Inleiding
De afgelopen tijd berichtten de media over een forse stijging in het aantal coronagevallen, wat wordt aangeduid als een zomergolf. Deze ontwikkeling roept vragen op over de juiste procedure bij besmetting binnen een huishouden. Vooral voor bewoners van appartementen, eengezinswoningen of andere wooncomplexen is het van belang om te weten hoe te handelen wanneer een huisgenoot positief is getest op COVID-19. De situatie waarin een huisgenoot het virus heeft opgelopen, vergt specifieke maatregelen om verdere verspreiding te voorkomen, zowel binnen het huis als in de directe omgeving. Hoewel de algemene maatregelen zijn afgeschaald, blijven er adviezen gelden die essentieel zijn voor de volksgezondheid. Dit artikel biedt een overzicht van de huidige regels en praktische handvatten, gebaseerd op officiële informatiebronnen, voor het geval een huisgenoot besmet raakt.
Huidige regels en isolatieadviezen bij een besmette huisgenoot
Wanneer een huisgenoot besmet is met het coronavirus (COVID-19), verandert de situatie voor de andere bewoners van het huis aanzienlijk. Volgens de huidige informatie gelden er specifieke richtlijnen voor quarantaine en isolatie.
Quarantaine voor huisgenoten
In tegenstelling tot de beginfase van de pandemie is er nu geen sprake van een strikte quarantaineplicht voor alle huisgenoten. Echter, de informatie benadrukt dat huisgenoten tot 14 dagen na het laatste contact met de besmette persoon nog ziek kunnen worden. Daarom wordt geadviseerd om thuis in quarantaine te blijven en leefregels te volgen om te voorkomen dat men zelf ziek wordt of anderen besmet. Hoewel de huidige regels zijn versoepeld, is het advies om de gezondheid goed in de gaten te houden.
Er is een discrepantie in de bronnen wat betreft de quarantaineduur. De ene bron stelt dat men 10 dagen in zelfquarantaine moet blijven na de laatste blootstelling, tenzij men volledig is gevaccineerd of in het verleden positief is getest. Een andere bron vermeldt dat vanaf maart 2022 alle coronamaatregelen stapsgewijs zijn afgeschaald en er nog slechts enkele adviezen gelden, zoals testen en thuisblijven bij klachten. Dit duidt op een situatie waarin de plicht is vervallen, maar het advies om voorzichtig te zijn blijft bestaan.
Testen en klachten
Voor huisgenoten is het cruciaal om alert te zijn op klachten. De klachten die kunnen wijzen op corona zijn: neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts, en plotseling verlies van reuk en/of smaak (zonder neusverstopping). Bij het optreden van deze klachten is het advies om thuis te blijven en een zelftest te doen. De zelftesten zijn in de winkel te koop en het is niet meer nodig om naar de GGD te gaan. Als de zelftest negatief is, gelden er geen speciale regels en mag de persoon naar buiten en naar het werk. Als de test positief is, geldt het isolatieadvies.
Praktische isolatie binnen het huishouden
Hoewel huisgenoten niet meer verplicht in quarantaine hoeven te blijven, is het van belang om verspreiding van het virus binnen het huis zoveel mogelijk te beperken. Er is bewijs dat het virus zich onder bepaalde omstandigheden kan verspreiden in afgesloten ruimtes met onvoldoende ventilatie.
Scheiden van ruimtes
Om besmetting te voorkomen, wordt geadviseerd om indien mogelijk te voorkomen dat besmette en niet-besmette huisgenoten dezelfde kamers en toiletten gebruiken. Dit kan betekenen dat de besmette persoon wordt geïsoleerd in een enkele kamer of een deel van het huis. Praktische maatregelen zijn: - Maaltijden bij de deur van de geïsoleerde kamer achterlaten. - Communicatie via de telefoon of digitale middelen in plaats van fysiek contact. - Goede ventilatie in de woning is essentieel.
Hygiëne en gedrag
Goede hygiëne helpt om verspreiding van luchtweginfecties te beperken. Dit omvat vaak en goed handen wassen met water en zeep en het ventileren van binnenruimtes. Ook kan het dragen van een mondkapje binnen in huis worden overwogen, hoewel de specifieke plicht hiertoe is vervallen. De informatie geeft aan dat mensen die positief testen, binnen in huis een mondkapje kunnen dragen als ze in de buurt van anderen zijn, gedurende de volledige 10 dagen na het begin van de symptomen.
Duur van besmettelijkheid en incubatietijd
Het is belangrijk om te weten hoelang een persoon besmettelijk is en hoe snel klachten kunnen optreden na blootstelling.
Incubatietijd
De tijd tussen het moment van besmetting en het ontstaan van klachten varieert. Meestal duurt het 5 tot 6 dagen voordat de klachten beginnen, maar het is mogelijk om klachten te krijgen na 2 dagen. Ook kan iemand al besmettelijk zijn 1 tot 3 dagen voordat de symptomen starten. Uit onderzoek blijkt dat 99% van de personen binnen 14 dagen klachten ontwikkelt.
