Inleiding
In de industrie en bij de opslag van vloeistoffen is het isoleren van tanks een fundamentele maatregel voor energie-efficiëntie, processtabiliteit en duurzaamheid. Of het nu gaat om verwarmde opslagtanks, cryogene vaten of mobiele transporttanks, een effectieve isolatielaag minimaliseert warmteverlies, voorkomt condensatie en beschermt de inhoud tegen externe invloeden. De bronnen beschrijven diverse isolatiesystemen en materialen die geschikt zijn voor staal, RVS en kunststof tanks, variërend van gespoten schuim tot modulaire systemen en hoogwaardige bekledingen. Deze artikelen belichten de noodzaak van isolatie voor het beheersen van temperaturen, het voorkomen van corrosie onder isolatie (CUI) en het verlagen van operationele kosten. Hieronder volgt een gedetailleerd overzicht van de beschikbare methoden en technieken.
Het belang van tankisolatie
Het isoleren van opslagtanks is essentieel voor het beperken van energieverlies en het waarborgen van de kwaliteit van de opgeslagen producten. Verwarmde tanks die onvoldoende geïsoleerd zijn, vooral in buitenopstelling, vertonen aanzienlijk warmteverlies. Dit leidt tot een hoger energieverbruik omdat er voortdurend warmte moet worden toegevoegd om de gewenste temperatuur te handhaven.
Naast energiebesparing dient tankisolatie andere cruciale doelen. Een goede isolatie zorgt voor een betere balans tussen de temperatuur in de tank en de buitentemperatuur. Dit is van groot belang voor processen waarbij een constante temperatuur nodig is. Verder beschermt isolatie tegen vochtigheid, lichtinvloeden en ongewenste gasuitwisselingen. Het voorkomen van condensatie binnen de isolatielaag is eveneens belangrijk om materiaalschade en hygiënerisico's te vermijden.
Isolatiematerialen en -systemen
De keuze voor een specifiek isolatiemateriaal hangt af van de tankvorm, de omgevingscondities en de temperatuureisen. Uit de bronnen komen verschillende opties naar voren.
Flexibele isolatie voor ronde vormen
Voor ronde tanks is flexibiliteit een vereiste. Glas- of steenwol wordt genoemd als een geschikte optie vanwege deze eigenschap. Deze materialen zijn ook geschikt voor het aanbrengen van een tweede buitenlaag, waarbij de tussenruimte wordt opgevuld met purschuim of EPS (Expanded Polystyrene). Een dergelijke dubbele laag vereist zorgvuldige afwerking.
Een innovatieve toepassing is het HankoFLEX®-systeem. Dit modulaire systeem bestaat uit meerdere isolatielagen, versterkende webbing en mechanische verankering, afgedekt met een waterdichte PIB-afwerking (polyisobutyleen). Het systeem is bestand tegen windkracht 12 en extreme weersomstandigheden. HankoFLEX® kan worden gecombineerd met diverse isolatiematerialen, waaronder glas- en steenwol (zoals van Knauf, PAROC, SAGER), PIR (zoals van Kingspan) en ‘superisolatie’ van Aspen Aerogels. De materiaalkeuze wordt afgestemd op technische eisen en budget.
Gespoten isolatie (Schuimen)
Ecofoam of ecoschuim wordt direct tegen de tank gespoten. Deze vloeibare isolatielaag zet tot minimaal 30 keer uit en hecht op elke ondergrond. Hierdoor worden kiertjes en naadjes volledig afgedicht, wat resulteert in een naadloze isolatie. Deze methode vereist geen bouwkundige werkzaamheden en is snel aan te brengen.
Polyurethaan (PU) isolatie wordt veel toegepast, met name bij mobiele tanks en trailers. PU-isolatie is relatief licht, wat voordelen biedt voor transportkosten. Het systeem wordt aangebracht in combinatie met dampschermen en plaatafwerking. Een bijkomend voordeel is dat het systeem, zelfs op bestaande tanks, eenvoudig is aan te brengen en bij beschadigingen snel te repareren valt.
