Inleiding
In de moderne bouw- en renovatiesector is isolatie een hoeksteen van energie-efficiëntie en bouwkundige prestaties. Geëxpandeerd polystyreen, beter bekend als EPS of piepschuim, speelt hierin een cruciale rol. Dit artikel belicht de gespecialiseerde toepassingen van EPS, met een focus op het bedrijf Hordijk, een vierde-generatie familiebedrijf uit Delft. Hordijk heeft zich gespecialiseerd in de productie en verwerking van EPS voor diverse markten, waaronder de bouw. De bronnen bieden inzicht in de technische specificaties van hun isolatieproducten, de verwerking in bouwsystemen en hun streven naar duurzaamheid door innovatie in recyclagetechnieken. Dit artikel is bedoeld voor vastgoedeigenaren, doe-het-zelvers en bouwprofessionals die op zoek zijn naar feitelijke informatie over de rol van EPS in hedendaagse bouwprojecten.
Eigenschappen en Samenstelling van EPS
EPS, of Geëxpandeerd Polystyreen, is een lichtgewicht materiaal dat bestaat uit 98% lucht en 2% polystyreen [4]. Deze samenstelling maakt het uitermate geschikt voor isolatiedoeleinden. Het materiaal kan met behulp van een mal in iedere gewenste vorm worden gebracht, wat het zeer veelzijdig maakt voor toepassingen in de bouw [4].
Een belangrijk aspect van moderne EPS-productie is de focus op duurzaamheid. Hordijk past in de meeste producten (met uitzondering van verpakkingen voor voedingsmiddelen) tot 30% gerecycled piepschuim toe. Met de nieuwste techniek, die gebruikmaakt van microgolven in plaats van stoom, kan dit percentage zelfs oplopen tot 80% recyclaat [4]. Deze technologische vooruitgang verlaagt niet alleen de ecologische voetafdruk, maar reduceert ook het energieverbruik tijdens de productie aanzienlijk [5].
Isolatieproducten voor de Bouw
Hordijk EPS heeft een breed scala aan producten ontwikkeld voor isolatie en bouw, met een uitkiende constructie die zorgt voor snelle en gemakkelijke verwerking [2].
Matrijsgevormde Isolatieplaten
De isolerende kwaliteiten van EPS werken effectief tegen zowel warmte als kou. Het materiaal voldoet aan de steeds strenger wordende isolatie-eisen en draagt bij aan het beperken van energiekosten en het reduceren van de CO2-uitstoot [2].
Een specifiek product is de isolatie-ankerplaat. Dit is een grote isolatieplaat met een haaklas rondom en aan de bovenzijde voorzien van een wafelprofiel. Deze plaat biedt thermische isolatie en zorgt door het wafelprofiel voor een uitstekende hechting met in het werk gestorte beton. Dit maakt de plaat toepasbaar in zowel de woningbouw als de utiliteitsbouw. De isolatie-ankerplaat is leverbaar in diverse diktes en densiteiten [2].
Spouwmuurisolatie
Voor het isoleren van woningen biedt Hordijk losse EPS-korrels aan. Deze korrels worden door gespecialiseerde bedrijven in de spouwmuur of onder de vloer gespoten voor isolatie [2].
Vloerverwarmingssystemen
EPS is een essentieel onderdeel van moderne vloerverwarmingssystemen. Op de EPS-isolatieplaat wordt een gethermovormde kunststofplaat geperst. Tussen de noppen van deze plaat kan eenvoudig de buis van het vloerverwarmingssysteem worden gelegd. De EPS-laag zorgt voor een sterk isolerende werking, wat de efficiëntie van de vloerverwarming verhoogt. Door het gebruik van Trittichal-techniek biedt dit systeem ook extra akoestische demping [2].
Bouwkundige Toepassingen: Funderingen en Ruwbouw
Naast isolatie levert Hordijk ook maatwerk voor de ruwbouw, zoals fundatiekisten en vloerdelen [5]. Een belangrijk product in deze categorie is de funderingsbekisting.
Voor de Hoop Pekso produceert Hordijk EPS-funderingskisten. Deze EPS-funderingsbekisting wordt in de woning- en utiliteitsbouw gebruikt voor funderingsbalken op paalfunderingen. De bekisting is leverbaar in verschillende maten. Ook voor funderingen op vaste grond heeft Hordijk oplossingen, zoals de Vorstrandkist en de HD-kist [2].
Duurzaamheid en Innovatie
Duurzaamheid staat bij Hordijk centraal, wat wordt omschreven als 'rentmeesterschap'. Het bedrijf is continu op zoek naar manieren om producten duurzamer te maken en het energieverbruik te verminderen [5].
De Wavefoamer Technologie
De traditionele productietechnologie van EPS, die al vijftig jaar werd gebruikt, maakte gebruik van stoom geproduceerd uit gas. Hordijk heeft contact gelegd met een Duitse machinebouwer die een 'wavefoamer' ontwikkelde. Deze nieuwe technologie maakt gebruik van microgolven in plaats van stoom. Hierdoor kan het energieverbruik fors worden teruggebracht en kunnen biologische reststromen worden verwerkt [5].
De implementatie van deze technologie verloopt in fasen: - Fase 1: Het verwerken van EPS op de nieuwe technologie, waarbij het materiaal hetzelfde blijft, maar de technologie en het recyclaat nieuw zijn. - Fase 2: Het verwerken van andere materialen of biologische reststromen [5].
Deze innovatie is een resultaat van samenwerkingen, waaronder contacten met de TU Delft via studentenprojecten, waarbij expertise vanuit Aerospace en Werktuigbouwkunde werd betrokken [5].
Professionele Verwerking en Projecten
De verwerking van isolatiematerialen vereist vaak specialistische kennis. Een voorbeeld van professionele toepassing is te zien in een project uitgevoerd door de Van der Hoek Isolatie Groep. Voor de Koninklijke Hordijk, ten behoeve van Aqua+, zijn de uitlaten en voedingsleidingen van sprinklerinstallaties in pompkamers geïsoleerd. Hierbij is gebruikgemaakt van ROCKWOOL schalen, afgewerkt met geprefabriceerde beschermende aluminium platen [3]. Dit toont aan dat de toepassing van isolatie vaak verder gaat dan enkel het basismateriaal en specifieke afwerking en technieken vereist voor veiligheid en duurzaamheid.
Conclusie
EPS is een veelzijdig en essentieel materiaal in de bouw- en isolatiesector. Hordijk, als gespecialiseerde producent, levert een breed assortiment aan producten, variërend van matrijsgevormde isolatieplaten en spouwmuurkorrels tot funderingsbekistingen en systemen voor vloerverwarming. De technische eigenschappen van EPS, zoals de thermische isolatie en de mogelijkheid tot maatwerk, maken het geschikt voor diverse toepassingen in woning- en utiliteitsbouw.
Een belangrijke ontwikkeling is de focus op duurzaamheid. Door de introductie van de wavefoamer-technologie, die microgolven gebruikt in plaats van stoom, is het mogelijk geworden het energieverbruik fors te verlagen en hoge percentages recyclaat te verwerken. Deze innovatie, ondersteund door samenwerkingen met kennisinstellingen, markeert een significante stap voorwaarts in de verduurzaming van de EPS-productie. Voor professionals en eigenaren betekent dit dat EPS-producten niet alleen functioneel efficiënt zijn, maar ook steeds beter aansluiten op moderne eisen voor milieubewuste bouw.