Besmettelijkheid
Een persoon is het meest besmettelijk in de eerste dagen nadat de klachten zijn begonnen. De besmettelijkheid neemt snel af. Veel mensen zijn na 5 dagen niet meer besmettelijk, maar het kan tot 10 dagen duren voordat iemand niet meer besmettelijk is. Als iemand hoest en niest, is deze besmettelijker dan wanneer deze klachten afwezig zijn. Het is belangrijk om te weten dat iemand al besmettelijk kan zijn voordat de klachten beginnen.
Testen na besmetting
Na een positieve testuitslag kan iemand nog enige tijd positief blijven testen, vooral bij specifieke testen zoals NAAT-tests. Deze kunnen tot 90 dagen lang een positief resultaat tonen. Dit betekent niet dat de persoon nog steeds besmettelijk is of een nieuwe infectie heeft. Binnen 90 dagen kunnen herinfecties optreden, waardoor het moeilijk kan zijn om te weten of een positieve test wijst op een nieuwe infectie of op restanten van de vorige infectie. Bij een immuuncompetent persoon heeft het doen van PCR of serologie na 7 of 14 dagen geen toegevoegde waarde meer.
Medische aspecten en herstel
Hoewel de focus ligt op preventie en isolatie, is het goed om ook enige informatie te hebben over de medische aspecten van COVID-19, met name voor degenen die ziek worden.
Medicatie
Er is een antiviraal middel, Remdesivir (Veklury), dat in 2020 door de Europese medicijnautoriteiten is goedgekeurd als eerste medicijn tegen COVID-19. De goedkeuring was op basis van een positieve balans tussen werkzaamheid en risico's.
Klachten en herstel
Bij koorts en pijn is paracetamol de eerste keuze. Goede voeding en beweging zijn belangrijk bij het herstel. Het lichaam heeft extra eiwit en voldoende energie nodig om in een goede conditie te blijven en spierverlies te voorkomen.
Gedrag en naleving van adviezen
Uit onderzoek onder een groep geïnterviewden (47 personen) is gekeken naar hoe mensen omgaan met klachten, testen en thuisblijven. Hoewel deze groep niet representatief is voor de gehele Nederlandse bevolking, geven de resultaten inzicht in de praktijk.
Thuisblijven na een positieve test
Van de mensen met klachten die een zelftest deden, had bijna de helft een positieve uitslag. De meesten van hen bleven daarna thuis. De belangrijkste reden was om anderen niet te besmetten, maar ook 'omdat dat de regel is'. Echt in isolatie gaan, waarbij ook geen contact is met huisgenoten (wat het eigenlijke advies is), komt weinig voor. Degenen die niet thuisbleven, gaven aan wel afstand van anderen te houden als ze buiten kwamen.
Praktijkvoorbeelden
Eén van de geïnterviewden beschreef de situatie als een huisgenoot besmet was: "Mijn echtgenote is dan niet dit keer apart gaan slapen, maar we hebben toch wel een beetje afstand genomen. (…) Maar ik ben wel binnen gebleven, of buiten gesport op afstand. Dus… ja, zo netjes ben ik dan geweest. Geen boodschappen gedaan en dat soort dingen." Een andere geïnterviewde, die zelf klachten had en positief testte, meldde: "Ik heb een thuistest gedaan. Die was ook volmondig fout en de klachten wezen er ook duidelijk op. (…) Nou ja, ben in quarantaine gegaan omdat dat toch in wezen het advies is… en dat heb ik braaf gedaan."
Kosten van testen
Een punt van discussie zijn de kosten van zelftests. Sommige mensen vinden de testen belachelijk duur, vooral als het min of meer verplicht wordt gesteld. Dit kan invloed hebben op de bereidheid om te testen bij milde klachten zoals een neusverkoudheid.
Conclusie
Wanneer een huisgenoot besmet is met corona, is de situatie voor de andere bewoners er een van voorzichtigheid en het opvolgen van adviezen. Hoewel de strikte quarantaineplicht is vervallen, blijft het advies om bij klachten te testen en thuis te blijven. Het is van groot belang om verspreiding binnen het huishouden te beperken door ruimtes te scheiden, goede hygiëne te handhaven en goed te ventileren. De besmettelijkheid duurt meestal 5 tot 10 dagen, en hoewel testen lang positief kunnen blijven, hoeft dit niet te betekenen dat de persoon nog besmettelijk is. De praktijk leert dat veel mensen het advies opvolgen om thuis te blijven, al varieert de mate van isolatie. Door de juiste maatregelen te nemen, kan een huisgenoot met corona bijdragen aan het beperken van de verspreiding van het virus.