Inleiding
De verduurzaming van woningen is een centraal thema in de hedendaagse bouw- en vastgoedsector. Voor woningeigenaren die investeren in energiebesparende maatregelen speelt de overheid een stimulerende rol via financiële regelingen. De belangrijkste regeling voor particulieren en bedrijven is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE). Deze subsidie is erop gericht de kosten voor het isoleren van woningen te verlagen en daarmee de drempel voor verduurzaming te verlagen. Volgens de beschikbare informatie is de ISDE-subsidie de centrale landelijke regeling voor het isoleren van woningen. De subsidie werkt door een deel van de kosten voor isolatie terug te betalen nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. In 2025 en 2026 ondergaat de regeling enkele specifieke wijzigingen die van invloed zijn op de subsidiebedragen en voorwaarden. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van hoe de subsidie werkt, welke maatregelen in aanmerking komen, welke voorwaarden gelden en hoe de aanvraagprocedure verloopt, op basis van de meest recente beschikbare gegevens.
Werking van de ISDE-subsidie
De ISDE-subsidie is een regeling van de Rijksoverheid die zowel voor particulieren als bedrijven beschikbaar is. Het doel is het stimuleren van investeringen in duurzame energie en energiebesparing. De werking van de subsidie voor isolatie is gestructureerd rond een aantal principes die de financiële aantrekkelijkheid moeten vergroten.
Een fundamenteel principe van de subsidie is dat deze een vergoeding vormt voor reeds gemaakte kosten. De subsidie wordt dus niet vooraf verstrekt, maar na het uitvoeren van de werkzaamheden. Dit houdt in dat woningeigenaren eerst de investering moeten doen en de isolatie moeten (laten) aanbrengen voordat zij recht op subsidie hebben. De subsidie keert een deel van deze kosten terug.
Een belangrijk stimulerend mechanisme binnen de ISDE-regeling is de zogenaamde "bonus-malus" structuur voor het aantal uitgevoerde maatregelen. De hoogte van het subsidiebedrag is afhankelijk van het aantal isolatiemaatregelen dat men neemt. Indien er slechts één isolatiemaatregel wordt uitgevoerd, bedraagt de subsidie 50% van het vastgestelde subsidiebedrag. Wanneer er echter twee of meer isolatiemaatregelen worden genomen, of wanneer één isolatiemaatregel wordt gecombineerd met een andere duurzame maatregel zoals de aanschaf van een warmtepomp, zonneboiler of een aansluiting op een warmtenet, heeft de aanvrager recht op 100% van het vastgestelde subsidiebedrag. Deze regeling moedigt aan om niet slechts één onderdeel van de woning te isoleren, maar het isolatieproject breder aan te pakken. De subsidiebedragen zijn vastgesteld per vierkante meter, waardoor de totale subsidie oploopt naarmate het geïsoleerde oppervlak groter is. De subsidie kan oplopen tot enkele duizenden euro's, afhankelijk van de omvang van het project.
Isolatiemaatregelen die in aanmerking komen
Om in aanmerking te komen voor de ISDE-subsidie, moeten de uitgevoerde werkzaamheden vallen onder de gedefinieerde isolatiemaatregelen. De bronnen noemen een specifieke lijst van maatregelen die kwalificeren voor subsidie. Deze maatregelen richten zich op de thermische schil van de woning.
De volgende isolatiemaatregelen komen in aanmerking voor subsidie: - Spouwmuurisolatie - Isolatie van de buitenmuur (gevelisolatie) - Dakisolatie - Vloerisolatie - Bodemisolatie - Isolatieglas (waaronder HR++ glas of Triple glas) - Kozijnpaneel en/of deurisolatie
Naast deze specifieke isolatiemaatregelen valt ook het plaatsen van energiezuinige ventilatie onder de regeling in 2026. Ook het vervangingsglas valt onder de regeling, met specifieke voorwaarden voor monumenten en kozijnen.
