Inleiding
In 2019 stond duurzaam wonen en energiebesparing hoog op de nationale agenda. Voor woningeigenaren die hun woning wilden verduurzamen, was er goed nieuws: de overheid stelde aanzienlijke subsidies beschikbaar voor isolatiemaatregelen. De belangrijkste regeling die in 2019 opnieuw werd geopend, was de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH). Deze regeling was er specifiek voor eigenaar-bewoners en had als doel het stimuleren van energiebesparende maatregelen in bestaande koopwoningen. Daarnaast was er de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE), die ook verschillende isolatiemaatregelen dekte. Het belangrijkste criterium voor de SEEH was het uitvoeren van ten minste twee energiebesparende maatregelen. De regering had hiervoor een budget van 84 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de beschikbare subsidies in 2019, de voorwaarden, de maatregelen die in aanmerking kwamen en het aanvraagproces.
De Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH)
De Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) was in 2019 de meest prominente subsidieregeling voor isolatie. De regeling werd per 15 augustus 2019 gewijzigd en gepubliceerd in de Staatscourant, waarna de aanvraagprocedure op 2 september 2019 werd geopend. De SEEH liep tot en met 31 december 2020. De regeling werd uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Doel en Reikwijdte
Het doel van de SEEH was het stimuleren van woningeigenaren om energiebesparende maatregelen te treffen. De regeling was een direct gevolg van de uitspraak in de Urgenda-zaak, waarin de overheid werd gedwongen om effectievere klimaatacties te ondernemen om de CO2-uitstoot te verminderen. De subsidie was bedoeld voor eigenaar-bewoners van een bestaande koopwoning. Ook Verenigingen van Eigenaren (VvE's) konden van de regeling gebruikmaken, waarbij de looptijd voor VvE's langer was dan voor individuele eigenaar-bewoners.
Voorwaarden voor de SEEH
Om in aanmerking te komen voor de SEEH, moesten woningeigenaren voldoen aan een aantal strikte voorwaarden:
- Minimaal twee maatregelen: De subsidie was alleen beschikbaar als er ten minste twee verschillende energiebesparende maatregelen werden uitgevoerd. Dit was de belangrijkste voorwaarde. Het ging hierbij om maatregelen die fysiek werden aangebracht aan de woning.
- Eigenaar en bewoner: De aanvrager moest zowel de eigenaar als de bewoner van de woning zijn.
- Niet eerder subsidie ontvangen: Men kwam niet in aanmerking als men in het verleden al eens SEEH-subsidie had ontvangen voor dezelfde woning.
- Uitvoeringsdatum: De maatregelen moesten zijn uitgevoerd vanaf 15 augustus 2019. De subsidieaanvraag kon worden ingediend nadat de maatregelen waren uitgevoerd en betaald.
- Uitbesteding aan een bedrijf: Hoewel dit expliciet voor de ISDE-regeling werd vermeld, gold voor de SEEH dat het werk over het algemeen door een bedrijf moest worden uitgevoerd om in aanmerking te komen voor subsidie.
Maatregelen die in Aanmerking Kwamen
De SEEH-dekking was gericht op isolatie, maar ook op aanverwante maatregelen die de energie-efficiëntie van de woning verbeteren. De maatregelen konden worden onderverdeeld in hoofd- en aanvullende maatregelen.
Isolatiemaatregelen (Hoofdmaatregelen)
Voor de subsidie kwamen de volgende isolatiemaatregelen in aanmerking: * Spouwmuurisolatie * Vloerisolatie * Dakisolatie * Zoldervloer- of vlieringvloerisolatie * Gevelisolatie * Bodemisolatie * HR++ glas * Triple glas (in combinatie met een nieuw isolerend kozijn) * Panelen in combinatie met HR++ glas (vermoedelijk zonnepanelen in combinatie met isolerend glas) * Panelen in combinatie met Triple-glas
Aanvullende Maatregelen
Naast isolatie waren er aanvullende maatregelen die konden bijdragen aan een betere energieprestatie. Onder deze categorie vielen: * Het vervangen van deuren door isolerende exemplaren. * De aanschaf van een thermostaat waarmee de temperatuur in diverse ruimtes kan worden geregeld (slimme thermostaat).
Het Zeer Energiezuinig Pakket
Voor woningeigenaren die een grotere investering wilden doen, was er het 'zeer energiezuinig pakket'. Dit was een samenhangend aantal energiezuinige maatregelen voor de gehele woning. Als aan de gestelde voorwaarden werd voldaan, was er een extra subsidie van € 4.000 beschikbaar, bovenop de subsidie voor de individuele maatregelen. Een belangrijke voorwaarde voor dit pakket was het aantonen van de gestelde eisen, wat onder andere moest worden gecontroleerd met een kierdichtheidstest. Om te bepalen welke maatregelen specifiek voor een woning geschikt waren, kon een maatwerkadviesrapport worden opgesteld.
