Inleiding
De noodzaak voor energiezuinige woningen wordt steeds dringender, niet in de laatste plaats vanwege de stijgende energieprijzen en de klimaatdoelstellingen. In de provincie Groningen en delen van Noord-Drenthe speelt hierbij een specifieke factor een rol: de compensatie voor de schade en overlast door gaswinning. Het programma 'Nij Begun' biedt hiervoor een gerichte isolatieaanpak. Deze artikelreeks behandelt de mogelijkheden voor woningeigenaren om hun woning te verduurzamen, met een focus op de financiële regelingen en de technische aspecten van isolatie. Het doel is om een helder beeld te geven van de stappen die gezet kunnen worden, de voorwaarden waaraan voldaan moet worden en de beschikbare technieken.
De Isolatieaanpak van Nij Begun
Voor woningeigenaren in de provincie Groningen en de Noord-Drentse gemeenten Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo is er een specifieke regeling actief. Deze regeling, onderdeel van het programma Nij Begun, is erop gericht om zoveel mogelijk huur- en koopwoningen die momenteel niet voldoen aan de isolatiestandaard te verbeteren. Het uiteindelijke doel is om deze woningen voor 3 juni 2035 zodanig te isoleren dat zij aardgasvrij kunnen functioneren.
Voor dit doel is een aanzienlijk bedrag beschikbaar gesteld: in totaal €1,65 miljard. Dit budget is bestemd voor zowel isolatie als ventilatie. De reden dat ventilatie onderdeel is van de subsidie, is omdat het isoleren van een woning ervoor zorgt dat er minder frisse lucht van buiten naar binnen stroomt. Goede ventilatie is daarom essentieel voor een gezond leefklimaat en valt onder de noodzakelijke maatregelen die vergoed worden.
De subsidie is specifiek bedoeld voor eigenaren van woningen in de genoemde regio's. Een belangrijke voorwaarde is dat de woning moet voldoen aan de isolatiestandaard. Dit betekent dat het streven is om de woning dusdanig te isoleren dat deze zonder aardgas kan. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de specifieke kenmerken van de woning, zoals het bouwjaar en de mate van isolatie die al aanwezig is. Woningen die nog nauwelijks geïsoleerd zijn, komen in aanmerking voor een hogere vergoeding dan woningen die al redelijk tot goed geïsoleerd zijn.
Financiering en Subsidies: De Basisregelingen
Naast de specifieke regeling voor Groningen en Noord-Drenthe is er een landelijke regeling voor Waardevermeerdering (WVM). Deze regeling is beschikbaar voor particuliere huurders en niet-particuliere woningen, mits de eigenaar of verhuurder de subsidie nog niet heeft aangevraagd voor het desbetreffende adres. De subsidie kan worden verkregen voor een breed scala aan energiebesparende maatregelen.
De volgende maatregelen komen onder andere in aanmerking voor de Waardevermeerderingssubsidie: - Dak-, vloer- of gevelisolatie - Muurisolatie - HR++(+) glas en de benodigde kozijnen hiervoor - Isolerend glas voor monumenten, inclusief de benodigde kozijnen - Hoogrendementscombiketels, (Micro) HRe ketels en HR luchtverwarming - Zonnepanelen, zonnecollectoren en zonneboilers - Pelletkachels en warmtepompen - Infraroodpanelen die vastzitten aan de muur of het plafond - Warmte-koudeopslag en technieken voor warmteterugwinning - Lage temperatuurverwarming en energiezuinige vloerverwarmingspompen - Apparaten voor inzicht in energieverbruik (zoals een P1 meter) - Technieken voor de opwekking van windenergie - Splitairco's
Voor het aanvragen van deze subsidie zijn strikte regels verbonden aan de offertes en facturen. Indien de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd, moet er een getekende offerte of opdrachtbevestiging worden ingediend. Dit document moet een startdatum of weeknummer van de werkzaamheden vermelden, een uitvoeringstermijn van maximaal 24 maanden bevatten en ondertekend zijn door zowel de aannemer als de aanvrager. Het is belangrijk om te beseffen dat het ondertekenen van een offerte een verplichting aangaat.
De Noodzaak van Financiële Hulp: Het Nationaal Warmtefonds
Niet iedereen heeft de financiële middelen om de benodigde isolatiemaatregelen te treffen. Voor degenen die buiten het kerngebied van de gaswinning wonen, moet vaak de helft van de kosten zelf worden betaald. Hier biedt het Nationaal Warmtefonds een uitkomst. Dit fonds is beschikbaar voor huishoudens met een verzamelinkomen onder de €60.000 per jaar.
Het Nationaal Warmtefonds biedt een rentevrije lening voor het verduurzamen van de woning. De maximale looptijd voor terugbetaling is 20 jaar. Het concept berust op het idee dat de lagere energiekosten de maandelijkse aflossing compenseren, waardoor de lasten voor de huishoudens niet toenemen.
Voor inwoners met een inkomen dat maximaal 140 procent van het wettelijk minimumloon bedraagt, is er nog meer financiële ruimte. Zij hoeven zelfs buiten het kerngebied geen eigen geld bij te leggen voor het isoleren. Zij krijgen in dat geval een maximale vergoeding van €40.000.
