De zoektocht naar efficiënte en hoogwaardige isolatieoplossingen is een centraal thema in de moderne bouw- en renovatiesector. Vooral bij de renovatie van bestaande woningen is het vaak een uitdaging om de thermische prestaties van de vloer te verbeteren zonder de constructieve belasting te verhogen of de werkzaamheden te complex te maken. Een techniek die hier een antwoord op biedt, is het gebruik van EPS (Expanded Polystyrene) vulelementen in combinatie met stalen liggers. Deze elementen vormen de basis van zogenaamde combinatievloeren of renovatievloersystemen. In dit artikel worden de technische specificaties, toepassingsmogelijkheden en isolatiewaardes van deze systemen uiteengezet, gebaseerd op gegevens van gespecialiseerde leveranciers.
De Basis: Wat zijn EPS Vulelementen?
EPS, vaak ook bekend onder de handelsnaam Tempex of piepschuim, is een geëxpandeerd polystyreen. In de bouw wordt dit materiaal al decennia ingezet vanwege zijn uitstekende isolerende eigenschappen en lichte gewicht. In de context van vloerisolatie worden EPS vulelementen specifiek toegepast als vulmateriaal tussen dragende liggers. Ze dienen niet alleen als isolatie, maar ook als drukvast element dat de vloeropbouw stabiliseert.
Deze vulelementen zijn vaak vervaardigd in blokvormige "broodjes". Volgens de bronnen hebben deze broodjes een standaardlengte van 125 cm, terwijl de hoogte varieert afhankelijk van de gewenste isolatiewaarde (Rc-waarde). Ze worden geplaatst tussen dragende elementen, waarna de vloer wordt afgewerkt met een druklaag. De keuze voor EPS is in deze systemen logisch omdat het materiaal licht is, wat de belasting op de bestaande constructie beperkt, maar tegelijkertijd een hoge drukvastheid biedt.
Systemen: Droog versus Nat
Bij het toepassen van EPS vulelementen in renovatieprojecten onderscheiden we grofweg twee methoden: het droge systeem en het natte systeem. De keuze voor een specifiek systeem hangt af van de projecteisen, zoals de gewenste vloeropbouw, de benodigde isolatiewaarde en de beschikbare opbouwhoogte.
Het Droge Systeem
Het droge systeem, zoals gepromoot door leverancier VBI onder de naam "Renovatievloer Droog", kenmerkt zich door een snelle en schone verwerking. Bij deze methode worden de EPS vulelementen (type KDB) geplaatst tussen stalen liggers. Een significant voordeel van dit systeem is dat de vloer direct na montage beloopbaar is. Er is geen wachttijd nodig voor uitharding van materialen zoals beton of cementdekvloeren.
De technische specificaties van het droge systeem met EPS vulelementen zijn als volgt: - Afmetingen: De elementen hebben een afmeting van 1200 x 610 mm. - Liggerafstand: Ze zijn geschikt voor een hart-op-hart afstand van de liggers van 610 mm. - Isolatiewaarde: Het systeem biedt een Rc-waarde (Thermische Doorstandweerstand) van 4.0. - Toepassing: Dit systeem is ideaal voor het vervangen van houten vloeren of het realiseren van uitbouwen waarbij snelheid en droog werken essentieel zijn. Ook is vloerverwarming mogelijk within dit systeem.
Het Natte Systeem
Het natte systeem, oftewel de "Renovatievloer Standaard", maakt eveneens gebruik van EPS vulelementen, maar wordt afgewerkt met een gewapende betonnen druklaag. Dit resulteert in een massieve, solide vloerconstructie.
De specificaties van het natte systeem zijn: - Afmetingen: De EPS blokken hebben een afmeting van 1200 x 900 mm. - Liggerafstand: Deze elementen zijn geschikt voor een hart-op-hart afstand van de liggers van 900 mm. - Isolatiewaarde: Dit systeem biedt een hogere isolatiewaarde met een Rc-waarde van 5.0. - Beloopbaarheid: In tegenstelling tot het droge systeem is de vloer pas beloopbaar na 5 dagen, inclusief de tijd voor het aanbrengen en uitharden van de druklaag. - Toepassing: Dit systeem wordt vaak toegepast bij grotere renovaties, aanbouwen of situaties waar een hoge thermische eis wordt gesteld (zoals BENG-normen).
Technische Prestaties en Isolatiewaardes
De prestaties van een vloerisolatiesysteem worden primair beoordeeld op de Rc-waarde. Deze waarde geeft de weerstand tegen warmtedoorgang aan. Hoe hoger de Rc-waarde, hoe beter de isolatie.
