De aanwezigheid van het coronavirus (COVID-19) in onze samenleving heeft een blijvende impact gehad op hoe we onze woningen indelen en beheren. Hoewel de strikte maatregelen zijn versoepeld, blijft kennis over infectiepreventie essentieel, vooral voor huishoudens waar één of meer personen besmet raken. Voor eigenaren van woningen en professionals in de bouw- en renovatiesector is het van belang om inzicht te hebben in de dynamiek van virusverspreiding binnenshuis. Een besmetting binnen een huishouden, bijvoorbeeld van een partner, stelt specifieke eisen aan de organisatie van de leefruimte, ventilatie en hygiëne om verdere verspreiding te voorkomen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de huidige inzichten en richtlijnen omtrent isolatie en quarantaine in een woning, gebaseerd op de beschikbare gezondheidsinformatie.
Het Belang van infectiepreventie in de woning
Wanneer er sprake is van een coronabesmetting in huis, is het cruciale doel het minimaliseren van het risico op transmissie naar andere huisgenoten. De wijze waarop het virus zich verspreidt, namelijk via ademhaling, hoesten en niezen, maakt dat de directe leefomgeving een centrale rol speelt. Hoewel de regelgeving rondom verplichte isolatie is gewijzigd, blijven de biologische kenmerken van SARS-CoV-2 onveranderd. Het virus kan nog steeds worden overgedragen, afhankelijk van de fase van de infectie.
Voor de bouwsector is dit relevant vanuit het perspectief van binnenklimaatbeheersing. Goede ventilatie is een sleutelfactor in het verminderen van de concentratie aerosolen in de lucht, wat de overdrachtskans verlaagt. Huishoudens dienen dan ook kritisch te kijken naar de luchtkwaliteit binnenshuis. Naast ventilatie is het hanteren van basis hygiënemaatregelen, zoals het hoesten en niezen in de elleboog en het regelmatig wassen van handen, fundamenteel. Het vermijden van contact met mensen die ernstig ziek kunnen worden van een luchtweginfectie is een advies dat onverminderd geldt.
De huidige status van isolatie en quarantaine
De regelgeving rondom isolatie en quarantaine is in de loop der tijd versoepeld. Volgens de richtlijnen is het per 10 maart 2023 niet langer verplicht om in isolatie te gaan bij een positieve test of het volgen van een zelftest bij klachten. Deze verandering is ingegeven door het feit dat de Omikron(sub)varianten minder ziekmakend zijn en omdat een groot deel van de bevolking gevaccineerd is of eerder besmet is geweest.
Desondanks is het belangrijk om bewust om te gaan met een besmetting. Hoewel er geen wettelijke verplichting meer bestaat, wordt er wel geadviseerd om maatregelen te nemen om kwetsbare groepen te beschermen. In de huidige endemische fase van het virus, waarbij het constant aanwezig is, richt de aandacht zich op het beschermen van mensen met een verhoogd risico op ernstige ziekte.
Besmettelijkheidsduur en transmissierisico
Een centrale vraag bij een besmetting is hoe lang iemand besmettelijk is. De kans op transmissie is het grootst vanaf twee dagen vóór het starten van de symptomen tot drie dagen erna. Na deze piek neemt de kans op overdracht af, maar deze blijft aanwezig tot ongeveer dag vijf. Tussen dag vijf en dag zeven is het risico volgens de beschikbare data niet goed bekend, maar lijkt het beperkt.
Voor de algemene bevolking kan een besmet persoon tot 10 dagen na de diagnose besmettelijk zijn. Dit onderstreept de noodzaak van voorzichtigheid, zelfs als de ergste symptomen voorbij zijn. De duur van de besmettelijkheid kan variëren, afhankelijk van de ernst van de symptomen en de individuele immuniteit.
