Het isoleren van een binnenmuur is een effectieve maatregel voor woningeigenaren die de energie-efficiëntie van hun huis willen verbeteren, geluidsoverlast willen verminderen en het wooncomfort willen verhogen. Hoewel spouwmuurisolatie vaak de voorkeur heeft, is binnenmuurisolatie een uitstekend alternatief wanneer de spouw niet geïsoleerd kan worden of wanneer de buitenkant van de woning niet aangepast mag worden, zoals bij monumentale panden. Deze maatregel brengt echter ook specifieke uitdagingen met zich mee, waaronder ruimteverlies en de noodzaak om bestaande installaties aan te passen.
Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de beschikbare methoden voor binnenmuurisolatie, de eigenschappen van verschillende isolatiematerialen, en de praktische stappen die homeowners en professionals moeten ondernemen. Daarnaast worden de subsidievoorwaarden besproken die relevant zijn voor deze renovatie.
Voordelen en Overwegingen bij Binnenmuurisolatie
Het isoleren van de binnenzijde van een buitenmuur biedt diverse voordelen, maar het is essentieel om de consequenties hiervan volledig te begrijpen voordat met de werkzaamheden wordt begonnen.
Thermisch Comfort en Energiebesparing
Een goed geïsoleerde muur houdt de woning langer warm in de winter en koel in de zomer. Dit leidt direct tot een aangenamere leefomgeving en een verlaging van de energiekosten. De exacte besparing op de energierekening is afhankelijk van het gekozen isolatiemateriaal en de dikte van de laag. Daarnaast draagt isolatie bij aan het verminderen van vochtproblemen, zoals condensatie op de muren, wat de luchtkwaliteit ten goede komt.
Geluidsisolatie
Naast thermische isolatie verbetert het aanbrengen van een isolatielaag aan de binnenzijde van de muur ook de akoestiek in huis. Geluidsoverlast van buiten of van aangrenzende kamers kan significant worden verminderd. Voor een optimale geluidsisolatie is het vaak nodig om te kiezen voor specifieke materialen en opbouw, zoals het combineren van glaswol of steenwol met meerdere lagen gipsplaat.
Ruimteverlies en Ingrijpende Aanpassingen
Een significant nadeel van binnenmuurisolatie is het verlies van leefruimte. De isolatie wordt namelijk direct tegen de bestaande muur geplaatst of in een voorzetwand geïntegreerd, waardoor de kamer kleiner wordt. Bovendien zijn de werkzaamheden vaak ingrijpend. Stopcontacten en radiatoren moeten verplaatst of aangepast worden, wat extra kosten en moeite met zich meebrengt.
Plaatsingsmoment
Een voordeel van binnenmuurisolatie is dat het het hele jaar door kan worden aangebracht, ongeacht de weersomstandigheden. Daarnaast kunnen de werkzaamheden per kamer worden uitgevoerd, wat de overlast in de woning beperkt.
Beschikbare Methoden voor Binnenmuurisolatie
Er zijn verschillende methoden om een binnenmuur te isoleren. De keuze hangt af van de staat van de bestaande muur, de gewenste isolatiewaarde en de esthetische eisen.
Isolatie met een Voorzetwand
Dit is een populaire methode waarbij een extra wand voor de bestaande muur wordt geplaatst. De ruimte tussen de bestaande muur en de voorzetwand wordt opgevuld met isolatiemateriaal.
- Constructie: Er wordt een frame gemaakt van metal-stud profielen of balkhout.
- Isolatiemateriaal: In de spouw van dit frame wordt isolatiemateriaal aangebracht. Geschikte materialen zijn steenwol, glaswol of MW-35.
- Afwerking: Na het aanbrengen van de isolatie wordt de wand afgewerkt met gipsplaten.
- Geluidsisolatie: Voor optimale geluidswering wordt aanbevolen om te kiezen voor een combinatie van glaswol of steenwol met een dubbele laag gipsplaten of Fermacell platen.