Glas en ventilatie
Voor glas isolatie is het van belang te weten dat in 2025 de subsidiebedragen voor glas omhoog gaan. Ook is er in 2026 specifieke aandacht voor energiezuinige ventilatie. Wie in 2026 energiezuinige ventilatie laat installeren, kan een vast bedrag van 400 euro ontvangen. Deze subsidie kan eenmalig worden aangevraagd, maar alleen in combinatie met een isolatiemaatregel. De aanvraag voor deze ventilatiesubsidie moet worden ingediend binnen maximaal twee jaar na het aanbrengen van de isolatiemaatregel waarvoor eerder ISDE-subsidie is ontvangen. Daarnaast is er een specifieke regeling voor het vervangen van glas in combinatie met kozijnen: voor de kozijnen geldt dan geen minimale isolatiewaarde meer. Voor monumenten is het mogelijk subsidie te ontvangen voor enkel glas bij voor- en achterzetbeglazing.
Materialen
Hoewel de subsidie primair is gekoppeld aan het type maatregel en het oppervlak, wordt in de context van dakisolatie vermeld dat materialen als glaswol, steenwol, PIR-isolatie en Purisolatie gebruikelijk zijn. Er wordt gesuggereerd dat het kiezen voor een milieuvriendelijk materiaal kan leiden tot extra subsidie, hoewel dit niet nader wordt gespecificeerd in de ISDE-voorwaarden zoals die in de overige bronnen worden beschreven.
Voorwaarden voor subsidieverstrekking
Om aanspraak te kunnen maken op de ISDE-subsidie, moeten aanvragers voldoen aan een aantal strikte voorwaarden. Het niet voldoen aan één van deze voorwaarden leidt tot afwijzing van de aanvraag.
- Uitbesteding aan een bedrijf: De subsidie is alleen van toepassing wanneer de isolatiewerkzaamheden worden uitbesteed aan een bouwbedrijf of isolatiebedrijf. Zelf isoleren geeft geen recht op subsidie.
- Volgorde van handelen: De subsidieaanvraag moet worden ingediend nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. De aanvraag moet binnen 24 maanden na de uitvoering van de eerste isolatiemaatregel worden ingediend.
- Oppervlakte-eisen: Er gelden minimum- en maximumaantallen vierkante meters voor het geïsoleerde oppervlak. De subsidie is bedoeld voor het isoleren van het huidige oppervlak van een bestaande woning. Nieuwbouwwoningen, aanbouwen of nieuwe dakkapellen komen niet in aanmerking voor subsidie.
- Isolatiewaarde: Het toegepaste isolatiemateriaal moet een hoge isolatiewaarde hebben. De exacte waarden en meldcodes zijn te vinden in de voorwaarden van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
- Bewijsmateriaal: Het is verplicht om foto's te maken van de uitgevoerde isolatiewerkzaamheden. Op deze foto's moet duidelijk zichtbaar zijn dat de werkzaamheden in de desbetreffende woning zijn uitgevoerd.
- Combinaties: Het is toegestaan om meerdere keren subsidie aan te vragen voor dezelfde woning, mits het om andere maatregelen gaat.
Veranderingen in 2026
Voor de planning van projecten in 2026 is het relevant om te weten dat er enkele wijzigingen op komst zijn. Naast de al genoemde subsidie voor energiezuinige ventilatie, is er geen minimale isolatiewaarde meer voor kozijnen wanneer deze worden vervangen in combinatie met glas. Ook wordt er subsidie verleend voor enkel glas in monumenten, mits dit als voor- of achterzetbeglazing wordt toegepast.
Subsidiebedragen en Kostenoverzicht
De subsidiebedragen zijn vastgesteld per vierkante meter en zijn afhankelijk van de maatregel. De bedragen die in de bronnen worden genoemd, zijn indicatief voor het jaar 2025. Wanneer er twee of meer maatregelen worden uitgevoerd, verdubbelt het subsidiebedrag per vierkante meter.
