Richtlijnen voor isolatie en maatregelen binnen een huishouden bij een positieve zelftest

Inleiding

In de context van wonen en huishoudelijke omgevingen is het van essentieel belang om te weten hoe te handelen wanneer een huisgenoot positief test op een besmettelijk virus, zoals het coronavirus. De beschikbare informatie, afkomstig van diverse gezondheids- en kennisbronnen, biedt een duidelijk kader voor de te nemen stappen. Hoewel de situatie rondom het virus continue evolueert, blijven de basisprincipes van isolatie en quarantaine cruciaal om verspreiding binnen het huishouden te voorkomen. Dit artikel vat de actuele richtlijnen samen betreffende de duur van isolatie, de te volgen procedures bij een positieve zelftest, en de betrouwbaarheid van dergelijke testen. Het doel is om bewoners een praktische leidraad te bieden voor het beheren van de gezondheidssituatie binnenshuis.

De procedure bij een positieve zelftest

Wanneer een huisgenoot een positieve uitslag krijgt op een zelftest, is direct handelen vereist. De algemene instructie is om onmiddellijk in isolatie te gaan en geen bezoek te ontvangen. Het is belangrijk op te merken dat het volgens de huidige richtlijnen niet langer noodzakelijk is om een positieve zelftestuitslag te melden bij de GGD of om een bevestigingstest (PCR-test) te laten doen. Sinds 11 april 2022 is deze bevestigingstest niet meer nodig, hoewel het uitvoeren van een zelftest bij klachten wel belangrijk blijft om te weten of men corona heeft. Echter, er is een nuance: sommige bronnen suggereren dat een positieve zelftestuitslag bevestigd moet worden door een PCR-test, terwijl andere bronnen stellen dat dit niet meer nodig is. Gezien de meest recente ontwikkelingen (waarbij gesteld wordt dat sinds 11 april 2022 geen bevestigingstest meer nodig is), lijkt de richtlijn te zijn dat een positieve zelftest volstaat voor isolatie, zonder verdere GGD-melding.

Voor huisgenoten die nog geen klachten hebben, geldt dat zij in principe naar buiten mogen, bijvoorbeeld voor boodschappen of om naar school te gaan. Wel moet er extra gelet worden op klachten. Zodra er klachten ontstaan, dient men thuis te blijven en een zelftest af te leggen. Bij een positieve uitslag gaat ook dit gezinslid in isolatie.

Duur en voorwaarden van isolatie

De duur van de isolatie is afhankelijk van de situatie en de ontwikkeling van klachten. Er zijn verschillende termijnen genoemd in de bronnen, wat enige verwarring kan opleveren. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de genoemde duur:

Minimale duur: Eenieder die positief test, moet in ieder geval 5 dagen in isolatie blijven, gerekend vanaf de eerste ziektedag.
Standaard duur: Verschillende bronnen hanteren een termijn van 7 tot 10 dagen. Eén bron stelt dat men minstens 7 dagen in thuisisolatie blijft en zolang er nog symptomen zijn. Een andere bron spreekt over een quarantaineperiode van 10 dagen, te rekenen vanaf de dag dat de huisgenoot symptomen kreeg of positief testte.
Langer bij klachten: Als de klachten langer dan 7 dagen duren, moet men langer thuisblijven. Ook wordt gesteld dat bij klachten de isolatie maximaal 10 dagen duurt, geteld vanaf de datum dat de klachten begonnen.
Vroegtijdige beëindiging: De isolatie kan eerder worden opgeheven als er 24 uur lang geen klachten meer zijn (zoals koorts en hoesten) en soms in combinatie met een negatieve test na dag 5.

Een specifiek detail betreft de besmettelijkheid. Studies suggereren dat bij de Omicron-variant de besmettelijke periode korter kan zijn dan bij eerdere varianten, maar dat besmetting soms nog mogelijk is tot 10 dagen na de diagnose. Activiteiten waarbij het dragen van een mondmasker niet mogelijk is (zoals gezamenlijk eten) zijn niet toegestaan zolang er risico op besmetting bestaat.

Maatregelen binnen het huishouden

Tijdens de isolatieperiode is het noodzakelijk om contact met huisgenoten te vermijden. Dit betekent dat de geïsoleerde persoon zoveel mogelijk op een eigen kamer verblijft en geen fysiek contact heeft (zoals knuffelen, zoenen of seks). Ook bezoek is niet toegestaan, behalve voor medische zaken (huisarts of GGD).

Voor de niet-geïsoleerde huisgenoten gelden de volgende regels: * Zij mogen naar buiten als ze geen klachten hebben. * Ze moeten extra letten op coronaklachten. * Binnen 10 dagen na contact met de besmette persoon moeten ze contact met kwetsbare personen vermijden. * Bij klachten moeten ze direct testen.

Hygiëne is ook een belangrijk aspect. Het wordt aanbevolen om dagelijks oppervlakten die vaak aangeraakt worden schoon te maken (deurklinken, kranen, lichtschakelaars).

Betrouwbaarheid van zelftesten

Er is kritische informatie te vinden over de betrouwbaarheid van zelftesten, met name bij mensen zonder klachten. Onderzoek toont aan dat de uitslag van een zelftest bij mensen zonder klachten vaak onbetrouwbaar is. Tijdens de Omicron-variant werd maar liefst 72% tot 85% van de in werkelijkheid besmette mensen door de zelftest gemist. Echter, bij het hebben van Covid-19-achtige klachten zouden de zelftesten voldoende betrouwbaar zijn, ook voor het opsporen van de Omicron-variant. Dit benadrukt het belang van het serieus nemen van klachten, zelfs als een zelftest negatief is.

Een ander punt van aandacht is de geldigheid van een zelftest bij mensen die minder dan 3 maanden geleden COVID hebben gehad (bevestigd met een positieve PCR of RAT test). In dat geval is een zelftest niet nuttig.

Conclusie

Het handelen bij een positieve zelftest van een huisgenoot vereist een gestructureerde aanpak gericht op isolatie en hygiëne. De kernpunten zijn: 1. Directe isolatie van de besmette persoon voor een periode van minimaal 5 dagen, oplopend tot 10 dagen of langer bij aanhoudende klachten. 2. Geen melding bij de GGD en geen bevestigingstest meer vereist sinds april 2022. 3. Voorzichtigheid voor huisgenoten: klachten monitoren, testen bij klachten, en contact met kwetsbaren vermijden. 4. Kennis van beperkingen: Wees ervan bewust dat zelftesten bij asymptomatici (mensen zonder klachten) zeer onbetrouwbaar zijn (tot 85% mist), wat de noodzaak van klachtenmonitoring onderstreept.

Hoewel de situatie rondom het virus verandert, bieden deze richtlijnen een robuust kader voor het beheersen van de verspreiding binnen een woonsituatie.