HemKor: Een Diepgaande Analyse van Hennepgebaseerde Isolatie voor de Moderne Bouw

Inleiding

In de zoektocht naar duurzamere bouwmaterialen en lagere materiaalgebonden CO₂-uitstoot wint biobased isolatie steeds meer aan belangstelling. Een opvallende speler in dit veld is HemKor®, een nieuw isolatieassortiment van Kingspan Insulation, dat grotendeels is vervaardigd uit hennep. Dit materiaal positioneert zich als een veelzijdige oplossing voor zowel renovatie als nieuwbouw, met specifieke toepassingen in houtskeletbouw, hellende daken en scheidingswanden.

De bronnen bieden gedetailleerde inzichten in de samenstelling, technische specificaties en de duurzame keten achter HemKor. Het product, met name de HemKor Jute Blend, combineert hennepvezels met gerecyclede jutevezels en heeft een bio-gebaseerd gehalte van ten minste 80%, getest volgens de NCS 16785:2016-norm. Naast de technische prestaties belichten de bronnen de ecologische voetafdruk, waarbij hennep wordt geprezen om zijn CO₂-opslagcapaciteit en snelle groeicyclus. Dit artikel analyseert de eigenschappen, toepassingsmogelijkheden en de bredere context van dit innovatieve isolatiemateriaal.

Producteigenschappen en Samenstelling

HemKor onderscheidt zich door een specifieke materiaalsamenstelling die zowel functioneel als ecologisch verantwoord is. De kern van het materiaal bestaat uit natuurlijke hennepvezels en vezels van gerecyclede jutezakken.

Bio-based Gehalte en Certificering

Een centraal kenmerk van de HemKor Jute Blend is het hoge bio-based gehalte. Volgens de productinformatie bevat de plaat minimaal 80% biologische materialen. Deze claim is getest en geverifieerd volgens het certificatieschema NCS 16785:2016. Dit keurmerk, onderdeel van het BioKor® betrouwbaarheidskeurmerk van Kingspan, groepeert producten die de voordelen van biologische processen benutten om de materiaalgebonden CO₂ van isolatiematerialen te verminderen. Het keurmerk garandeert dat alle producten met het BioKor-label grotendeels zijn vervaardigd uit biobased grondstoffen.

Technische Specificaties

Voor bouwprofessionals en veeleisende doe-het-zelvers zijn de technische prestaties van isolatiemateriaal doorslaggevend. De bronnen vermelden de volgende specificaties voor HemKor: * Thermische geleidbaarheid (λD-waarde): 0,043 W/(m·K). Dit is een maat voor de isolerende werking; hoe lager de waarde, hoe beter de isolatie. * Warmtecapaciteit: ≥ 2300 J/(kg·K). Dit duidt op het vermogen van het materiaal om warmte op te slaan, wat bijdraagt aan een stabiel binnenklimaat. * Brandreactie: E volgens EN 13501-1. Hoewel biobased materialen soms brandgevoeliger kunnen zijn, is aan het materiaal soda toegevoegd als brandbestrijdingsmiddel, resulterend in klasse E. * Schimmelbestendigheid: Klasse 0. Het materiaal is resistent tegen schimmelvorming, een belangrijk aspect voor de levensduur en gezondheid van een gebouw. * Vochtregulatie: Het materiaal beschikt over goede vochtopname- en verdelingseigenschappen, wat bijdraagt aan een optimale vochtregulatie binnen de constructie.

Samenstelling en Ondersteunende Materialen

Naast hennep en jute bevat het materiaal ook ondersteunende polymeervezels op basis van PET (polyetheentereftalaat) en soda. Deze toevoegingen zijn nodig om de structuur te versterken en de brandreactie te verbeteren. Het gebruik van gerecyclede jutezakken (oorspronkelijk gebruikt voor transport van koffie- en cacaobonen) draagt bij aan de circulaire aspecten van het product.

