Inleiding
De woningcorporatie Havensteder, actief in de regio Rotterdam, heeft een aanzienlijk en versneld isolatieprogramma aangekondigd. Dit initiatief is gericht op het verbeteren van de energie-efficiëntie en het wooncomfort van ongeveer 40.000 sociale huurwoningen. De focus ligt op het aanpakken van woningen met de slechtste energielabels (E, F en G) om deze in 2028 van een rood energielabel te ontheffen. Naast het isolatieprogramma speelt de discussie over aardgasvrij wonen en de betaalbaarheid van energie een cruciale rol. Dit artikel analyseert de aanpak van Havensteder op basis van de beschikbare gegevens, inclusief de technische maatregelen, de planning, de financiële implicaties voor huurders en de uitdagingen rondom energietransitie.
De Strategie: Versnelling van het Isolatieprogramma
Havensteder heeft als doelstelling om in 2028 geen woningen meer in bezit te hebben die slecht zijn geïsoleerd. Om dit te bereiken, wordt het isolatieprogramma versneld uitgevoerd. Hierbij worden de woningen met de laagste energielabels als eerste aangepakt.
In Capelle aan den IJssel alleen al betreft dit 1.748 woningen met een rood energielabel. De verdeling is als volgt: - 1.099 woningen met een E-label. - 542 woningen met een F-label. - 107 woningen met een G-label.
De strategie is om te beginnen met de woningen met een G-label, gevolgd door de F-labels. Per jaar worden er 1.200 woningen geïsoleerd. Deze versnelling is een direct gevolg van de toenemende druk op huishoudens met lage inkomens, die hard worden geraakt door stijgende energierekeningen en kosten voor levensonderhoud.
Technische Maatregelen en Omvang
De isolatiestrategie van Havensteder is breed en omvat verschillende onderdelen van de woning. Het doel is om de thermische schil van de woning te verbeteren om zowel koude als warmte buiten te houden, wat leidt tot een lager energieverbruik en een hoger comfort.
Dak-, Vloer- en Gevelisolatie
De komende jaren investeert Havensteder in de isolatie van daken, vloeren en gevels van een groot deel van het woningbestand. - Vloerisolatie: Er komen circa 13.000 woningen in aanmerking voor vloerisolatie. - Dakisolatie: Ook 13.000 woningen zullen worden voorzien van dakisolatie. Dit gebeurt in samenwerking met vaste dakpartners die reeds betrokken zijn bij het onderhoud van de daken. - Gevelisolatie: Voor de gevels wordt gezocht naar geschikte isolatie-oplossingen in samenwerking met gevelpartners.
Glasvervanging
Een andere belangrijke maatregel is het vervangen van enkelglas en oud dubbelglas. Ongeveer 29.000 woningen komen in aanmerking voor nieuwe beglazing. Dit heeft een aanzienlijke impact op de isolatiewaarde van de woning, aangezien ramen een kwetsbare plek in de thermische schil vormen.
Kleine Maatregelen en Directe Hulp
Voor huurders die direct last hebben van kou- en tochtklachten biedt Havensteder kleine maatregelen aan. Deze worden kosteloos uitgevoerd. Hierbij kan gedacht worden aan het plaatsen van tochtstrippen. Daarnaast geeft de woningcorporatie advies over het juist ventileren van de woning. Goed ventileren is essentieel voor een gezond binnenklimaat en kan helpen de woning efficiënter warm te stoken, wat leidt tot een verlaging van het energieverbruik.
De Kwestie van Woonkwaliteit: Zolders als Slaapkamer
Een specifiek punt van aandacht dat uit de gegevens naar voren komt, is de classificatie van zolderruimtes. Havensteder beschouwt bepaalde zolders als slaapkamers, ondanks dat deze ruimtes tekortkomingen vertonen op het gebied van isolatie en de aanwezigheid van gaten in de muren.
Dit roept vragen op over de leefbaarheid en de criteria voor een geschikte slaapruimte. Isolatie is cruciaal voor een comfortabele leefomgeving; een gebrek eraan kan leiden tot een te hoge energierekening en oncomfortabele temperaturen, zowel in de winter als in de zomer. De aanwezigheid van gaten in muren kan bovendien andere problemen met zich meebrengen, zoals schimmelvorming en de toegang van ongedierte. Hoewel het isolatieprogramma erop is gericht deze problemen op te lossen, benadrukt deze situatie de urgentie van de geplande renovaties.
Financiële Impact op Huurders
De stijgende energiekosten en de inflatie hebben een grote impact op de doelgroep van Havensteder: huishoudens met een laag inkomen. De woningcorporatie erkent dat zij de stijgende prijzen van levensonderhoud en energie niet kunnen oplossen, maar zet in op isolatie als middel om de energielasten te verlagen.
Compensatie en Huurverlaging
In de Tweede Kamer is een motie aangenomen waarin wordt voorgesteld huurders van woningen met een E-, F- of G-label financieel te compenseren door de verhuurder. Havensteder heeft hierop gereageerd door te stellen dat een dergelijke maatregel een averechts effect kan hebben. De corporatie stelt dat er netto onder aan de streep weinig verschil zou zijn met het huidige huurbedrag. Desondanks blijft de druk op verhuurders groeien om huurders met slecht geïsoleerde woningen tegemoet te komen.
Betaalbaarheid en Incasso
Havensteder vraagt huurders die (dreigende) betalingsproblemen hebben om tijdig contact op te nemen. De corporatie stelt zich soepel op bij het treffen van betalingsregelingen en biedt diverse betaalmogelijkheden. Het doel is om een persoonlijk gesprek te voeren en verder te kijken dan alleen de huurschuld. Dit is onderdeel van een bredere strategie om "warm incasseren" toe te passen, wat betekent dat men probeert betalingsachterstanden te voorkomen in plaats van direct harde maatregelen te nemen.
Uitdagingen bij Aardgasvrij Wonen
Naast isolatie is de transitie naar aardgasvrij wonen een belangrijk thema. Havensteder onderzoekt verschillende mogelijkheden, maar stuit hierbij op aanzienlijke hindernissen, met name op het gebied van kosten en betaalbaarheid.
De Stroomstoring in de Agniesebuurt
Een concreet voorbeeld van de uitdagingen is de verkenning van een gebiedsaanpak aardgasvrij in de Agniesebuurt in Rotterdam. Deze verkenning, een samenwerking met de gemeente Eneco, is gestaakt. De reden is dat de kosten voor het aansluiten van woningen op het warmtenet als "onverantwoord hoog" worden beschouwd. De onzekerheden over de ont