Isolatieplaten
Bij deze methode worden isolatieplaten direct op de bestaande muur bevestigd. Dit is vaak sneller dan het plaatsen van een voorzetwand.
- PIR-platen: PIR (Polyisocyanuraat) is een kunststof isolatieplaat met een hoge isolatiewaarde. Bij een geringe dikte kan een hoge R-waarde worden bereikt.
- Combinatieplaten: Er zijn speciale PIR+ platen verkrijgbaar, waarbij de PIR-plaat is verlijmd met een andere laag, zoals gips of Fermacell. Het grote voordeel hiervan is dat isoleren en afwerken in één handeling kan worden uitgevoerd, wat veel tijd bespaart.
- Toepassing: Deze platen zijn leverbaar met verschillende toplagen, zoals bitumen, vilt, alufolie of gipsplaat, afhankelijk van de specifieke toepassing.
Alternatieve Oplossingen voor Ramen en Deuren
Naast muren zijn ook ramen en deuren belangrijke plekken waar warmte verloren gaat. * Voorzetramen: Dit zijn extra ramen die aan de binnenzijde van het bestaande raam worden geplaatst. Ze creëren een isolerende luchtlaag en verminderen tocht en warmteverlies. Dit is vooral interessant voor monumentale panden of huurwoningen waar het originele glas niet vervangen mag worden. * Isolatiefolie: Een goedkopere en eenvoudig aan te brengen optie, hoewel het effect minder groot is dan dat van voorzetramen of dubbelglas. * Deuren: Het aanbrengen van tochtstrips, het verbeteren van het sluitwerk en het gebruik van isolerende panelen kunnen kou en tocht bij deuren tegengaan.
Overzicht van Isolatiematerialen
De keuze voor een isolatiemateriaal bepaalt niet alleen de isolatiewaarde, maar ook de duurzaamheid en de milieubelasting.
Kunststof Isolatiematerialen
Deze materialen staan bekend om hun hoge isolatiewaarde en relatief dunne toepassing.
- EPS (Polystyreen): Dit is het meest gebruikte isolatiemateriaal. Tegenwoordig wordt het vooral in de grijze uitvoering geleverd vanwege de hogere isolatiewaarde. Het is verkrijgbaar als parels, korrels of chips.
- XPS (Geëxtrudeerde polystyreen): Bij XPS zijn de luchtcellen gesloten, waardoor het materiaal waterdicht is. Het is geschikt voor voortdurend vochtige omstandigheden, zoals constructies onder het maaiveld of omgekeerde platte daken.
- PUR (Polyurethaan): Dit materiaal wordt geleverd in platen of vaak ter plaatse gespoten. Er is discussie over PUR-schuim vanwege problemen die zijn ontstaan door fouten bij het aanbrengen. Daarom gelden er strenge regels, zoals het niet betreden van de woning tot twee uur na het aanbrengen.
- Resolschuim: Net als PIR is dit een kunststof isolatieplaat met een hoge isolatiewaarde.
Natuurlijke Isolatiematerialen (Biobased)
Er is een groeiende belangstelling voor natuurlijke materialen. Hoewel deze vaak duurzamer lijken, moeten ze vaak worden behandeld met chemische middelen om rotting te voorkomen.
- Schapenwol: Lijkt op glas- of steenwol maar bestaat uit schapenwol. Hoewel het natuurvriendelijk lijkt, scoort het volgens duurzaamheidsclassificaties vaak slecht, mede omdat schapen worden gezien als een belasting voor het milieu.
- Stro: Wordt vooral gebruikt in ecologische bouw. Strobalen worden in een houten frame geplaatst en afgestuct, vaak met leem.
- Vlas: Een restproduct van de productie van linnen, geschikt als isolatiemateriaal.