Toepassingsgebieden en Verwerking

De veelzijdigheid van HemKor komt tot uiting in de brede range aan toepassingsmogelijkheden. Het materiaal is ontworpen om flexibel te zijn, zowel in fysieke vorm als in gebruiksmogelijkheden.

Geschikte Constructies

Volgens de bronnen is HemKor geschikt voor: * Houtskeletbouw: Een logische toepassing vanwege de flexibele pasvorm. * Hellende daken: Ideaal voor isolatie tussen of onder spanten. * Scheidingswanden: Zowel in renovatie- als nieuwbouwprojecten. * Gevelisolatie: In matvorm leverbaar voor diverse diktes. * Vloeren: Het materiaal is ook geschikt voor vloerisolatie.

Naast de plaatvorm (Jute Blend) is er ook HemKor Padding verkrijgbaar. Dit bestaat uit losse hennepvezels en is specifiek ontwikkeld voor het vullen van naden bij het plaatsen van ramen en deuren. Ook is het geschikt als voegisolatie tussen verbindingen (zoals metselwerk/hout of hout/hout) en voor tochtwerende verbindingen in lage-energie- en passiefhuisbouw.

Verwerkingseigenschappen

Een significant voordeel van HemKor ten opzichte van rigidere isolatiematerialen zoals hardschuim is de verwerking. De bronnen benadrukken dat het materiaal zeer flexibel is. Het is eenvoudig te snijden en aan te passen, waardoor het goed past tussen houten of metalen frames. Een specifiek voordeel is het vermogen om zich aan te passen aan oneffenheden en objecten. Kingspan geeft aan dat het materiaal goed rond doorvoeringen (elektriciteitsleidingen, buizen) kan worden aangebracht. Een eenvoudige snede is voldoende; het materiaal vormt zich naar de objecten zonder dat er nauwkeurige, nauwsluitende uitsparingen nodig zijn. Dit bespaart aanzienlijk tijd en vermindert de kans op koudebruggen door onvolledige aansluiting.

Daarnaast wordt de verwerking als schoon en stofarm beschouwd, wat de arbeidsomstandigheden verbetert. Ook het contact met de huid is verdraagzaam; het zou geen jeuk veroorzaken, een bekend probleem bij sommige andere natuurlijke isolatiematerialen.

Duurzaamheid en de Ketenaanpak

De ecologische voetafdruk van bouwmaterialen wordt steeds belangrijker. HemKor profileert zich sterk op het gebied van duurzaamheid, niet alleen door het materiaal zelf, maar door de gehele productieketen.

Hennep als CO₂-Opslag

Hennep wordt in de bronnen beschreven als een "circulatiegewas" met uitstekende eigenschappen voor CO₂-opslag. De plant groeit extreem snel: van zaad tot volwassen plant in slechts 4 tot 5 maanden. Met een hoogte tot 5 meter en wortels die tot 3 meter diep reiken, kan hennep aanzienlijke hoeveelheden CO₂ absorberen via fotosynthese. Volgens Kingspan kan de teelt tussen de 9 en 13 ton CO₂ per geoogste hectare opnemen en opslaan. Dit draagt bij aan het verlagen van de materiaalgebonden CO₂ van gebouwen.

Lokale Teelt en Innovatie

Een opvallend aspect is de focus op lokale samenwerking. De hennep voor HemKor wordt geteeld door boeren in Groningen. Het Groningse bedrijf Hempflax (uit Oude Pekela) produceert het halffabricaat dat als basis dient voor het isolatiemateriaal. Deze lokale aanpak vermindert transportemissies en ondersteunt de regionale landbouw.

