Inleiding
Het isoleren van de binnenmuren van een woning is een cruciale maatregel voor energiebesparing en het verbeteren van het wooncomfort, vooral in situaties waar spouwmuurisolatie of buitenisolatie niet realiseerbaar zijn. De keuze voor binnenmuurisolatie wordt vaak gemaakt wanneer een woning geen spouwmuur heeft, of wanneer externe factoren zoals het beschermd stads- of dorpsgezicht buitenisolatie bemoeilijken. Hoewel spouwmuurisolatie over het algemeen als de meest kosteneffectieve optie wordt beschouwd, biedt binnenisolatie een uitstekend alternatief om de thermische prestaties van een woning aanzienlijk te verbeteren.
Een belangrijk aandachtspunt bij het isoleren van binnenshuis is het voorkomen van vochtproblemen. Condensatie kan optreden aan de koude kant van de muur, wat leidt tot schimmelvorming en structuur schade. Daarom is het aanbrengen van een dampscherm vaak essentieel, afhankelijk van het gekozen isolatiemateriaal. De beslissing om een dampscherm toe te passen hangt af van de dampdoorlatendheid van het isolatiemateriaal; hoe dampdichter het materiaal, hoe noodzakelijker een dampscherm wordt.
Naast thermische isolatie kunnen binnenmuren ook worden geïsoleerd voor akoestische doeleinden, zoals het dempen van geluid van buren of vanuit andere kamers. De keuze voor het juiste materiaal hangt af van de specifieke eisen: een hoge isolatiewaarde voor warmte, of demping van geluid. In dit artikel worden de verschillende methoden, materialen en de benodigde stappenplannen uiteengezet om een binnenmuur vakkundig te isoleren.
Keuze voor Binnenmuurisolatie
Binnenmuurisolatie is de aangewezen oplossing wanneer spouwmuurisolatie technisch niet haalbaar is of wanneer buitengevelisolatie wordt uitgesloten. Dit kan verschillende redenen hebben, zoals het ontbreken van een spouw, het beschadigd of onregelmatig oppervlak van de binnengevel, of restricties opgelegd door gemeentelijke instanties bij woningen in beschermd stadsgezicht of monumenten.
Wanneer is binnenisolatie noodzakelijk?
Volgens de bronnen is het isoleren van de binnenzijde van de muur de enige optie wanneer er geen spouwmuur aanwezig is en isolatie aan de buitenzijde niet mogelijk is. Dit kan te wijten zijn aan: - Ruimtegebrek: Buitenisolatie neemt woonruimte in beslag aan de buitenzijde, maar binnenisolatie verkleint de vloeroppervlakte binnenshuis. - Budget: Buitenisolatie is vaak aanzienlijk duurder dan binnenisolatie. - Vergunningen: Voor binnenisolatie is in de meeste gevallen geen vergunning nodig, zelfs niet bij beschermd stads- of dorpsgezicht, omdat het uiterlijk van de woning niet verandert. Alleen bij woningen die als monument zijn aangemerkt, is een vergunning vereist.
Vergelijking met Buitenisolatie
Bij buitenmuurisolatie treedt er geen ruimteverlies op in de woning, maar het proces is vaak duurder en vereist vaak een vergunning. Binnenmuurisolatie wordt dan ook specifiek aanbevolen wanneer spouwmuurisolatie of buitengevelisolatie technisch niet haalbaar zijn.
Methoden van Binnenmuurisolatie
Er bestaan verschillende methoden om een binnenmuur te isoleren. De keuze hangt af van de staat van de bestaande muur, de gewenste dikte van de isolatie, en de mogelijkheden voor het wegwerken van leidingen en installaties.