Er is echter kritiek op de manier waarop de subsidies worden verdeeld. De staatssecretaris heeft besloten om niet heel Groningen de maximale vergoeding van €40.000 te geven, omdat dit te duur zou zijn. Hierdoor ontstaat een tweedeling tussen het kerngebied en de rest van de regio. Critici stellen dat deze grens arbitrair is, omdat dorpen die net buiten het kerngebied liggen, maar wel dicht bij zwaar getroffen plaatsen, ook aardbevingsschade hebben ondervonden.
Stappenplan voor Subsidie Aanvragen
Wie in aanmerking wil komen voor de isolatiesubsidie via Nij Begun, moet een specifieke volgorde aanhouden. Hieronder volgt een overzicht van de benodigde stappen:
- Controleer postcode en voorwaarden: Ga naar isolatie.nijbegun.nl om te controleren of uw postcodegebied aan de beurt is en welke voorwaarden specifiek voor u gelden.
- Vraag een gratis isolatieplan aan: Maak een afspraak voor een isolatieplan op maat. Dit plan geeft inzicht in welke maatregelen nodig zijn voor uw woning.
- Vraag de subsidie aan: Dien de subsidieaanvraag in via het e-loket van SNN (Samenwerkingsverband Noord-Nederland). Dit moet gebeuren vóórdat u start met de werkzaamheden.
- Laat het werk uitvoeren: De werkzaamheden mogen worden uitgevoerd door een bedrijf dat is aangesloten bij Nij Begun. Zelf uitvoeren is ook toegestaan, mits voldaan wordt aan de voorwaarden.
Ondersteuning bij de Aanvraag
Voor bewoners in de gemeente Groningen is er gratis ondersteuning beschikbaar. Er zijn twee partijen die fungeren als gratis isolatie-ondersteuners. Deze partijen, Energieklus en het Regionaal Energie Loket, helpen bij het gehele proces. Denk hierbij aan: - Het opstellen van een financieel overzicht. - Het regelen van een isolatieplan. - Het kiezen van de juiste isolatiemaatregelen. - Het aanvragen van de subsidie.
Ondersteuning kan worden aangevraagd via de website van Nij Begun of via energieklus.nl.
Natuurvriendelijk Isoleren
Bij het isoleren van woningen, met name het aanbrengen van spouwmuurisolatie, kunnen werkzaamheden invloed hebben op dieren in en rondom de woning. Denk hierbij aan beschermde diersoorten zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Volgens de Omgevingswet is het verboden deze dieren te verstoren of te doden.
Om dit te voorkomen, is het raadzaam te kiezen voor een isolatiebedrijf dat gecertificeerd is in natuurvriendelijk isoleren. Deze bedrijven zijn op de hoogte van de wet- en regelgeving en weten hoe ze verantwoord te werk moeten gaan. Zij houden rekening met broedperiodes en kunnen alternatieve verblijfplaatsen bieden voor de dieren.
Technische Aspecten van Isolatie
Naast de financiële en procedurele kant is het belangrijk de technische aspecten van isolatie te begrijpen. Hoewel de focus van de beschikbare data ligt op subsidies en regelingen, is er ook technische informatie beschikbaar over specifieke isolatiesystemen.
Een voorbeeld van een technisch isolatiesysteem is de Barrier2000. Hoewel dit systeem in de context van de bron data wordt gebruikt voor medische isolatie (het creëren van een barrière tussen schone en gecontamineerde ruimtes), demonstreert het de principes van flexibele isolatiesluizen. De Barrier2000 bestaat uit drie onderdelen: een disposable isolatiesluis en twee ventilatie-units (één voor de sluis en één voor de gecontamineerde ruimte). De modulariteit van het systeem maakt het mogelijk om kamers van verschillende afmetingen op onderdruk te krijgen, wat direct extra isolatiecapaciteit biedt.
Hoewel dit systeem specifiek is voor de gezondheidszorg, illustreren de principes van flexibiliteit en snelle plaatsing de algemene ontwikkelingen in de isolatietechniek. Ook in de woningbouw zijn er innovaties die inspelen op specifieke situaties, zoals het isoleren van monumenten of het toepassen van isolatie in bestaande bouw zonder grote verbouwingen. De subsidievoorwaarden voor specifieke maatregelen, zoals isolerend glas voor monumenten of het plaatsen van HR++ glas, tonen aan dat maatwerk essentieel is.
Conclusie
De mogelijkheden voor het isoleren van woningen in Groningen en Noord-Drenthe zijn uitgebreid en financieel aantrekkelijk, vooral door het programma Nij Begun. De combinatie van landelijke subsidies (zoals de Waardevermeerderingssubsidie) en regionale compensatie (via Nij Begun) creëert een krachtig instrument voor woningeigenaren om hun woning te verduurzamen. Het is van cruciaal belang om de juiste volgorde in acht te nemen bij het aanvragen van subsidies en om rekening te houden met de specifieke voorwaarden die gelden voor het eigen inkomen en het type woning.
Daarnaast is het van belang om bij de uitvoering van isolatiewerkzaamheden rekening te houden met wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet ten aanzien van beschermde diersoorten, en om waar mogelijk te kiezen voor natuurvriendelijke isolatiebedrijven. Met de juiste voorbereiding en ondersteuning is het voor een brede groep woningeigenaren mogelijk om de overstap te maken naar een comfortabelere en energiezuinigere woning.