Criteria voor het beëindigen van isolatie
Hoewel er geen verplichte isolatieperiode meer is, kan het wenselijk zijn om de isolatie vrijwillig te handhaven om huisgenoten te beschermen. Er zijn criteria genoemd waaraan voldaan kan worden om de isolatie te beëindigen. Indien iemand positief is getest en symptomen had, kan de isolatie worden verlaten na vijf volledige dagen, mits: * Er 24 uur sprake is geweest van koortsvrij zijn, zonder het gebruik van koortsverlagende medicatie. * De overige symptomen zijn verbeterd.
Deze criteria bieden een handvat voor huishoudens om een afweging te maken tussen het hervatten van de normale activiteiten en het beschermen van anderen.
Praktische maatregelen binnen het huishouden
Wanneer een partner of huisgenoot besmet is, zijn er diverse maatregelen te nemen om de verspreiding binnen de woning te beperken. Dit raakt zowel de gedragspatronen als de inrichting van de woning.
1. Scheiding van ruimtes en contactmomenten
Idealiter wordt de besmette persoon in een aparte kamer ondergebracht, met een eigen badkamer indien mogelijk. Het is raadzaam om contact met andere huisgenoten zoveel mogelijk te beperken. Indien contact onvermijdelijk is, bijvoorbeeld voor het verlenen van zorg, dient er een mondneusmasker te worden gedragen. Het is tevens belangrijk om contact met mensen die ernstig ziek kunnen worden van een luchtweginfectie strikt te vermijden.
2. Ventilatie en luchtkwaliteit
In bouwkundig opzicht is het verbeteren van de luchtverversing van essentieel belang. Regelmatig ventileren door ramen en deuren te openen verlaagt de virale concentratie in de lucht. Moderne woningbouw is vaak al voorzien van systemen die hierbij ondersteunen, maar in bestaande bouw kan handmatige ventilatie noodzakelijk zijn.
3. Hygiëne en desinfectie
Hoesten en niezen in de elleboog is een standaardmaatregel. Daarnaast is het belangrijk om oppervlakken regelmatig schoon te maken. Hoewel de focus ligt op aerosoloverdracht, kan het virus ook via besmette oppervlakken worden overgebracht. Het delen van persoonlijke voorwerpen zoals handdoeken of bestek moet worden vermeden.
Gezondheidsadviezen voor de besmette persoon
Voor de besmette persoon zelf zijn er adviezen die het herstel bevorderen en de impact op het lichaam beperken. Goede voeding en beweging zijn hierbij belangrijk. Het lichaam heeft extra eiwitten en voldoende energie nodig om in goede conditie te blijven en spierverlies te voorkomen, wat vooral bij langere ziekteperiodes relevant kan zijn.
Wat betreft medicatie wordt paracetamol genoemd als de eerste keuze bij koorts en pijn. Dit is een algemeen aanbevolen middel bij klachten die kunnen wijzen op een coronavirus-gerelateerde infectie.
Thuiswerken en sociale verantwoordelijkheid
De adviezen rondom werken zijn eveneens aangepast. Het devies "werk thuis als het kan, en op kantoor als het nodig is" blijft een richtlijn. Bij lichte klachten wordt geadviseerd om overleg te plegen met de werkgever over de mogelijkheid tot thuiswerken. Dit draagt bij aan het voorkomen van besmettingen op de werkvloer en in het openbaar vervoer.
Conclusie
Hoewel de verplichte isolatie bij een coronabesmetting is afgeschaft, blijft het van groot belang om maatregelen te nemen binnen het huishouden om kwetsbare personen te beschermen. De kennis over de besmettelijkheidsduur, die varieert van enkele dagen tot maximaal tien dagen, vereist een bewuste afweging. Een besmetting van een partner of huisgenoot vraagt om aanpassingen in de dagelijkse routine, waaronder het beperken van fysiek contact, het optimaliseren van ventilatie en het strikt volgen van hygiënemaatregelen. Door deze maatregelen te combineren met aandacht voor de gezondheid en het herstel van de besmette persoon, kan de verspreiding van het virus binnen de woning effectief worden beperkt.