Inleiding
In de bouw- en renovatiesector is de keuze voor het juiste isolatiemateriaal doorslaggevend voor het energieprestatieprofiel van een gebouw. Polyisocyanuraat (PIR) isolatieplaten met een dikte van 60 mm vormen een populair segment binnen het assortiment isolatiematerialen. Deze platen combineren een relatief geringe dikte met hoge thermische prestaties, waardoor ze geschikt zijn voor situaties waarin ruimtebeperking een factor is, maar de isolatie-eisen aanzienlijk zijn. De bronnen in deze analyse betreffen diverse gespecialiseerde leveranciers en informatieve websites over isolatiematerialen.
Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de technische kenmerken, Rd- en Rc-waarden, en de praktische toepassingen van PIR 60 mm platen. De analyse is strikt gebaseerd op de verstrekte data, met specifieke aandacht voor de variaties in specificaties tussen verschillende fabrikanten en merken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen algemene eigenschappen van PIR en specifieke productdetails van merken zoals Idelco, Recticel en Bauder.
Technische Eigenschappen en Isolatiewaarden
De effectiviteit van isolatiemateriaal wordt primair bepaald door de thermische weerstand, uitgedrukt in de Rd-waarde (thermische weerstand) en de Rc-waarde (thermische weerstand van de constructie). Voor PIR 60 mm platen worden in de literatuur diverse waarden genoemd, die afhankelijk zijn van het specifieke product en de cachering.
Thermische Prestaties: Rd-waarden en Lambda
Een standaard PIR plaat van 60 mm dikte vertoont een Rd-waarde die doorgaans varieert tussen 2,20 en 3,30 m²K/W, afhankelijk van de exacte samenstelling en het merk. Meerdere bronnen vermelden een specifieke Rd-waarde van 2,70 voor een 60 mm plaat van het merk Idelco [1]. Andere specificaties vermelden een Rd-waarde van 2,72 [2] of 2,85 [2] voor vergelijkbare diktes.
De bronnen benadrukken dat de isolatiewaarde van PIR aanzienlijk hoger is dan die van alternatieven als steenwol of glaswol. De lambda-waarde (λ), die de warmtegeleidingscoëfficiënt aangeeft, ligt bij PIR 60 mm rond de 0,022 W/mK [3] of 0,023 W/mK [5, 6]. Een lagere lambda-waarde duidt op een betere isolerende werking; ter vergelijking, glaswol of steenwol hebben vaak een lambda-waarde van ongeveer 0,04 W/mK [5, 6]. De Rc-waarde, die de totale thermische weerstand van de plaat inclusief oppervlaktestructuren weergeeft, wordt vaak berekend door 0,5 op te tellen bij de Rd-waarde. Voor PIR 60 mm resulteert dit in een Rc-waarde van ongeveer 3,20 m²K/W [5, 6].
Dichtheid en Druksterkte
PIR isolatie wordt gekenmerkt door een laag volumegewicht in combinatie met hoge sterkte. Het volumegewicht van de besproken platen bedraagt ca. 32 kg/m³ [3]. Ondanks het lage gewicht zijn de platen drukvast. Recticel Eurothane Silver en Bauder FA-TE vermelden een druksterkte bij 10% vervorming van respectievelijk ≥ 150 KPa en ≥ 120 KPa [3]. Deze eigenschap maakt de platen geschikt voor toepassingen waar constructieve belasting voorkomt, zoals bij begaanbare daken. De begaanbaarheidsklasse wordt vermeld als klasse C [3].
Samenstelling en Uitvoeringen
PIR (polyisocyanuraat) is een kunststof schuim dat bekend staat om zijn brandveilige eigenschappen en vochtbestendigheid. De platen zijn vaak voorzien van een cachering (bekleding) die de functionaliteit verhoogt.
Cacheringen en Oppervlaktebehandeling
De keuze voor een specifieke cachering is afhankelijk van de toepassing. De volgende varianten worden genoemd: * Aluminium cachering: Zorgt voor een dampdichte laag en reflecteert stralingswarmte, wat de isolatiewaarde verhoogt en bescherming biedt tegen vocht [6]. Recticel Eurothane Silver maakt gebruik van een alu-kraft cachering, terwijl Bauder FA-TE een zuivere aluminium cachering heeft [3]. * Glasvlies of Bitumen: Deze coatings zijn geschikt voor specifieke dakbedekkingssystemen, zoals verlijmde of mechanisch bevestigde dakbedekking [3]. * Gipskarton of Fermacell: Er bestaan combinatieplaten (PIR + Gips AK of PIR + Fermacell) waarbij een toplaag van gipsvezelplaten direct geschikt is voor wand- of plafondafwerking [6].
Afmetingen
PIR 60 mm platen zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen om aan ruimtelijke eisen te voldoen. Veelvoorkomende maten zijn: * 1200 x 600 mm (standaard) [1, 3, 5] * 2440 x 600 mm [2] * 2600 x 600 mm [2] * 3000 x 600 mm [2]
De randafwerking kan recht zijn of voorzien van een sponning (veer en groef) voor naadloze verwerking [3].
Toepassingsgebieden
PIR 60 mm is een veelzijdig isolatiemateriaal dat geschikt is voor zowel residentiële als lichte commerciële toepassingen.
