Het energielabel B wordt in Nederland beschouwd als een belangrijke benchmark voor energiezuinige woningen. Het positioneert zich als het op één na hoogste label binnen het spectrum van A++++ tot G en geeft aan dat een woning ongeveer 30% zuiniger is dan een vergelijkbaar huis met energielabel D, dat als het Nederlandse gemiddelde geldt. Sinds de invoering van het nieuwe energielabel in 2021, waarbij een geregistreerd energieadviseur de woning fysiek moet bezoeken, zijn de beoordelingen nauwkeuriger geworden en is er meer inzicht in de werkelijke energieprestatie van woningen.
Het behalen van energielabel B is voor veel woningeigenaren een praktisch en haalbaar streven. Het bereiken van label A vereist vaak ingrijpendere en duurdere maatregelen, terwijl de stap van label C naar B met gerichte isolatiemaatregelen al goed realiseerbaar is. Een woning met energielabel B voldoet aan de huidige energienormen en biedt een goede balans tussen investering en besparing. Bovendien verhoogt een energielabel B de waarde van de woning bij verkoop of verhuur aanzienlijk, met schattingen die wijzen op een waardestijging van gemiddeld 5 tot 8%.
De basis voor energielabel B wordt gelegd door goede isolatie, een energiezuinig verwarmingssysteem en doeltreffende ventilatie. In dit artikel wordt de focus gelegd op de isolatieaspecten, aangezien deze vaak de grootste impact hebben op het energieverbruik en het behalen van het gewenste label.
Isolatiewaarden en Technische Specificaties
Om energielabel B te behalen, moeten woningen voldoen aan specifieke isolatiewaarden. Deze waarden worden uitgedrukt in Rc-waarden (thermische weerstand) voor dak, vloer en gevel, en U-waarden (warmtedoorgangscoëfficiënt) voor glas. Hoewel de exacte eisen kunnen variëren op basis van de specifieke woningconfiguratie, bieden de volgende richtwaarden een duidelijk kader:
- Dakisolatie: Een Rc-waarde van minimaal 3,5 m²K/W. Dit komt overeen met ongeveer 14 tot 16 cm isolatiemateriaal.
- Vloerisolatie: Een Rc-waarde van minimaal 3,0 m²K/W. Dit wordt vaak bereikt met 10 tot 12 cm isolatiemateriaal.
- Gevelisolatie: Een Rc-waarde van minimaal 3,0 m²K/W. Dit kan worden bereikt door spouwmuurisolatie of binnenisolatie van 8 tot 10 cm.
- Beglazing: HR++ glas met een U-waarde van maximaal 1,2 W/m²K.
De isolatiewaarden spelen een doorslaggevende rol. Bronnen vermelden dat voor het behalen van energielabel B minimale Rc-waardes van 2,5 voor gevels, 3,5 voor daken en 3,0 voor vloeren gelden. Het is essentieel dat koudebruggen worden beperkt en dat kieren en naden goed zijn afgedicht. Een luchtdichte woning met minimale warmteverliezen is cruciaal voor het behalen van energielabel B. In de praktijk betekent dit vaak dat oudere woningen gemoderniseerd moeten worden met nieuwe isolatiematerialen zoals PIR, PUR, steenwol of glaswol.
De Meest Effectieve Isolatiemaatregelen
Voor het behalen van energielabel B zijn spouwmuurisolatie, dakisolatie en vloerisolatie de meest effectieve isolatiemaatregelen. Deze drie vormen van isolatie zorgen voor de grootste energiebesparing en zijn vaak voldoende om van een lager label naar energielabel B te komen. De keuze voor specifieke maatregelen hangt af van de woning, maar de impact op de energieprestatie is aanzienlijk.
Spouwmuurisolatie
Spouwmuurisolatie wordt vaak beschouwd als de meest kosteneffectieve maatregel met een grote impact. De spouwmuren zijn verantwoordelijk voor ongeveer 25% van het warmteverlies in een gemiddelde woning. Het isoleren hiervan is relatief eenvoudig en kan zonder grote verbouwing worden uitgevoerd. Voor woningen van vóór 1975 levert spouwmuurisolatie meestal de snelste verbetering op, terwijl bij nieuwere woningen dakisolatie vaak meer impact heeft.
Dakisolatie
Via het dak verliest een woning tot 30% van de warmte. Goede dakisolatie heeft een enorme impact op het energieverbruik en het wooncomfort, zeker in de bovenste verdiepingen van de woning. Dakisolatie is een van de prioriteiten voor het behalen van energielabel B.