De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE)
Naast de SEEH was er in 2019 ook de ISDE. Hoewel de SEEH specifiek was gericht op isolatie (mits andere maatregelen werden getroffen), was de ISDE een bredere regeling voor het verduurzamen van woningen. De ISDE kende een aantal overeenkomsten en verschillen met de SEEH.
Werking en Voorwaarden van de ISDE
De ISDE was een landelijke regeling die werd uitgevoerd door de Rijksoverheid. De subsidie was beschikbaar voor woningeigenaren die hun woning gingen verduurzamen. De subsidie kon worden aangevraagd voor één maatregel, maar er was een extra voordeel als er twee of meer maatregelen werden uitgevoerd. In dat geval werd het bedrag per vierkante meter dubbel zo hoog.
Een belangrijk verschil met de SEEH was de uitvoeringsvereiste: voor de ISDE gold dat het werk moest worden uitgevoerd door een bedrijf; zelf uitvoeren gaf geen recht op subsidie. De subsidie voor isolatiemaatregelen was een vast bedrag per vierkante meter.
Veranderingen in 2025
Hoewel de focus van dit artikel op 2019 ligt, vermelden de bronnen dat er in 2025 belangrijke veranderingen in de ISDE-subsidie plaatsvinden. De subsidiebedragen voor glas zullen dan omhooggaan. Dit toont aan dat de regelingen voortdurend worden geëvalueerd en aangepast.
Het Aanvraagproces en Praktische Overwegingen
Het aanvragen van subsidie in 2019 vereiste planning en nauwkeurigheid. De vraag naar subsidie was hoog, wat leidde tot de verwachting van een 'stormloop' aan aanvragen. Het was dan ook raadzaam om er snel bij te zijn voordat het budget was uitgeput.
Stappenplan voor Aanvraag
- Informatie vergaren: Voordat maatregelen werden genomen, was het verstandig om informatie in te winnen over de geschikte maatregelen voor de specifieke woning. Een maatwerkadviesrapport kon hierbij helpen.
- Maatregelen uitvoeren: De maatregelen moesten worden uitgevoerd door een erkend bedrijf. De werkzaamheden moesten plaatsvinden na 15 augustus 2019.
- Bewijsstukken verzamelen: Na uitvoering en betaling werden facturen en bewijzen van betaling verzameld. Het was essentieel om aan te tonen dat aan alle voorwaarden was voldaan.
- Aanvraag indienen: Vanaf 2 september 2019 kon de aanvraag worden ingediend bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). De aanvraag kon alleen worden ingediend nadat de maatregelen waren uitgevoerd en betaald.
Kosten en Financiering
De kosten van isolatie werden vaak gezien als een drempel voor particulieren. De overheid probeerde dit te verlagen via subsidies. Daarnaast waren er in 2019 andere financiële stimulansen. Zo was het mogelijk om een hogere hypotheek te krijgen voor een woning waar isolerende maatregelen op werden toegepast. Men kon maximaal € 13.500 extra financieren bovenop de marktwaarde. De rente over deze extra financiering was aftrekbaar van de belasting, waardoor de belastingdienst feitelijk meebetaalde aan de woningisolatie. Dit maakte de investering financieel aantrekkelijker op de lange termijn.
Het Belang van Subsidie
De bronnen benadrukken dat de belangrijkste reden voor particulieren om geen isolerende maatregelen te nemen, de hoge initiële kosten zijn. Subsidies verlagen deze drempel aanzienlijk. Bovendien is het belangrijk om naast de directe subsidie de langetermijnvoordelen te bekijken, zoals een lagere energierekening en een comfortabeler woonklimaat. De overheid is, gebonden aan EU-regels omtrent CO2-uitstoot, genoodzaakt om maatregelen te stimuleren, wat resulteert in aantrekkelijke regelingen voor burgers.
Conclusie
De subsidie- en stimuleringsregelingen voor isolatie in 2019 waren veelomvattend en boden een uitgelezen kans voor woningeigenaren om te investeren in duurzaamheid. De Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) vormde hierbij de kern, met een specifieke focus op het combineren van minimaal twee isolatiemaatregelen. De regeling was een direct antwoord op de klimaatdoelstellingen en de Urgenda-uitspraak. Naast de SEEH speelde de ISDE een rol, hoewel deze breder was georiënteerd. Praktische overwegingen, zoals het inschakelen van een bedrijf en het tijdig indienen van de aanvraag, waren cruciaal voor een succesvolle subsidieverstrekking. Financiële voordelen zoals hypotheekmogelijkheden en belastingaftrek maakten de investering nog interessanter. Voor woningeigenaren die in 2019 actief wilden verduurzamen, was het essentieel om de voorwaarden goed te bestuderen en gebruik te maken van de beschikbare budgetten voordat deze uitgeput raakten.