Uit de bronnen komen twee Rc-waardes naar voren: 1. Rc 4.0: Behaald met het droge systeem (VBI Renovatievloer Droog). Dit is een waarde die ruim voldoet aan strengere bouwvoorschriften en zorgt voor een aanzienlijke vermindering van het energieverbruik. 2. Rc 5.0: Behaald met het natte systeem (VBI Renovatievloer Standaard). Deze hoge isolatiewaarde is geschikt voor projecten waar maximale energiezuinigheid is vereist.
Een technisch aspect dat in de bronnen wordt benadrukt, is de lichte constructie van EPS. Omdat de vulelementen weinig wegen, wordt de bestaande draagconstructie niet onnodig zwaar belast. Dit is cruciaal bij renovatie van oudere woningen waar de draagkracht van de vloer of fundering mogelijk beperkt is.
Toepassing in de Praktijk: Combinatievloeren
EPS vulelementen zijn de kern van wat in de industrie een "combinatievloer" wordt genoemd. Een combinatievloer is een vrijdragend systeem bestaande uit voorgespannen betonnen liggers (of stalen liggers in renovatiegevallen) met daartussen de isolerende EPS vulelementen.
De opbouw van een dergelijke vloer verloopt in een gestandaardiseerd proces: 1. Plaatsing liggers: De dragende liggers worden op de juiste hart-op-hart afstand gebracht. 2. Vullen met EPS: De EPS broodjes worden strak tussen de liggers geplaatst. 3. Wapening: Er worden bouwstaalmatten of wapeningsnetten gelegd over de gehele vloer. 4. Druklaag (nat systeem): Bij het natte systeem wordt er beton gestort over de EPS en wapening heen. Dit hardt uit tot een dragende vloer. 5. Afwerking (droog systeem): Bij het droge systeem worden vaak Underlayment platen of andere droge plaatmaterialen op de liggers geschroefd.
Na-isolatie en Randen
Een specifieke toepassing die in de bronnen wordt genoemd, is de isolatie van liggers zelf. Wanneer liggers niet volledig door de EPS vulelementen worden omsloten (bijvoorbeeld bij dubbele liggers of aan de randen van de vloer), worden na-isolatiestroken gebruikt. Deze stroken, vaak van EPS of PIR, worden met speciale beugels bevestigd. Hiermee worden koudebruggen geminimaliseerd, iets wat essentieel is voor het behalen van een hoge totaalprestatie van de vloer.
Voldoening aan Bouwregelgeving
In de huidige bouwpraktijk is het voldoen aan regelgeving zoals de BENG-norm (Bijna Energieneutraal Gebouw) doorslaggevend. De bronnen vermelden expliciet dat de combinatorische vloersystemen met EPS vulelementen voldoen aan de eisen van de BENG-norm. Dit wordt berekend volgens de voorgeschreven rekenmethode NTA 8800. Dit maakt de systemen geschikt voor zowel woningbouw als utiliteitsbouw, zowel in nieuwbouw als renovatie.
Samenvatting van de Besproken Systemen
Om de overzichtelijkheid te bewaren, volgt hier een technische vergelijking van de twee besproken systemen op basis van de verzamelde data:
| Kenmerk | Droog Systeem (VBI Renovatievloer Droog) | Nat Systeem (VBI Renovatievloer Standaard) |
|---|---|---|
| EPS Afmeting | 1200 x 610 mm | 1200 x 900 mm |
| Ligger hart-op-hart | 610 mm | 900 mm |
| Rc-waarde | 4.0 | 5.0 |
| Werkwijze | Droog, direct beloopbaar | Nat, druklaag nodig |
| Beloopbaar na | Direct na montage | 5 dagen (inclusief uitharding druklaag) |
| Gewicht | Lichtgewicht | Lichtgewicht (maar druklaag voegt massa toe) |
| Toepassing | Snelle renovatie, uitbouw, vloerverwarming | Hoogwaardige isolatie, grotere overspanningen |
Conclusie
EPS vulelementen bieden een doordachte technische oplossing voor het isoleren en renoveren van vloeren. Door de combinatie van een lichtgewicht vulmateriaal met een hoge drukvastheid en thermische isolatie, kunnen bestaande constructies efficiënt worden verbeterd zonder zware ingrepen. De keuze tussen een droog of nat systeem hangt af van specifieke projecteisen: waar snelheid en droog werken voorop staan, is het droge systeem met een Rc-waarde van 4.0 de meest logische keuze. Voor projecten waar maximale isolatie (Rc 5.0) en een massieve vloerconstructie gewenst zijn, biedt het natte systeem met gewapende druklaag de beste oplossing. Beide methoden dragen bij aan het verhogen van het wooncomfort en het verlagen van de energielasten, in lijn met de huidige bouwtechnische normen.