Inleiding
In 2018 stond energie-efficiëntie en het verlagen van de ecologische voetafdruk hoog op de agenda van zowel de overheid als woningeigenaren. Het isoleren van een woning is een effectieve methode om het energieverbruik te reduceren en de wooncomfort te verhogen. Echter, de initiële investering voor isolatiewerken kan aanzienlijk zijn. Om deze financiële drempel te verlagen, waren er in 2018 diverse premies en subsidies beschikbaar voor particulieren en professionelen.
Deze premies werden onder andere uitgekeerd door netbeheerders en overheidsinstanties zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De voorwaarden, premiebedragen en procedurele vereisten verschilden echter aanzienlijk per type isolatie (zoals dak, spouwmuur, vloer of gevel) en per regio. Bovendien was er een onderscheid tussen premies voor het zelf uitvoeren van werkzaamheden en het inschakelen van een erkende aannemer. Dit artikel biedt een gedetailleerd en technisch overzicht van de isolatiepremies die in 2018 golden, gebaseerd op beschikbare data van die periode.
Algemene Voorwaarden voor Isolatiepremies in 2018
Voor het aanvragen van de meeste isolatiepremies golden er strikte voorwaarden. Deze waren erop gericht om te waarborgen dat de isolatie daadwerkelijk bijdroeg aan energiebesparing en dat de werken volgens de technische normen werden uitgevoerd.
Leeftijd en Aansluiting van de Woning
Een belangrijke voorwaarde voor het verkrijgen van een premie via de netbeheerder had betrekking op de leeftijd van de woning en de datum van aansluiting op het elektriciteitsnet. De woning moest in het Vlaamse Gewest liggen en vóór 2006 op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. Er was een uitzondering voor woningen waarvoor vóór 2006 een bouwaanvraag was ingediend, maar die pas na 2006 daadwerkelijk op het net werden aangesloten. Ook voor de premie voor spouwmuurisolatie gold deze regelgeving.
Inschakelen van een Erkende Aannemer
Voor de meeste isolatiepremies in 2018 was het verplicht om de werken uit te laten voeren door een erkende aannemer. Dit gold onder andere voor: - Dakisolatie en zoldervloerisolatie (indien uitgevoerd door een aannemer). - Buitenmuurisolatie (zowel langs de binnen- als buitenzijde). - Spouwmuurisolatie.
Bij het zelf uitvoeren van de werkzaamheden was de premie vaak lager of gold er een aparte regeling. De premie was afhankelijk van het feit of de isolatie zelf werd geplaatst of door een erkende aannemer. De technische vereisten moesten worden nageleefd, zoals een minimale dikte of Rd-waarde.
Dakisolatie en Zoldervloerisolatie
De Vlaamse overheid stelde als streefdoel dat in 2020 ieder dak voldoende geïsoleerd zou zijn. Het niet isoleren van het dak kon zelfs leiden tot een onbewoonbaarverklaring. Om deze reden waren er premies beschikbaar gesteld via de netbeheerder.
De premies waren bedoeld voor het (laten) plaatsen van dak- of zoldervloerisolatie op een onverwarmde zolder. Men kon kiezen uit twee premies, maar het was niet mogelijk om beide tegelijkertijd te gebruiken. De keuze diende te worden gebaseerd op een berekening welke optie financieel het meest voordelig was.
Buitenmuurisolatie
Voor de isolatie van bestaande buitenmuren waren premies beschikbaar, waarbij onderscheid werd gemaakt tussen het type isolatie en de manier van aanbrengen.
Isolatie langs de buitenzijde
Bij het kiezen voor isolatie aan de buitenzijde van de muur gold een minimale vereiste voor de Rd-waarde (thermische weerstand) van 3 m²K/W. Indien aan deze voorwaarde werd voldaan, kwam men in aanmerking voor een premie van € 15 per vierkante meter.
Isolatie langs de binnenzijde
Bij isolatie aan de binnenzijde van de buitenmuur volstond een lagere minimale Rd-waarde van 2 m²K/W. Ook hier bedroeg de premie € 15 per vierkante meter. Een specifieke voorwaarde voor deze binnenisolatie was dat de werken moesten worden uitgevoerd door een gecertificeerde aannemer, of dat een architect de werken ondersteunde en controleerde.
Spouwmuurisolatie
Voor woningen die vóór 2006 op het elektriciteitsnet waren aangesloten, was een premie voor spouwmuurisolatie beschikbaar. De datum op de eindfactuur bepaalde voor welk jaar de premie kon worden aangevraagd.
In 2018 bedroeg de premie € 5 per vierkante meter. Voor zogenaamde 'beschermde afnemers' (een specifieke doelgroep met een lager inkomen) werd de premie verhoogd naar € 9 per vierkante meter. Net als bij andere isolatiesoorten golden hier de voorwaarde dat de werken werden uitgevoerd door een erkende aannemer en dat werd voldaan aan technische vereisten.
Vloer- en Kelderisolatie
Het isoleren van de vloer of kelder levert een specifieke premie op. Volgens de beschikbare gegevens bedroeg de premie voor kelder- of vloerisolatie € 6 per vierkante meter. Hierbij gold een minimale Rd-waarde van 2 m²K/W.