Optie 1: Isolatie met Voorzetwanden
Dit is de meest gangbare methode. Hierbij wordt een frame (houten of metalen roosters) tegen de dragende buitenmuur gemonteerd. 1. Frame plaatsen: Een houten of metalen rooster wordt tegen de muur bevestigd. 2. Isolatiemateriaal: De ruimte tussen de latten wordt opgevuld met isolatiemateriaal, zoals minerale wol (glaswol of steenwol). 3. Dampscherm: Tussen het isolatiemateriaal en de afwerkingswand wordt een dampremmende folie aangebracht. Dit is cruciaal om vochtproblemen door condensatie te voorkomen. 4. Afwerking: De wand wordt afgewerkt met gipsplaten of spaanplaten, die vervolgens geschilderd of behangen kunnen worden. 5. Techniekspouw: Door een techniekspouw te creëren tussen het isolatiemateriaal en de afwerking, kunnen stopcontacten en leidingen netjes worden weggewerkt zonder de isolatie te doorbreken.
Optie 2: Isolatie met Cellenbeton of Isolatiepanelen
Deze methode wordt vaak toegepast wanneer de binnenmuur beschadigd is of een onregelmatig oppervlak heeft dat moeilijk uit te vlakken is. - Cellenbetonblokken (Ytong): Er wordt een nieuw vlak binnenspouwblad gecreëerd vóór de bestaande muur. Tussen de bestaande en nieuwe muur wordt meestal een luchtspouw van ongeveer 2 cm gelaten om koudebruggen te voorkomen. - Geïsoleerde platen: Gipsplaten of spaanplaten die al voorzien zijn van isolatie kunnen rechtstreeks op de muur worden gelijmd. Hierbij is geen draagconstructie (rooster) nodig.
Materialen voor Binnenmuurisolatie
De keuze van het isolatiemateriaal is bepalend voor de isolatiewaarde, de vochtregulatie en de brandveiligheid. De bronnen noemen diverse materialen met specifieke eigenschappen.
Kunststof Isolatieplaten (PIR, PUR, EPS)
Deze platen worden voornamelijk gebruikt voor vloer-, dak- en spouwmuurisolatie, maar zijn ook geschikt voor binnenmuren, mits correct toegepast. - Eigenschappen: - Licht van gewicht en gemakkelijk te verwerken. - Zeer hoge isolatiewaarde (lambda-waarde tussen 0,022-0,027 W/mK). - Vochtbestendig: behouden isolerende eigenschappen onder vochtige omstandigheden. - Vormvast met weinig risico op kieren en koudebruggen. - Levensduur van ongeveer 50 jaar. - Vaak voorzien van een extra cacheringlaag van aluminium of glasvlies voor bescherming en brandwerendheid. - Toepassing: Bij het luchtdicht isoleren met deze platen is een dampscherm sterk aanbevolen. De hoofdregel luidt: hoe dampdichter het isolatiemateriaal, hoe belangrijker een dampscherm wordt.
Minerale Wol (Glaswol en Steenwol)
Deze materialen zijn populair vanwege hun thermische en akoestische eigenschappen. - Glaswol en Steenwol: - Uitstekende thermische isolatie. - Goede akoestische demping (geluid van buitenaf of tussen kamers). - Steenwol is specifiek genoemd als goede optie voor geluidsisolatie binnenshuis. - Toepassing: Ideaal voor gebruik in voorzetwanden.
Isolerende Mortel
Een specifieke oplossing voor situaties waar isolatieplaten niet mogelijk zijn, bijvoorbeeld op zeer onregelmatige ondergronden. - Eigenschappen: - Bevat lichtgewicht vulstoffen zoals polystyreenkorrels en vermiculiet. - Beperkte isolatiewaarde (lambda-waarde tussen 0,066-0,10 W/mK), aanzienlijk lager dan plaatmaterialen. - Goede dampdoorlaatbaarheid (ademend). - Relatief eenvoudig aan te brengen. - Draagt bij aan de brandwerendheid. - Toepassing: Geschikt voor binnen- en buitenmuren, betonnen vloeren, kelders en zolders.
Houtvezel en Isolatiepleisters
Voor vochtige muren worden ademende materialen aanbevolen. - Eigenschappen: - Goede vochtregulatie. - Houdt het binnen warm en droog. - Toepassing: Specifiek genoemd als geschikt voor vochtige muren.