Hoogwaardige bekledingen en specifieke toepassingen
Voor toepassingen waar duurzaamheid en chemische bestendigheid essentieel zijn, wordt schuimglas genoemd. Dit materiaal kan worden afgedekt met een roestvrijstalen of aluminium bekleding. De RVS-variant biedt een hygiënische en corrosiebestendige afwerking, terwijl aluminium lichtgewicht en kosteneffectief is. Systemen kunnen volledig gelast (maximale duurzaamheid) of modulair en afneembaar (voor eenvoudige reiniging en inspectie) worden uitgevoerd.
Voor cryogene toepassingen, zoals de opslag en transport van LNG (-160°C), LPG, vloeibare zuurstof (-183°C) of stikstof (-196°C), zijn krachtige isolatiesystemen vereist. Hierbij moeten thermische spanningen en trillingen worden meegenomen in het ontwerp. Bij vloeibare zuurstof is het cruciaal dat de isolatie en bekleding absoluut vetvrij zijn om het risico op spontane ontbranding uit te sluiten.
Uitvoering en technische specificaties
De uitvoering van isolatieprojecten vereist expertise. Voor verwarmde opslagtanks die buiten staan en een temperatuur van ten minste 20°C hebben, is isolatie van de wanden noodzakelijk om warmteverlies te beperken.
De isolatie moet rondom de tank worden aangebracht. Bij gesloten tanks dient ook het dak te worden geïsoleerd, mits de constructie dit toelaat. Een belangrijke technische parameter is de Rd-waarde (thermische weerstand). De isolatie dient een Rd-waarde van minimaal 1,5 m²K/W te hebben. Om dit te bereiken, is minimaal 50 millimeter isolatiemateriaal nodig; dit kan worden gecontroleerd aan de hand van tekeningen of offertes.
De afwerking van de isolatie kan variëren. Er kan worden gekozen voor vlakke beplating of damwand profiel, afhankelijk van de esthetische of functionele eisen. Het ontwerp en de installatie vereisen professionele begeleiding om een optimale balans tussen de interne temperatuur en de omgeving te garanderen.
Voordelen van tankisolatie
Het investeren in hoogwaardige tankisolatie levert aanzienlijke voordelen op, zowel operationeel als financieel.
- Energiebesparing: Goede isolatie kan leiden tot een aanzienlijke vermindering van energieverbruik. Bij roestvrijstalen tanks kan het energieverlies met tot 40 procent worden verminderd.
- Processtabiliteit: Isolatie zorgt voor stabiele producttemperaturen, wat leidt tot consistente procesresultaten en een betere kwaliteit van de opgeslagen vloeistoffen.
- Onderhoud en Hygiëne: Condensatieproblemen worden geminimaliseerd, waardoor hygiënerisico's en onderhoudsbehoeften afnemen.
- Bescherming: De isolatie beschermt de tank tegen externe invloeden zoals hitte, UV-straling, wind en regen.
- Corrosiepreventie: Speciale systemen zoals HankoFLEX® voorkomen corrosie onder isolatie (CUI), wat de levensduur van de installatie aanzienlijk verlengt.
- Duurzaamheid: Door energieverlies te beperken en de levensduur te verlengen, draagt isolatie bij aan een kleinere ecologische voetafdruk.
Conclusie
Tankisolatie is een essentieel onderdeel van modern industrieel beheer en vastgoedonderhoud. De keuze voor het juiste systeem hangt af van specifieke eisen zoals de tankvorm, het te isoleren medium (van warm water tot cryogene gassen) en de omgevingsfactoren. Opties variëren van eenvoudig spuitbare ecofoam en flexibele glas- of steenwol tot geavanceerde modulaire systemen en hoogwaardig gelaste bekledingen. Ongeacht de gekozen methode, het doel blijft het optimaliseren van temperatuurbeheersing, het minimaliseren van energieverlies en het verlengen van de levensduur van de tankinstallatie. Deskundig advies en een zorgvuldige uitvoering zijn cruciaal om deze voordelen te realiseren.