Inleiding
Glaswol is een van de meest toegepaste isolatiematerialen in de moderne bouw- en renovatiesector. Het materiaal staat bekend om zijn uitstekende thermische en akoestische eigenschappen, brandveiligheid en duurzaamheid. In dit artikel wordt een diepgaande analyse gepresenteerd op basis van beschikbare data over de samenstelling, prestaties, levensduur en installatievereisten van glaswol. De focus ligt op de feitelijke eigenschappen die glaswol onderscheiden van andere isolatiematerialen, zoals steenwol, en de optimale manieren om het toe te passen in woningen en gebouwen.
Samenstelling en Basisprincipes
Glaswol wordt geproduceerd uit gerecycled glas. Volgens de beschikbare gegevens bestaat het materiaal voor ongeveer 80 procent uit gerecycled glas. Deze samenstelling draagt bij aan de duurzaamheid van het product. Een opvallend kenmerk van glaswol is de structuur van de vezels. De vezels van minerale wol, waaronder glaswol, hebben een extreem klein oppervlakte. Deze eigenschap is vergelijkbaar met de veren van een eend, wat resulteert in waterafstotende kenmerken. Watermoleculen kunnen door de oppervlaktegrootte van de vezels niet worden opgenomen en worden zelfs afgestoten. Hierdoor neemt glaswol geen water op, wat essentieel is voor het behoud van de isolatiewaarde.
Thermische Prestaties en Lambda-waarde
De isolerende werking van glaswol wordt gekenmerkt door de lambdawaarde (λ). Deze waarde ligt voor glaswol tussen de 0,031 en 0,044 W/mK (Watt per meter Kelvin). De regel bij isolatiematerialen is dat een lagere lambdawaarde een betere isolatie betekent. Binnen de categorie minerale wol wordt over het algemeen gesteld dat glaswol net iets beter isoleert dan steenwol, terwijl de lambdawaardes van beide materialen tussen de 0,031 en 0,040 liggen.
Een significant voordeel van glaswol is de relatief hoge isolatiewaarde in verhouding tot de benodigde ruimte. Doordat glaswol een hogere isolatiewaarde heeft dan steenwol bij gelijke dikte, kunnen met glaswol betere resultaten worden behaald met minder ruimteverlies.
Duurzaamheid en Levensduur
Een van de meest genoemde voordelen van glaswol is de extreme levensduur. Data suggereren dat glaswolisolatie na 55 jaar nog even goed presteert als bij de plaatsing, en waarschijnlijk nog langer. De meeste isolatiematerialen, mits op de juiste manier toegepast, gaan volgens de bronnen 75 tot 100 jaar mee. Glaswol verouderd niet; het materiaal is vormvast, zakt niet uit en is ongevoelig voor temperatuurschommelingen of veranderingen in de vochtigheidsgraad. De isolatie blijft altijd perfect aaneengesloten, waardoor koudebruggen worden voorkomen.
Invloed van Vocht
Hoewel glaswol waterafstotend is, kan vochtige lucht op lange termijn het materiaal aantasten. Indien glaswol vochtig wordt, kan de isolatiewaarde hard achteruitgaan. Er wordt vermeld dat bij 5 procent vocht de isolatie met 50 procent kan afnemen. Dit in contrast met materialen als polystyreen, die hun waarde beter behouden bij vocht, maar wel eerder voor schimmel kunnen zorgen omdat ze luchtdicht zijn. De ademende werking van glaswol is gunstig, maar het is cruciaal dat vochtige lucht op lange termijn het isolatiemateriaal niet kan aantasten.
Veiligheid en Ongediertebestendigheid
Glaswol is van nature brandwerend en draagt niet bij aan de verspreiding van vuur. Dit maakt het een veilige keuze voor de isolatie van gebouwen. Daarnaast is gebleken dat glaswol zeer muisbestendig is. Muizen knagen niet aan glaswol omdat het materiaal bestaat uit gerecycled glas, wat niet prettig aanvoelt in hun bek.
Installatie en Toepassingen
Voor een optimale werking en levensduur is correcte installatie vereist. De keuze voor het type glaswol hangt af van de specifieke toepassing.