De volgende indicatieve bedragen per vierkante meter gelden voor 2025 (bij één maatregel): - Spouwmuurisolatie: € 10,50 per m² - Dakisolatie: € 32,50 per m² - Vloerisolatie: € 11,00 per m² - Bodemisolatie: € 6,00 per m² - Gevelisolatie: € 40,50 per m²
Voor dakisolatie wordt in een specifieke context een bedrag van € 15 per vierkante meter genoemd. Dit bedrag wijkt af van het in de andere bronnen genoemde bedrag van € 32,50. Gezien de overeenstemming in meerdere bronnen over het hogere bedrag, dient het bedrag van € 32,50 als de meest waarschijnlijke basis voor de subsidieberekening, maar vanwege de inconsistentie in de data dient dit te worden geverifieerd bij de RVO.
Naast de ISDE-subsidie is er een extra financieel voordeel in de vorm van een verlaagd btw-tarief. Voor de arbeidskosten van isolatiewerkzaamheden geldt een btw-tarief van 9% in plaats van het standaardtarief van 21%. Dit verlaagt de totale kosten direct.
Overige subsidievormen
Naast de landelijke ISDE-subsidie kunnen gemeenten en provincies extra regelingen aanbieden. Deze kunnen bestaan uit extra tegemoetkomingen, subsidies voor isolatiescans of energieadviezen, of collectieve inkoopacties. Het is raadzaam om de website van de eigen gemeente of provincie te raadplegen voor dergelijke lokale regelingen.
Aanvraagprocedure
De aanvraag voor de ISDE-subsidie verloopt via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De procedure is gestructureerd als volgt:
- Voorbereiding: Voordat de werkzaamheden starten, is het verstandig om de voorwaarden en de meldcodelijst van de RVO te raadplegen om er zeker van te zijn dat de gekozen maatregelen en materialen in aanmerking komen.
- Uitvoering: De isolatiewerkzaamheden worden uitgevoerd door een gecertificeerd bedrijf. Tijdens de werkzaamheden moeten foto's worden gemaakt als bewijslast.
- Aanvraag indienen: Binnen 24 maanden na de voltooiing van de eerste maatregel dient de subsidieaanvraag digitaal in te worden bij de RVO. Hierbij moeten de facturen, bewijsfoto's en eventuele andere benodigde documenten worden meegestuurd.
- Beoordeling: De RVO beoordeelt de aanvraag op basis van de gestelde voorwaarden. Als de aanvraag volledig en correct is, wordt de subsidie toegekend.
Het is belangrijk om te weten dat de subsidie voor energiezuinige ventilatie (in 2026) apart kan worden aangevraagd, maar wel in combinatie met een eerder ontvangen isolatiesubsidie.
Conclusie
De ISDE-subsidie is een krachtig instrument voor woningeigenaren en bedrijven om de kosten van woningisolatie te verlagen. De regeling moedigt een brede aanpak aan door een verdubbeling van het subsidiebedrag te bieden bij het uitvoeren van twee of meer maatregelen. De basisvoorwaarden zijn helder: werkzaamheden moeten worden uitbesteed, het materiaal moet voldoen aan hoge isolatiewaarden, en de aanvraag moet binnen 24 maanden na uitvoering worden ingediend. Hoewel de indicatieve bedragen voor 2025 een significante kostenverlaging mogelijk maken, is het van essentieel belang dat aanvragers de specifieke eisen van de RVO raadplegen, aangezien er sprake is van enkele inconsistenties in de genoemde bedragen en specifieke wijzigingen voor 2026. Daarnaast kan het verlaagde btw-tarief op arbeidskosten de investering nog aantrekkelijker maken. Door zorgvuldig gebruik te maken van deze regelingen, kunnen eigenaren bijdragen aan de verduurzaming van hun woning en de energielasten verlagen.