isolatieplaten
De kosten voor isolatieplaten variëren per materiaal. Hieronder een overzicht van de prijzen per vierkante meter, exclusief btw, maar inclusief plaatsing. Deze prijzen zijn indicatief en een prijs op maat is vaak noodzakelijk.
- PIR-platen: € 20 – 70 per m²
- Geschikt voor: Platte daken, spouwmuren, vloeren.
- Kenmerken: Hoge isolatiewaarde, hoge brandveiligheid, dampdicht.
- PUR-platen: € 20 – 65 per m²
- Geschikt voor: Vloer-, dak- en spouwmuurisolatie.
- Kenmerken: Zeer efficiënt, garandeert dikte, geschikt voor diverse toepassingen.
- XPS-platen: € 30 – 60 per m²
- Geschikt voor: Kelders, overzetdaken, gevels, spouwmuren, vloeren.
- Kenmerken: Drukvast, vochtbestendig, geschikt voor volle grond.
- EPS-platen: (Prijs niet specifiek vermeld in de bronnen, maar vermeld als "goedkoopste keuze")
- Geschikt voor: Vloeren op volle grond, tussenvloeren.
- Kenmerken: Drukvast, vochtbestendig, lagere isolatiewaarde (dikkere plaat benodigd).
Conclusie
Het kiezen van de juiste isolatieplaat is afhankelijk van het specifieke toepassingsgebied en de eisen die worden gesteld aan drukvastheid, vochtbestendigheid en isolatiewaarde. Voor vloerisolatie zijn PIR en PUR vanwege de hoge isolatiewaarde en geringe dikte vaak de beste keuze, zeker wanneer de isolatie van bovenaf wordt aangebracht. Voor situaties waar vocht en druk een rol spelen, zoals bij volle grond of perimeterisolatie, zijn XPS-platen de meest betrouwbare optie. EPS biedt een budgetvriendelijk alternatief, hoewel dit vaak ten koste gaat van de isolatiewaarde of de benodigde dikte. Door de juiste materiaalkeuze te combineren met een zorgvuldige plaatsing, kan een woning efficiënt worden geïsoleerd, wat leidt tot een hoger comfort en lagere energiekosten.