Het Stappenplan voor Binnenmuur Isolatie
Voor doe-het-zelvers kan het volgen van een gestructureerd plan helpen bij het realiseren van een kwalitatieve isolatie. De volgende stappen zijn relevant:
- Kies de gewenste isolatiemethode: Bepaal of u gaat voor voorzetwanden, cellenbeton of gelijmde platen.
- Voorbereiding & inspectie: Controleer de staat van de muur op vochtproblemen. Een vochtige muur moet eerst gedroogd worden voordat isolatie wordt aangebracht.
- Plaatsen van het frame: Indien gekozen wordt voor een voorzetwand, wordt een aluminium of houten lattenstructuur geplaatst.
- Aanleggen elektra en leidingen: Denk vooraf na over de positie van stopcontacten en leidingen. Deze kunnen in een techniekspouw worden weggewerkt.
- Aanbrengen isolatiemateriaal: Vul de ruimte tussen het frame of breng de platen/mortel aan.
- Dampscherm aanbrengen: Dit is een cruciale stap om condensatie te voorkomen.
- Gipsplaten bevestigen: Sluit de wand af met afwerkplaten.
- Afwerking: Voeg kitten aan, en maak de wand klaar voor schilderen of behangen.
Aandacht voor Vocht en Dampschermen
Een van de grootste risico's van binnenmuurisolatie is het ontstaan van vochtproblemen. Wanneer warme, vochtige lucht van binnenshuis de koude muur bereikt, kan deze condenseren op het isolatiemateriaal of de muur zelf.
Dampscherm of Dampremmende Folie
Een dampremmende folie houdt vocht tegen en voorkomt dat vocht in het isolatiemateriaal terechtkomt. Het is essentieel dat deze folie luchtdicht wordt geplaatst. Er bestaan verschillende soorten folies: - Dampopen folie - Klimaatfolie - Dampremmende folie - Dampdichte folie
De keuze voor de juiste folie hangt af van het isolatiemateriaal en het binnenklimaat. Een installateur kan hierover adviseren.
Alternatieven voor Dampschermen
Wanneer er wordt gekozen voor een dampdicht isolatiemateriaal (zoals PIR-platen met een gesloten aluminium laag), is het afplakken van de naden met tape vaak voldoende in combinatie met het materiaal zelf. Indien er expliciet géén dampremmende folie wordt gebruikt, is het raadzaam om een dauwpuntberekening te laten maken door een specialist. Deze berekening geeft aan of de binnenmuurisolatie vochtproblemen zal veroorzaken.
Kosten en Ruimtebeslag
De kosten voor het isoleren van een binnenmuur variëren sterk, afhankelijk van de gekozen methode, de gewenste isolatiewaarde en het beschikbare budget. - Kosten: De totale kosten kunnen variëren van enkele honderden tot enkele duizenden euro's. - Ruimteverlies: Een belangrijk nadeel van binnenisolatie is het ruimteverlies. De vloeroppervlakte van de woning wordt kleiner. De mate van verlies hangt af van de dikte van de isolatielaag en het gebruik van een techniekspouw.
Bij het plaatsen van een voorzetwand kunnen praktische problemen ontstaan, zoals te kort wordende vensterbanken of de noodzaak om nieuwe aansluitingen bij ramen en deuren te isoleren.
Conclusie
Het isoleren van de binnenmuren is een effectieve strategie voor woningverbetering, vooral voor huizen zonder spouwmuur of in gevallen waar buitenisolatie niet is toegestaan. De keuze voor een specifieke methode – of het nu gaat om een traditionele voorzetwand met minerale wol of het lijmen van geïsoleerde platen – hangt af van de bouwkundige situatie en budgettaire mogelijkheden.
Een zorgvuldige voorbereiding is essentieel. Hierbij moet met name aandacht worden besteed aan het voorkomen van vochtproblemen door het correct toepassen van dampremmende folie of het kiezen van ademende materialen zoals houtvezel of isolerende mortel. Hoewel binnenisolatie leidt tot een verkleining van de woonruimte, wegen de voordelen van een lagere energierekening en een comfortabeler binnenklimaat vaak op tegen dit nadeel. Het is raadzaam om bij complexe situaties of twijfels over de vochtregulatie een specialist te raadplegen.