Soorten Glaswol
Er zijn drie hoofdvormen te onderscheiden: 1. Glaswol platen: Deze worden meestal toegepast bij het isoleren van scheidingswanden, voorzetwanden, spouwmuren en plafonds. Ze zijn geschikt voor constructies met een vaste maatvoering. Platen zijn verkrijgbaar in diktes variërend van 40 tot 150 millimeter. 2. Glaswoldekens: Deze zijn ideaal voor projecten waarbij langere lengtes nodig zijn of waarbij de afstanden onregelmatiger zijn. Ze zijn gemakkelijk op maat te snijden en worden vaak gebruikt voor (prefab)daken, specifieke plafonds, vloeren en gevels. Dekken zijn verkrijgbaar met en zonder spijkerflens en in diktes van 60 tot wel 260 millimeter. 3. Glaswolvlokken (inblaaswol): Deze vlokken kunnen bij bestaande woningen in de spouw worden gespoten. Dit voorkomt dat de muur opengebroken hoeft te worden en maakt voorzetwanden overbodig. De vlokken worden geleidelijk verdeeld, waardoor de isolatie niet inzakt en optimaal warmtebehoud gegarandeerd is.
Dikte en Ruimtegebruik
Bij het gebruik van glas- of steenwol wordt aanbevolen om minimaal 13 tot 16 centimeter dik te isoleren. Voor een nog beter isolatieresultaat kan een dikte van 20 centimeter worden aangehouden. Ondanks dat glaswolrollen dik zijn en ruimteverlies met zich meebrengen, zorgt deze dikte voor een zeer goede isolatie. Het is echter belangrijk om de isolatie niet samen te drukken ("prop nooit zachte isolatiematerialen uit minerale wol"). Indien een ruimte bijvoorbeeld maar 10 cm breed is en er wordt 18 cm isolatie ingedrukt, wordt de isolerende werking tenietgedaan.
Veiligheidsmaatregelen bij Installatie
Bij het verwerken van glaswol is het belangrijk de juiste veiligheidsmaatregelen te nemen. Hoewel het materiaal over het algemeen veilig is, kan het zorgen voor huidirritatie door wrijving van het vezelachtige materiaal. Het wordt aanbevolen beschermende kleding te dragen (lange mouwen, lange broek, handschoenen) en een stofmasker te gebruiken om blootstelling aan vezels te minimaliseren.
Verder gelden de volgende installatievoorschriften: * Afstand tot warmtebronnen: Houd minimaal 7,5 cm (3 inch) afstand tussen de glaswolisolatie en warmtebronnen zoals schoorstenen, rookkanalen of verlichtingsarmaturen om brandgevaar te verminderen. * Isolatie rondom bedrading: Gebruik isolatiemateriaal met een hogere dichtheid rondom bedrading. * Dubbele laag: Het isoleren van een dak met twee lagen wordt niet aanbevolen. Dit heeft geen extra voordelen ten opzichte van één laag en kan leiden tot gezondheidsrisico's, lekkage en hogere kosten.
Kostenoverzicht
De prijs van glaswol varieert afhankelijk van het type en de toepassing. Hieronder volgt een overzicht van de prijzen per vierkante meter (exclusief plaatsing) op basis van de beschikbare data:
| Materiaaltype | Prijzen per m2 (exclusief plaatsing) |
|---|---|
| Dekens zonder spijkerflens | € 3 – € 18 |
| Dekens met spijkerflens | € 4 – € 18 |
| Platen | € 2,50 – € 15 |
| Vlokken / inblaaswol | Een specialist rekent gemiddeld € 15 – € 20 per m2 voor het vullen van de spouwmuur |
Daarnaast is vermeld dat glaswol aanzienlijk goedkoper is dan steenwol.
Conclusie
Glaswol is een duurzaam, effectief en veilig isolatiemateriaal met een zeer lange levensduur die kan oplopen tot 55 jaar of meer. Het materiaal is vormvast, waterafstotend en muisbestendig, wat bijdraagt aan de levensduur en prestaties. De lage lambdawaarde zorgt voor een hoge thermische weerstand, wat resulteert in energiebesparing. Echter, de prestaties zijn sterk afhankelijk van de correcte installatie. Het is essentieel om de juiste dikte te kiezen (minimaal 13-16 cm, bij voorkeur 20 cm), de isolatie niet samen te drukken en rekening te houden met veiligheidsafstanden tot warmtebronnen. Door de beschikbaarheid in platen, dekens en vlokken is glaswol toepasbaar in zowel nieuwbouw als bestaande bouw.