Vloerisolatie
Vloerisolatie zorgt voor warme voeten en bespaart ongeveer 10% op de stookkosten. Vooral bij woningen met kruipruimtes is dit een relatief eenvellige ingreep met goede resultaten.
Beglazing en Kierdichting
Naast de drie hoofdsoorten van isolatie is het vervangen van enkel of standaard dubbel glas naar HR++ of triple glas een belangrijke stap voor betere isolatie en meer comfort. Daarnaast is kierdichting een vaak onderschatte maar belangrijke maatregel. Het afdichten van kieren en naden draagt bij aan de luchtdichtheid van de woning, wat essentieel is voor het minimaliseren van warmteverliezen.
Invloed van Verwarmingssystemen op het Energielabel
Hoewel isolatie de basis vormt, zijn ook energiezuinige installaties noodzakelijk voor energielabel B. De volgende systemen dragen bij aan het behalen van dit label:
- Verwarmingssysteem: Minimaal een HR-ketel (bij voorkeur HR107) of een hybride warmtepomp.
- Warmwatervoorziening: Een energiezuinig systeem zoals een HR-combiketel of een (zonne)boiler.
- Ventilatie: Mechanische ventilatie, bij voorkeur met warmteterugwinning (WTW).
- Duurzame energieopwekking: Niet verplicht voor label B, maar zonnepanelen kunnen helpen om van label C naar B te gaan.
De installatiekwaliteit speelt een belangrijke rol. Systemen moeten correct gedimensioneerd en ingeregeld zijn. Een woning met energielabel B beschikt vaak al over een moderne en zuinige HR-ketel en HR++ glas op de slaap- en woonkamer.
Kosten en Baten van het Behalen van Energielabel B
Het behalen van energielabel B brengt investeringen met zich mee, maar levert ook directe en indirecte voordelen op. De belangrijkste voordelen zijn:
- Lagere energiekosten: Door het verminderde energieverbruik voor verwarming en warm water.
- Verhoogd wooncomfort: Een beter geïsoleerde woning houdt de warmte vast en voorkomt tocht.
- Verhoogde woningwaarde: Een hoger energielabel maakt de woning aantrekkelijker op de huizenmarkt.
- Lagere CO2-uitstoot: Bijdrage aan duurzaamheid en milieuwinst.
- Toekomstbestendigheid: Vanaf 2030 geldt voor huurwoningen een minimum van label C. Label B zit hier ruim boven.
De stap van label A naar B lijkt soms klein, maar vergt vaak toch best wel een investering. Het is een afweging die de woningeigenaar zelf moet maken of het voor hem of haar interessant is. Echter, de belangrijkste besparende maatregelen zijn vaak al doorgevoerd bij label B, waardoor de maandlasten relatief laag zijn.
Het Belang van een Energieadviseur
Sinds 2021 is het nieuwe energielabel ingevoerd, waarbij een geregistreerd energieadviseur de woning moet bezoeken om het label vast te stellen. Dit heeft geleid tot nauwkeurigere beoordelingen en een beter inzicht in de werkelijke energieprestatie van woningen. Een energieadviseur kan precies aangeven welke maatregelen nodig zijn voor een specifieke situatie. Label B wordt bepaald door de totale energieprestatie van de woning. Vaak zijn spouwmuurisolatie, dakisolatie en vloerisolatie voldoende. Als één element al goed geïsoleerd is, kunnen de andere onderdelen worden gefocust.
De Energie-Index (EI) bepaalt het label. Voor een B-label moet deze score tussen de 1,06 en 1,30 liggen. De adviseur meet de isolatiewaarden, de installaties en de ventilatie om de exacte score te bepalen. Zonder deze professionele meting is een officieel energielabel niet mogelijk.
Conclusie
Energielabel B is een uitstekend streven voor woningeigenaren die de energieprestatie van hun huis willen verbeteren zonder direct de overstap naar label A te maken. De kern van het label ligt in een goede isolatie van dak, vloer en gevel, gecombineerd met HR++ beglazing en energiezuinige installaties. Spouwmuurisolatie, dakisolatie en vloerisolatie zijn de meest effectieve maatregelen om de energie-index te verlagen tot de vereiste 1,06 tot 1,30. Naast de directe besparing op energiekosten en een hoger wooncomfort, verhoogt energielabel B de marktwaarde van de woning aanzienlijk. Het inschakelen van een geregistreerd energieadviseur is essentieel voor een nauwkeurige beoordeling en om de juiste maatregelen te identificeren voor een specifieke woning.