Het "First Gevalideerde Project"

In de zomer werd een project in Nederland gelanceerd dat wordt gezien als een mijlpaal: het eerste door de Stichting Nationale Koolstofmarkt (SNK) gevalideerde renovatieproject met isolatiemateriaal van hennepteelt. Dit project, een samenwerking tussen Van Wijnen Gorredijk, Hempflax, Kingspan Insulation en GreenDutch, combineert de toepassing van HemKor met de verkoop van CO₂-certificaten. Dit creëert een economische prikkel voor boeren (extra inkomsten uit CO₂-certificaten) en stimuleert bouwbedrijven (zoals Van Wijnen) om biobased materialen toe te passen. Joan Veenstra, directeur van Van Wijnen Gorredijk, stelt dat met dit project een nieuwe standaard in duurzaam bouwen wordt gezet, gericht op een toekomst waarin bouwprojecten een positieve impact hebben op het milieu.

Planet Passionate Programma

Kingspan Insulation voert deze innovatie uit binnen het kader van hun wereldwijde "Planet Passionate" programma. Dit programma volgt een dubbelspoor-aanpak: het introduceren van bio-based isolatieoplossingen zoals HemKor om de doelstellingen voor CO₂-reductie te realiseren. René Schuurman van Kingspan noemt dit een "mooie stap voorwaarts".

Vergelijking met Traditionele Isolatiematerialen

Hoewel de bronnen geen directe vergelijkingstabel presenteren met materialen zoals glenwol of polystyrum, kunnen er impliciete verschillen worden afgeleid uit de beschreven eigenschappen.

Flexibiliteit vs. Stugheid

Traditionele hardschuimisolatie (zoals PIR of EPS) is vaak rigide en vereist nauwkeurige uitsparingen voor leidingen en doorvoeringen. HemKor biedt hier een duidelijk voordeel door zijn flexibiliteit en het vermogen om zich te vormen, wat vooral in renovatieprojecten van pas komt waar bestaande constructies vaak oneffenheden vertonen.

Vochtmanagement

Biobased materialen staan bekend om hun ademende capaciteit (dampdoorlatendheid). Hoewel de bronnen dit niet expliciet benoemen in technische eenheden (zoals de Sd-waarde), wordt de "goede vochtopname en -verdeling" genoemd. Dit suggereert dat het materiaal vocht kan bufferen en afgeven zonder zijn isolerende werking te verliezen, wat het risico op constructieve schade verlaagt in vergelijking met materialen die vocht vasthouden.

Gezondheid en Leefbaarheid

De vermelding dat het materiaal geen "broedplaats voor schimmels" is en geen jeuk veroorzaakt, is relevant voor de leefbaarheid. Dit is een praktisch voordeel ten opzichte van materialen die behandeld moeten worden tegen schimmel of die allergieën kunnen uitlokken.

Conclusie

HemKor vertegenwoordigt een significante ontwikkeling in de wereld van biobased isolatiematerialen. Het combineert de ecologische voordelen van hennep – een snelgroeiend gewas met CO₂-opslagcapaciteit – met moderne technische prestaties. De samenstelling, met minimaal 80% bio-based materialen gecertificeerd volgens NCS 16785:2016, maakt het een geloofwaardige optie voor duurzame bouwprojecten.

De kracht van het materiaal ligt in de combinatie van functionaliteit en verwerkingsgemak. De flexibele pasvorm en het vermogen om zich aan te passen aan leidingen en oneffenheden bieden een duidelijk voordeel voor aannemers en doe-het-zelvers, wat de kans op koudebruggen verkleint en de installatietijd verkort. Tegelijkertijd voldoet het aan strikte eisen voor brandveiligheid (klasse E) en schimmelbestendigheid (klasse 0).

Een even belangrijk aspect is de economische en ecologische keten die achter het product staat. Door de teelt in Groningen en de validatie van CO₂-certificaten via de Stichting Nationale Koolstofmarkt, wordt een circulair model gecreëerd dat zowel boeren als bouwers stimuleert te kiezen voor duurzaamheid. Hoewel de bronnen geen volledige prijs-kwaliteitsvergelijking met alternatieve materialen bieden, positioneert HemKor zich als een toekomstbestendige keuze voor projecten waarbij de materiaalgebonden CO₂-uitstoot en een gezond binnenklimaat centraal staan.