Subsidies en Financieringsmogelijkheden
Voor woningeigenaren die isolatiemaatregelen treffen, zijn er subsidies beschikbaar via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Voorwaarden voor Subsidie
Om in aanmerking te komen voor de Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) voor isolatiemaatregelen, gelden de volgende voorwaarden: * Minimale dikte: Het isolatiemateriaal moet een minimale dikte hebben om te voldoen aan de minimale isolatiewaarde (Rd-waarde). Deze minimale dikte staat vermeld op de meldcodelijst. * Meldcodelijst: Het isolatiemateriaal moet op de meldcodelijst van de RVO staan. Controleer dit voordat u het materiaal aanschaft. * Oppervlakteglas: Bij het aanvragen van subsidie voor ramen (hoogrendementsglas) wordt de totale oppervlakte van het glas, inclusief kozijn, gemeten. De totale oppervlakte mag vanaf 0,5 m2 naar boven worden afgerond.
Bonus voor Milieuvriendelijke Materialen
Er bestaat een extra subsidiebonus voor het gebruik van milieuvriendelijk isolatiemateriaal, oftewel ‘biobased’ materialen. Deze materialen hebben een duurzame oorsprong, een milieuvriendelijk productieproces en zijn goed te recyclen. Hoewel ze vaak duurder zijn dan niet-duurzame materialen, compenseert de subsidie dit deels.
Praktische Uitvoering en Aandachtspunten
Bij het uitvoeren van binnenmuurisolatie zijn er diverse technische aandachtspunten waar rekening mee gehouden moet worden.
Ruimte voor Installaties
Zoals eerder vermeld, moet rekening worden gehouden met stopcontacten, schakelaars en radiatoren. Deze moeten vaak verplaatst worden naar de nieuwe isolatielaag. Dit vereist vakkundige aanpassingen aan de elektrische installatie en de verwarming.
Draagkracht en Ophanging
Wanneer er zware voorwerpen, zoals een televisie of een fiets, aan de nieuwe muur opgehangen moeten worden, is het cruciaal om de juiste materialen te kiezen. Jan de Isolatieman adviseert om in dergelijke gevallen te kiezen voor een combinatie van PIR + OSB van 18 mm, en de wand vervolgens af te werken met gipsplaten. Dit zorgt voor voldoende draagkracht.
Vochtbeheersing
Bij het isoleren van de binnenzijde van een muur is het belangrijk dat het vochttransport goed wordt gereguleerd om vochtproblemen te voorkomen. Materialen zoals XPS zijn waterdicht en geschikt voor vochtige omstandigheden. Bij het toepassen van PUR-schuim moeten de strenge regels in acht worden genomen om problemen te voorkomen.
Conclusie
Binnenmuurisolatie is een effectieve manier om de energieprestaties van een woning te verbeteren, het comfort te verhogen en geluidsoverlast te verminderen. De keuze voor een specifieke methode—zoals een voorzetwand of isolatieplaten—hangt af van de specifieke situatie, de gewenste isolatiewaarde en de mate van ruimteverlies die geaccepteerd kan worden.
Het is van groot belang om materialen zorgvuldig te selecteren, waarbij rekening wordt gehouden met isolatiewaarde, brandveiligheid en duurzaamheid. PIR-platen bieden een hoge isolatiewaarde in een dunne laag, terwijl materialen als steenwol en glaswol in een voorzetwand goede geluidsisolatie bieden. Natuurlijke materialen zoals stro en vlas bieden ecologische voordelen, maar hebben soms nadelen op het gebied van duurzaamheid of behandeling.
Daarnaast is het belangrijk om de subsidievoorwaarden te controleren voordat materialen worden aangeschaft. Door te kiezen voor biobased materialen kan een extra subsidiebonus worden verkregen. Hoewel de werkzaamheden ingrijpend kunnen zijn en ruimte kosten, wegen de voordelen op termijn vaak op tegen de investering, mits de installatie vakkundig wordt uitgevoerd.