Voor de ISDE-subsidie (Investeringssubsidie duurzame energie) golden specifieke regels voor vloer- en bodemisolatie in de kruipruimte. Indien zowel vloer- als bodemisolatie boven elkaar werd geplaatst, kwam men slechts voor één van deze twee maatregelen in aanmerking voor subsidie. Werd er in verschillende kruipruimtes geïsoleerd (bijvoorbeeld in de ene ruimte met bodemisolatie en in de andere met vloerisolatie), dan kwam men voor beide soorten in aanmerking. De oppervlakte van bodem- en vloerisolatie in de aanvraag moest samen minimaal 20 m² bedragen om voor ISDE-subsidie in aanmerking te komen. Ook hier gold een minimale oppervlakte van 10 m² per maatregel en een maximaal oppervlakte van 170 m² voor subsidie.
Overige Isolatiemaatregelen en Premies
Naast de genoemde hoofdcategorieën waren er in 2018 ook premies beschikbaar voor andere maatregelen, hoewel de details in de gegevens beperkt zijn.
Hoogrendementsglas en Ramen
In de regio's Brussel en Vlaanderen waren premies beschikbaar voor ramen met hoogrendementsglas. Ook het vervangen van houten ramen en enkele beglazing in het kader van de renovatiepremie viel onder de stimulansen.
Isolatie van Deuren en Kozijnen
Er was subsidie beschikbaar voor het isoleren van deuren en kozijnen, met name gericht op het dichten van kieren en naden.
Plafondisolatie
Naast dak- en vloerisolatie werd ook plafondisolatie genoemd als een maatregel die in aanmerking kwam voor stimulansen, al werden de specifieke premiebedragen hiervoor niet in detail beschreven in de bronnen.
Het Belang van Technische Specificaties: De Rd-waarde
Een essentieel technisch aspect bij het aanvragen van premies is de Rd-waarde (Rd = weerstand tegen warmtedoorgang). Deze waarde geeft de isolerende kracht van het materiaal aan. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter het isoleert. De minimale Rd-waarde die werd vereist, verschilde per type isolatie: - Buitenmuur isolatie (buitenzijde): Minimaal 3 m²K/W. - Buitenmuur isolatie (binnenzijde): Minimaal 2 m²K/W. - Kelder- of vloerisolatie: Minimaal 2 m²K/W. - Spouwmuurisolatie: Minimaal 1,1 m²K/W (volgens ISDE-voorwaarden). - Gevelisolatie: Minimaal 3,5 m²K/W (volgens ISDE-voorwaarden).
Het was sterk aanbevolen om de installateur te verzoeken om het isolatieoppervlak en de isolatiewaarde van het materiaal expliciet op de factuur te vermelden. Dit was vaak een vereiste voor de subsidieaanvraag.
Procedure voor het Aanvragen van een Premie
Het aanvragen van een premie verliep in 2018 via de netbeheerder. De netbeheerders waren verantwoordelijk voor de uitbetaling van de premies. De voorwaarden voor het aanvragen waren bij de diverse netbeheerders identiek.
De procedure begon met het uitvoeren van de werken door een erkende aannemer (indien vereist). Vervolgens diende de aanvrager de nodige documenten, waaronder de eindfactuur, in te dienen bij de netbeheerder. De datum op de eindfactuur was bepalend voor het jaar waarin de premie kon worden aangevraagd. Voor de premie van 2018 moest de eindfactuur dus uit 2018 dateren.
Overheidsbeleid en Budgetten
De isolatiepremies waren onderdeel van een breder overheidsbeleid gericht op energiebesparing. De overheid realiseerde zich dat het isoleren van daken en muren een heuse financiële inspanning inhield, vandaar de inzet van premies.
Er was sprake van een budget voor premies. In de context werd vermeld dat in 2017 nog 60 miljoen euro beschikbaar was tot 31 december. Ook werd er gerefereerd aan het feit dat in voorgaande jaren (zoals 2016) slechts 50% van het beschikbare budget voor premies werd benut. Dit duidt op een groeiende belangstelling voor isolatie, maar ook op de noodzaak van voldoende budgettaire ruimte.
In 2018 waren er sterke stijgingen in de premies voor bepaalde maatregelen. Dakisolatie kreeg de grootste stijging (vermenigvuldiging met 4,5). Daarna volgden muurisolatie, verwarmingsketels op biomassa, plafondisolatie en warmtepompen.
Conclusie
De isolatiepremies in 2018 boden een aanzienlijke financiële tegemoetkoming voor woningeigenaren die investeerden in energiebesparende maatregelen. De premiebedragen varieerden van € 5 tot € 15 per vierkante meter, afhankelijk van het type isolatie en de manier van uitvoeren. Een belangrijke voorwaarde was het inschakelen van een erkende aannemer en het voldoen aan minimale technische eisen, zoals de Rd-waarde. Door de premies te combineren met de technische kennis van professionals, konden woningeigenaren bijdragen aan de landelijke doelstellingen voor energie-efficiëntie en tegelijkertijd hun wooncomfort verhogen en energiekosten verlagen.