Daken
Zowel platte daken als hellende daken zijn geschikte locaties voor PIR 60 mm. De platen kunnen aan de binnenzijde of buitenzijde van het dak worden aangebracht [1]. Vanwege de relatief hoge druksterkte en het lage gewicht zijn ze geschikt voor geballaste, mechanisch bevestigde en verlijmde daksystemen [3]. De vochtbestendigheid van PIR is hierbij een groot voordeel, aangezien het materiaal geen vocht opneemt en schimmelvorming tegengaat [6].
Vloeren en Wanden
Voor vloerisolatie bieden de platen een hoge belastbaarheid. In wandconstructies kan de geringe dikte van 60 mm helpen bij het maximaliseren van debruikbare vloeroppervlakte zonder in te leveren op comfort. De vormvastheid van PIR maakt het ideaal voor het isoleren van rechte delen [5]. Ook plafonds kunnen eenvoudig worden geïsoleerd en afgewerkt met de genoemde combinatieplaten [6].
Verwerking en Praktische Overwegingen
Een belangrijk aspect van PIR is de eenvoudige verwerking. De platen zijn licht van gewicht, wat het transport en de montage vergemakkelijkt. Ze zijn eenvoudig te zagen en te verwerken [6]. Vanwege het lage gewicht (ca. 32 kg/m³) zijn de platen handmatig te tillen, hoewel bij grotere bestellingen vaak een kooiaap (heftruck) nodig is voor de aflevering [1].
Brandveiligheid
Brandveiligheid is een kritische factor in de bouw. De besproken producten hebben Euroclass brandklassevermeldingen. Recticel Eurothane Silver en Bauder FA-TE hebben een Euroclass B-s2,d0 classificatie in het eindgebruik [3]. Daarnaast vermelden enkele bronnen een algemene "goede brandveilige eigenschappen" [1]. De klasse E of F volgens EN 13501-1 kan afhankelijk van de specifieke afwerking variëren [3].
Vocht en Duurzaamheid
PIR is bestendig tegen vocht, wat de levensduur aanzienlijk verlengt in vergelijking met organische isolatiematerialen. Het neemt geen vocht op en is ongevoelig voor ongedierte [1, 6]. Dit maakt het een duurzame keuze voor constructies die blootgesteld kunnen worden aan vochtige omstandigheden.
Specificaties per Merk (Case Study)
Om de variatie in de markt te illustreren, volgt hier een vergelijking van specificaties van drie merken die in de bronnen worden genoemd.
Idelco PIR Isolatie
- Dikte: 60 mm.
- Rd-waarde: 2,70 [1].
- Afmeting: 1200 x 600 mm.
- Eigenschappen: Drukvast, geen ongedierte, eenvoudig te verwerken [1].
- Toepassing: Plat en hellend dak (binnen/buiten), vloer, wand [1].
Recticel Eurothane Silver
- Dikte: 60 mm.
- Rd-waarde: 2,7 [3].
- Cachering: Alu-kraft (gasdicht meerlagencomplex).
- Technische waarden: Druksterkte ≥ 150 KPa, λd = 0,022 W/mk, volumegewicht ca. 32 kg/m³ [3].
- Certificeringen: Komo, CE-keur, FM approved [3].
- Brandklasse: F (EN 13501-1) / Euroclass B-s2,d0 (end-use) [3].
Bauder FA-TE
- Dikte: 60 mm.
- Cachering: Zuivere aluminium cachering.
- Technische waarden: Druksterkte ≥ 120 KPa, λd = 0,022 W/mk, volumegewicht ca. 32 kg/m³ [3].
- Certificeringen: Komo, CE-keur [3].
- Brandklasse: E (EN 13501-1) / Euroclass B-s2,d0 (end-use) [3].
Kosten en Levering
Hoewel prijzen in de gegeven data niet exact worden gespecificeerd, wordt vermeld dat de keuze voor dikte afhangt van het budget [4]. Dikkere platen zijn vaak duurder, maar bieden een hogere isolatiewaarde per oppervlakte-eenheid. De logistiek rondom levering is transparant beschreven: * Levertijd: 1 - 2 werkdagen [1]. * Verzendkosten Nederland: € 75,00 bij bestellingen onder € 1250,00 [1]. * Verzendkosten België: € 125,00 [1]. * Waddeneilanden: Levering is mogelijk met extra toeslag [1].
De beschikbaarheid van grote voorraden en eigen productie bij sommige leveranciers [1] suggereert dat PIR 60 mm een standaardproduct is dat snel geleverd kan worden.
Conclusie
PIR isolatieplaten van 60 mm dikte bieden een uitstekende balans tussen thermische prestaties, constructieve eigenschappen en ruimtebesparing. Met Rd-waarden die doorgaans rond 2,70 tot 2,85 m²K/W liggen en lambda-waarden van ongeveer 0,022 W/mK, overtreffen deze platen aanzienlijk de prestaties van traditionele isolatiematerialen zoals steenwol of glaswol.
De data laat zien dat hoewel de dikte gelijk is, de exacte specificaties (druksterkte, cachering, brandklasse) variëren per merk en fabrikant. Voor professionals is het essentieel om bij het selecteren van PIR 60 mm niet alleen naar de dikte te kijken, maar ook naar de Rd-waarde en de geschiktheid voor het specifieke bouwdeel (dak, vloer, wand). De vochtbestendigheid en het lage gewicht maken het materiaal bijzonder geschikt voor renovatieprojecten waarbij bestaande constructies niet zwaar belast mogen worden, maar hoge isolatie-eisen gelden.